Ocena pracy nauczyciela i dyrektora od 1 stycznia 2019 r.Tekst

0
Recenzje
Oznacz jako przeczytane
Jak czytać książkę po zakupie
Czcionka:Mniejsze АаWiększe Aa

Spis treści

Redakcja

WSTĘP

Rozdział 1. Ocena pracy nauczyciela

1.1. Wszczęcie postępowania

1.2. Zawiadomienie nauczyciela o dokonywanej ocenie

1.3. Ustalenie oceny pracy nauczyciela

1.4. Wydanie karty oceny pracy

1.5. Odwołanie od oceny pracy

Rozdział 2. Ocena pracy dyrektora

2.1. Wszczęcie postępowania

2.2. Organ prowadzący postępowanie

2.3. Termin dokonania oceny

2.4. Kryteria podlegające ocenie

2.5. Odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących oceny pracy nauczyciela

2.5. Wniosek o ponowne ustalenie oceny pracy

Rozdział 3. Ocena pracy w szkołach i przedszkolach niepublicznych i niesamorządowych

Rozdział 4. Kryteria oceny pracy nauczyciela określone w rozporządzeniu

4.1. Nauczyciel stażysta

4.2. Nauczyciel kontraktowy

4.3. Nauczyciel mianowany

4.4. Nauczyciel dyplomowany

Rozdział 5. Skutki nowelizacji Karty Nauczyciela obowiązującej od 1 stycznia 2019 r.

5.1. Cykliczna ocena pracy co 5 lat i nowe terminy na dokonanie oceny pracy po raz pierwszy

5.2. Uchylenie regulaminów oceny pracy nauczycieli

5.3. Przepisy przejściowe w procedurze oceny pracy nauczycieli

5.4. Dodatek za wyróżniającą pracę

5.5. Awans dyrektora z bardzo dobrą oceną pracy

Pytania i odpowiedzi

Pytanie 1. Czy obowiązek oceny pracy nauczycieli dotyczy również nauczycieli zatrudnionych w placówkach niepublicznych?

Pytanie 2. Dyrektorem i jednocześnie organem prowadzącym niepubliczne przedszkole jest osoba, która nie jest nauczycielem, więc nie posiada również żadnego stopnia awansu zawodowego. Czy zgodnie z nowymi przepisami jego praca podlega ocenie przez nadzór pedagogiczny?

Pytanie 3. Czy nauczyciele zatrudnieni w placówce niepublicznej, którzy nie maja żadnego stopnia awansu zawodowego i nie chcą ich zdobywać, podlegają obowiązkowej ocenie pracy?

Pytanie 4. Czy dyrektor szkoły powinien dokonać oceny pracy nauczyciela katechety?

Pytanie 5. Nauczyciel jest zatrudniony w pełnym wymiarze w placówce publicznej i dodatkowo na 2 godziny tygodniowo jest zatrudniony także w placówce niepublicznej. Czy oceny pracy muszą dokonać dyrektorzy obu placówek?

Pytanie 6. Czy nauczyciele dopełniający etaty w innej placówce lub placówkach muszą być oceniani w każdej z nich?

Pytanie 7. Nauczyciel został zatrudniony na okres jednego roku szkolnego. W sierpniu 2018 roku uzyskał stopień nauczyciela mianowanego. Czy po 1 stycznia 2019 r. należy dokonać oceny jego pracy na nowych zasadach?

Pytanie 8. Nauczyciel od 1 września kontynuuje staż, który ma zakończyć się jeszcze w tym samym roku. Czy można dokonać oceny pracy po zakończeniu stażu, skoro oceny pracy po zmianie miejsca zatrudnienia można dokonać najwcześniej po roku?

Pytanie 9. Czy nauczyciel zatrudniony w niepełnym wymiarze godzin również podlega ocenie pracy według nowych przepisów?

Pytanie 10. Czy wyróżniająca ocena pracy nauczyciela wystawiona na podstawie przepisów obowiązujących do 31 sierpnia 2018 r. utraciła ważność 1 września 2018 r.?

Pytanie 11. Czy obowiązek oceny nauczyciela co pięć lat dotyczy także nauczycieli zatrudnionych w szkole niepublicznej o uprawnieniach publicznej?

Pytanie 12. W jaki sposób ustalić ocenę pracy dyrektora szkoły, jeżeli organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgadza się z oceną proponowaną przez organ prowadzący szkołę?

Pytanie 13. Czy ocena pracy dyrektora przedszkola może zostać dokonana przed upływem roku od dokonania poprzedniej oceny?

Pytanie 14. Czy wyróżniająca ocena pracy ustalona w oparciu o regulamin określający wskaźniki oceny pracy nauczycieli będzie uwzględniana przy ustalaniu prawa nauczyciela do dodatku za wyróżniającą ocenę pracy?

Pytanie 15. Czy na wniosek nauczyciela można dokonać oceny jego pracy po trzech miesiącach pracy w szkole?

Pytanie 16. Czy nauczyciel powinien otrzymać projekt oceny pracy w formie pisemnej?

Pytanie 17. Czy na wniosek nauczyciela, który zmienił miejsce pracy, można dokonać oceny pracy przed upływem roku od ustalenia poprzedniej oceny?

Pytanie 18. Czy dyrektor szkoły, przed ustaleniem oceny pracy nauczyciela, może zobowiązać go do wypełnienia arkusza samooceny?

Pytanie 19. Czy dyrektor szkoły może odmówić dokonania oceny pracy nauczyciela, który przed upływem roku od dokonania poprzedniej oceny wystąpił z wnioskiem o dokonanie kolejnej?

Pytanie 20. Czy dyrektor szkoły może odmówić dokonania oceny pracy nauczyciela, który złożył wniosek w czasie korzystania z urlopu dla poratowania zdrowia?

Wzory dokumentów

Wzór 1. Harmonogram oceny pracy nauczycieli

Wzór 2. Zawiadomienie nauczyciela o rozpoczęciu jego oceny pracy

Wzór 3. Zawiadomienie samorządu uczniowskiego o dokonywanej ocenie pracy

Wzór 4. Polecenie służbowe dla opiekuna stażu w sprawie wydania opinii o ocenie dorobku zawodowego nauczyciela

Wzór 5. Zawiadomienie rady rodziców o dokonywanej ocenie pracy

Wzór 6. Arkusz obserwacji lekcji

Wzór 7. Karta samooceny pracy nauczyciela

Wzór 8. Zawiadomienie nauczyciela o możliwości zapoznania się z projektem oceny pracy

Wzór 9. Notatka służbowa ze spotkania

Wzór 10. Zawiadomienie związków zawodowych o terminie zapoznawania nauczyciela z projektem oceny jego pracy

Wzór 11. Karta oceny pracy nauczyciela stażysty

 

Wzór 12. Karta oceny nauczyciela kontraktowego

Wzór 13. Karta oceny pracy nauczyciela mianowanego

Wzór 14. Karta oceny pracy nauczyciela dyplomowanego

Wzór 15. Pismo przekazujące do kuratora oświaty odwołanie od oceny pracy

Wzór 16. Arkusz oceny poziomu spełnienia kryteriów oceny pracy nauczyciela

Wzór 17. Pismo z prośbą o ustalenie oceny merytorycznej nauczyciela religii

Wzór 18. Odmowa dokonania oceny pracy nauczyciela

Checklista – ocena pracy nauczyciela po zakończeniu stażu

Podstawa prawna i orzecznictwo

Redakcja

Autorzy:

Michał Kowalski, Agnieszka Kosiarz, Michał Łyszczarz, Dariusz Skrzyński

Redaktor publikacji:

Marta Wysocka

Wydawca publikacji:

Paulina Stanek

Kierownik grupy tematycznej:

Agata Jastrzębska

Projekt graficzny okładki:

Piotr Fedorczyk

Korekta:

Zespół

Koordynator produkcji:

Magdalena Huta

Druk:

Miller

Skład i łamanie:

Raster Studio

ISBN 978-83-269-8090-9

Copyright by Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

Warszawa 2019

Wiedza i Praktyka sp. z o.o.

ul. Łotewska 9a, 03-918 Warszawa

tel. 22 518 29 29, faks 22 617 60 10, e-mail: cok@wip.pl

NIP: 526-19-92-256, KRS: 0000098264 – Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie,

XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego

Wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł

Nr rejestrowy BDO: 000008579.

Publikacja „Ocena pracy nauczyciela i dyrektora od 1 września 2019 r.” została przygotowana z zachowaniem najwyższej staranności i wykorzystaniem wysokich kwalifikacji, wiedzy oraz doświadczenia jej twórców. Zaproponowane w niej wskazówki, porady i interpretacje dotyczą sytuacji typowych. Ich zastosowanie w konkretnym przypadku może wymagać dodatkowych, pogłębionych konsultacji. Opublikowane rozwiązania nie mogą być traktowane jako oficjalne stanowisko organów i urzędów państwowych. W związku z powyższym autorzy, konsultanci oraz redakcja nie mogą ponosić odpowiedzialności prawnej za zastosowanie zawartych w publikacji „Ocena pracy nauczyciela i dyrektora od 1 września 2019 r.” wskazówek, przykładów, informacji itp. do konkretnych przypadków.

WSTĘP

Od 1 stycznia 2019 r. obowiązują nowe regulacje dotyczące oceny pracy nauczycieli – likwidacja regulaminów określających wskaźniki oceny pracy i wydłużenie czasu na ocenę okresową to efekt wejścia w życie nowelizacji Karty Nauczyciela oraz nowelizacji rozporządzenia ministra edukacji narodowej w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczycieli, zakresu informacji zawartych w karcie oceny pracy, składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego oraz trybu postępowania odwoławczego. Niniejsza publikacja ma pomóc Państwu odnaleźć się w nowych regulacjach, zaktualizować oraz usystematyzować wiedzę w ich stosowaniu.

W rozdziale pierwszym zawarto szczegółowe omówienie zasad przeprowadzania oceny pracy nauczycieli. Wskazano, kiedy dokonanie oceny pracy nauczyciela jest obligatoryjne, a kiedy wymaga złożenia wniosku przez uprawniony organ. Wyjaśniono, jakie czynności krok po kroku powinien podejmować dyrektor od momentu wszczęcia postępowania aż do jego zakończenia.

Rozdział drugi stanowi omówienie zasad przeprowadzania oceny pracy dyrektora. Przepisy przewidują bowiem pewne odmienności w stosunku do regulacji stosowanych w postępowaniu dotyczącym nauczycieli niepełniących funkcji kierowniczych. Zwracamy uwagę na to, że od 1 stycznia 2019 r. dyrektor może awansować stopień nauczyciela dyplomowanego z tzw. ścieżki dyrektorskiej już po otrzymaniu oceny bardzo dobrej.

W rozdziale trzecim zwrócono uwagę na przepisy obowiązujące w placówkach niepublicznych. Zatrudnienie na podstawie umowy o pracę – pod warunkiem spełnienia wymagań określonych w Karcie Nauczyciela – uprawnia nauczycieli do awansu zawodowego, a tym samym – stosowania wobec nich procedury związanej z dokonywaniem oceny pracy.

Rozdział czwarty zawiera informację o kryteriach oceny pracy nauczycieli na poszczególnych stopniach awansu zawodowego – zwracamy uwagę, że od 1 stycznia 2019 r. ocena pracy nauczyciela polega wyłącznie na ocenianiu spełnienia tych kryteriów według skali wskazanej w znowelizowanym rozporządzeniu.

Chcąc dokładnie wyjaśnić Państwu, jakie skutki pociąga za sobą nowelizacja przepisów kształtujących system oceny pracy nauczycieli, w rozdziale piątym dokładnie omówiliśmy konsekwencje wprowadzonych zmian. Zapoznanie się z nimi pozwoli Państwu zrozumieć, kiedy i w jaki sposób stosować przepisy przejściowe, a także – jakich wskazówek udzielić nauczycielom, którzy będą ubiegali się o przyznanie dodatku za wyróżniającą pracę.

Wsparciem w procesie wdrażania nowych regulacji powinny być dla Państwa praktyczne przykłady z praktyki, odpowiedzi udzielone na najczęściej zadawane pytania oraz wzory dokumentów zgodne z przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2019 r.

Życzę Państwu przyjemnej lektury.

Rozdział 1. Ocena pracy nauczyciela
1.1. Wszczęcie postępowania

Postępowanie w sprawie ustalenia oceny pracy nauczyciela prowadzone jest na podstawie art. 6a ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 967 ze zm.) – dalej Karta Nauczyciela, oraz rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 29 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczycieli, zakresu informacji zawartych w karcie oceny pracy, składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego oraz trybu postępowania odwoławczego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1133 ze zm.) – dalej: rozporządzenie MEN z 29 maja 2018 r.

Zgodnie z art. 6a ust. 1 Karty Nauczyciela ustalenia oceny pracy nauczyciela dokonuje się obligatoryjnie lub fakultatywnie. Obligatoryjne ustalenie oceny pracy następuje:

 po zakończeniu stażu na wyższy stopień awansu zawodowego, także po zakończeniu dodatkowego stażu (dotyczy nauczyciela, który nie uzyskał akceptacji lub nie zdał egzaminu odpowiednio przed komisjami) (art. 9g ust. 8 Karty Nauczyciela),

 co pięć lat od dnia uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego, mianowanego i dyplomowanego.

Fakultatywnie oceny pracy nauczyciela kontraktowego, nauczyciela mianowanego i nauczyciela dyplomowanego dokonuje się z inicjatywy dyrektora lub na wniosek:

 nauczyciela,

 organu sprawującego nadzór pedagogiczny, a w przypadku nauczycieli placówek doskonalenia nauczycieli – kuratora oświaty,

 organu prowadzącego szkołę,

 rady szkoły,

 rady rodziców

– nie wcześniej jednak niż po upływie roku od dokonania poprzedniej oceny.

1.1.1. Ocena pracy nauczyciela po zakończeniu stażu

Po zakończeniu stażu na wyższy stopień awansu zawodowego (również dodatkowego 9-miesięcznego) dyrektor szkoły w terminie 21 dni od dnia przedłożenia przez nauczyciela sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego ma obowiązek dokonania oceny pracy nauczyciela (art. 6a ust. 2a Karty Nauczyciela). Zaniechanie w tym zakresie będzie miało bardzo poważne skutki, gdyż uniemożliwi ubieganie się przez nauczyciela o uzyskanie awansu zawodowego.

1.1.2. Okresowa ocena pracy nauczyciela

Karta Nauczyciela wprowadza mechanizmy nadające ocenie pracy charakter okresowy. W sytuacji gdy nauczyciel nie będzie ubiegał się już o wyższy stopień awansu zawodowego, wówczas ocena powinna być ustalana co pięć lat, licząc od dnia uzyskania ostatniego stopnia awansu zawodowego. Dotyczy to zarówno nauczycieli dyplomowanych, jak i nauczycieli niższych stopni, którzy mimo możliwości awansu zawodowego o ten awans już się nie ubiegają.

Termin na ustalenie okresowej oceny pracy trzeba liczyć od dnia uzyskania ostatniego stopnia awansu zawodowego, przez co należy rozumieć termin wydania nauczycielowi decyzji administracyjnej, tj. aktu nadania wyższego stopnia awansu zawodowego, a nie termin wystawienia przez komisję kwalifikacyjną albo zdania egzaminu przed komisją egzaminacyjną.

PRZYKŁAD 1.

Nauczyciel ubiegał się o stopień dyplomowanego. Komisja kwalifikacyjna 19 lipca 2019 r. wystawiła mu zaświadczenie o akceptacji. Akt nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego został z kolei wydany 25 sierpnia 2019 r. Kiedy dyrektor będzie musiał ustalić ocenę pracy nauczyciela?

Nie później niż 25 sierpnia 2024 r. 5-letni termin naliczany jest bowiem od dnia wydania aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Wydanie zaświadczenia o akceptacji nie świadczy jeszcze o uzyskaniu wyższego stopnia awansu zawodowego.

5-letni termin na ustalenie okresowej oceny pracy należy uznać za termin ciągły, dlatego termin ten, oznaczony w latach, kończy się w dniu, który datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, np. jeśli rozpoczyna się 10 lutego 2019 r., to upłynie 10 lutego 2024 r. (o ile nie zostanie przedłużony) – art. 112 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm.).

Karta Nauczyciela wprowadza trzy sytuacje, które mają wpływ na ustalanie tego 5-letniego terminu. Nie zawsze będzie to upływ 5 lat kalendarzowych.

Po pierwsze – gdy termin 5 lat upływa w okresie odbywania przez nauczyciela kontraktowego lub nauczyciela mianowanego stażu na kolejny stopień awansu zawodowego, oceny pracy dokonuje się po zakończeniu tego stażu (art. 6a ust. 1a Karty Nauczyciela).

PRZYKŁAD 2.

Nauczyciel mianowany uzyskał ostatnią ocenę pracy 15 listopada 2018 r. Z dniem 1 września 2020 r. nauczyciel ten rozpoczął staż na stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. W konsekwencji jego ocena pracy zostanie ustalona dopiero po zakończeniu stażu, a więc po 31 maja 2023 r.

Po drugie – termin na dokonanie cyklicznej oceny pracy wydłuża usprawiedliwiona nieobecność nauczyciela w pracy, trwająca dłużej niż 3 miesiące – wówczas termin na dokonanie oceny pracy nauczyciela będzie wydłużony o czas tej nieobecności (art. 6a ust. 1b Karty Nauczyciela).

Ustawodawca nie definiuje pojęcia „usprawiedliwiona nieobecność w pracy, która powoduje przedłużenie okresu na ustalenie kolejnej okresowej oceny pracy”, niemniej jednak należy uznać, że z usprawiedliwioną nieobecnością mamy do czynienia w szczególności, gdy nauczyciel:

 jest czasowo niezdolny do pracy z powodu choroby,

 korzysta z urlopu dla poratowania zdrowia, urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego, ojcowskiego, wychowawczego, bezpłatnego, wypoczynkowego,

 jest całkowicie zwolniony z obowiązku świadczenia pracy z uwagi na działalność związkową.

Przepisy nie precyzują, czy chodzi o nieobecności nieprzerwane, czy przerwane. Skoro jednak ustawodawca używa sformułowania „usprawiedliwiona nieobecność” w liczbie pojedynczej, to należy uznać, że chodzi wyłącznie o nieobecność nieprzerwaną. Z językowego brzmienia przepisu wynika, że przedłużenie nastąpi o okres całej nieobecności, a nie jedynie o czas nadwyżki nad 3 miesiącami.

PRZYKŁAD 3.

Nauczyciel przebywał na 1-omiesięcznych zwolnieniach lekarskich w okresie od 14 października do 13 listopada 2018 r., od 22 listopada do 21 grudnia 2018 r., a także od 4 stycznia do 3 lutego 2019 r. Poza tym w marcu 2019 roku skorzystał z 21-dniowego urlopu dla poratowania zdrowia w związku z leczeniem w sanatorium. Żadna z przerw nie przekroczyła nieprzerwanie 3 miesięcy (najdłuższa przerwa trwała miesiąc), wobec czego dyrektora obowiązuje 5-letni termin na ustalenie kolejnej oceny pracy.

 

Po trzecie – w przypadku zmiany miejsca zatrudnienia ocena pracy nauczyciela nie może być dokonana wcześniej niż po upływie roku od podjęcia pracy w nowej szkole (art. 6a ust. 1c Karty Nauczyciela).

PRZYKŁAD 4.

5-letni termin na ustalenie okresowej oceny pracy dla nauczyciela dyplomowanego upłynie 3 grudnia 2021 r. Tymczasem 1 września 2020 r. nauczyciel ten został przeniesiony służbowo z innej szkoły w trybie art. 18 Karty Nauczyciela. Przeniesienie spowoduje wydłużenie terminu na ustalenie kolejnej okresowej oceny pracy. Ocena będzie mogła zostać ustalona nie wcześniej niż 1 września 2021 r. Przeniesienie służbowe, choć nie powoduje rozwiązania stosunku pracy i nawiązania nowego, jednak należy uznać za zmianę miejsca zatrudnienia, która zgodnie z art. 6a ust. 1c Karty Nauczyciela wyklucza ustalenie oceny pracy wcześniej niż przed upływem 12 miesięcy.

1.1.3. Ocena pracy z inicjatywy dyrektora lub na wniosek

Ocena pracy nauczyciela kontraktowego, nauczyciela mianowanego i nauczyciela dyplomowanego może być także dokonana w każdym czasie, nie wcześniej jednak niż po upływie roku od dokonania poprzedniej oceny, z inicjatywy dyrektora szkoły lub na wniosek:

 nauczyciela,

 organu sprawującego nadzór pedagogiczny, a w przypadku nauczycieli placówek doskonalenia nauczycieli – kuratora oświaty,

 organu prowadzącego szkołę,

 rady szkoły,

 rady rodziców.

W nowym stanie prawnym zachowano zatem zakaz uruchomienia procedury oceny pracy nauczyciela z własnej inicjatywy lub na wniosek przed upływem roku od dnia ustalenia ostatniej oceny pracy.

Ograniczenie to dowodzi, że ocena ta nie jest i nie powinna być traktowana jak czynność związana z występkami o charakterze dyscyplinarnym czy wykroczeniami pracowniczymi. Zatem postępowanie w sprawie ustalenia oceny pracy nie powinno być nadużywane i wszczynane w każdym przypadku popełnienia przez nauczyciela uchybienia porządkowego bądź dyscyplinarnego. W takich sytuacjach dyrektor powinien odpowiednio nałożyć na nauczyciela karę porządkową albo powiadomić rzecznika dyscyplinarnego działającego przy komisji.


Nowelizacja przepisów dotyczących oceny pracy nauczyciela nałożyła na dyrektorów szkół liczne obowiązki związane z okresową oceną pracy nauczycieli. Aby przestrzegać nowych regulacji, a w szczególności dopilnować terminów ustalenia oceny pracy, warto wprowadzić wewnątrzszkolny harmonogram dokonywania oceny pracy poszczególnych nauczycieli (wzór 1). Wprawdzie przepisy nie przewidują obowiązku ustalenia takiego harmonogramu, niemniej jednak nie sposób wyobrazić sobie braku takiego harmonogramu zwłaszcza w szkołach zatrudniających większą liczbę nauczycieli. Harmonogram powinien samodzielnie ustalać dyrektor. Brak jest podstaw prawnych do konsultowania jego treści z radą pedagogiczną. Natomiast naturalnym rozwiązaniem wydaje się informowanie nauczycieli o jego treści, w tym również o każdorazowej aktualizacji. Takie rozwiązanie będzie całkowicie wystarczające – nie ma bowiem konieczności informowania nauczycieli o samym fakcie zmiany przepisów i wprowadzeniu okresowej oceny pracy.

Ocena pracy dotyczy tylko czynnego zawodowo nauczyciela. Dyrektor nie ma też obowiązku, a wręcz nie może ustalić dla byłego nauczyciela oceny pracy. Ocenie pracy podlega nauczyciel, a więc osoba zatrudniona w jednej z placówek, do których stosuje się Kartę Nauczyciela. Jeśli zatem ustalenia oceny pracy zażąda nauczyciel, który nie jest już w danej szkole zatrudniony, wówczas dyrektor nie może uruchomić procedury oceny i pozostawia żądanie bez rozpoznania.

PRZYKŁAD 5.

Emerytowana nauczycielka przedszkola, niepozostająca już w zatrudnieniu, wystąpiła z wnioskiem do dyrektora o wystawienie opinii dotyczącej jej pracy. Dyrektor nie musi wystawiać pisemnych referencji ani dokonywać oceny pracy byłego nauczyciela przedszkola.