O duchu praw

Tekst
0
Recenzje
Przeczytaj fragment
Oznacz jako przeczytane
Jak czytać książkę po zakupie
Czcionka:Mniejsze АаWiększe Aa

Montesquieu

O duchu praw

Tłumaczenie Tadeusz Boy-Żeleński

Warszawa 2017

Spis treści

[Nota edytorska]

Przedmowa

Uwaga autora

Księga pierwsza

O prawach w ogólności

Rozdział I. O prawach w ich stosunku do rozmaitych istot

Rozdział II. O prawach natury

Rozdział III. O prawach stanowionych

Księga druga

O prawach wypływających wprost z natury rządu

Rozdział I. O naturze trzech rozmaitych rządów

Rozdział II. O rządzie republikańskim i prawach właściwych demokracji

Rozdział III. O prawach odnośnych do natury arystokracji

Rozdział IV. O prawach w ich stosunku do natury rządu monarchicznego

Rozdział V. O prawach odnośnych do natury państwa despotycznego

Księga trzecia

O zasadach trzech postaci rządu

Rozdział I. Różnica między naturą rządu a jego zasadą

Rozdział II. O zasadzie rozmaitych rządów

Rozdział III. O zasadzie demokracji

Rozdział IV. O zasadzie arystokracji

Rozdział V. Iż cnota nie jest zasadą rządu monarchicznego

Rozdział VI. W jaki sposób zastępuje się cnotę w ustroju monarchicznym

Rozdział VII. O zasadzie monarchii

Rozdział VIII. Iż honor nie jest zasadą państw despotycznych

Rozdział IX. O zasadzie rządu despotycznego

Rozdział X. Różnica między posłuchem w rządzie umiarkowanym a w rządzie despotycznym

Rozdział XI. Uwaga nad tym wszystkim

Księga czwarta

Iż prawa wychowania muszą zależeć od zasad rządu

Rozdział I. O prawach wychowania

Rozdział II. O wychowaniu w monarchii

Rozdział III. O wychowaniu pod rządem despotycznym

Rozdział IV. Różne wyniki wychowania u starożytnych a u nas

Rozdział V. O wychowaniu pod rządem republikańskim

Rozdział VI. O paru urządzeniach u Greków

Rozdział VII. W jakim wypadku te osobliwe urządzenia mogą być dobre

Rozdział VIII. Wytłumaczenie pewnego paradoksu obyczajowego u starożytnych

Księga piąta

Iż prawa nadane przez prawodawcę winny być dostosowane do natury rządu

Rozdział I. Myśl tej księgi

Rozdział II. Co to jest cnota w ustroju politycznym

Rozdział III. Czym jest miłość republiki w demokracji

Rozdział IV. Jak wszczepia się miłość równości i pomierności

Rozdział V. Jak w demokracji prawa stanowią równość

Rozdział VI. Jak prawa powinny podtrzymywać w demokracji pomierność życia

Rozdział VII. Inne sposoby wspierania zasady demokracji

Rozdział VIII. Jak w arystokracji prawa powinny być w zgodzie z zasadą rządu

Rozdział IX. W jaki sposób w monarchii prawa zgodne są ze swą zasadą

Rozdział X. O szybkości wykonania w ustroju monarchicznym

Rozdział XI. O wyborności rządu monarchicznego

Rozdział XII. Dalszy ciąg tego samego przedmiotu

Rozdział XIII. Istota despotyzmu

Rozdział XIV. W jaki sposób prawa zgodne są z zasadą rządu despotycznego

Rozdział XV. Dalszy ciąg poprzedniego

Rozdział XVI. O udzielaniu władzy

Rozdział XVII. O podarkach

Rozdział XVIII. O nagrodach, które daje monarcha

Rozdział XIX. Dalsze następstwa zasad trzech rządów

Księga szósta

Następstwa zasad rozmaitych rządów, w stosunku do prostoty praw cywilnych i karnych, form sądowych oraz ustanowienia kar

Rozdział I. O prostocie praw cywilnych w rozmaitych rządach

Rozdział II. O prostocie praw karnych w rozmaitych rządach

Rozdział III. W którym rządzie i w jakich wypadkach powinno się sądzić wedle ścisłego brzmienia prawa

Rozdział IV. O sposobie sądzenia

Rozdział V. W jakiej formie rządu najwyższy władca może być sędzią

Rozdział VI. Iż w monarchii ministrowie nie powinni sądzić

Rozdział VII. O jedynym sędzi

Rozdział VIII. O oskarżeniach w rozmaitych formach rządu

Rozdział IX. O surowości kar w rozmaitych rządach

Rozdział X. O dawnych prawach francuskich

Rozdział XI. Iż kiedy lud jest cnotliwy, nie trzeba wiele kar

Rozdział XII. O potędze kar

Rozdział XIII. Bezsilność praw japońskich

Rozdział XIV. O duchu rzymskiego senatu

Rozdział XV. O prawach rzymskich odnośnie do kar

Rozdział XVI. O słusznej proporcji kar do zbrodni

Rozdział XVII. O torturach i badaniu zbrodniarzy

Rozdział XVIII. O karach pieniężnych i cielesnych

Rozdział XIX. O prawie odwetu

Rozdział XX. O karaniu ojców za dzieci

Rozdział XXI. O łaskawości panującego

Księga siódma

Następstwa rozmaitych zasad trzech ustrojów rządu, odnośnie do praw przeciw zbytkowi, do zbytku oraz do kondycji niewiast

Rozdział I. O zbytku

Rozdział II. O prawach przeciw zbytkowi w demokracji

 

Rozdział III. O prawach przeciw zbytkowi w rządzie arystokratycznym

Rozdział IV. O prawach przeciw zbytkowi w rządzie monarchicznym

Rozdział V. W jakich wypadkach prawa przeciw zbytkowi użyteczne są w monarchii

Rozdział VI. O zbytku w Chinach

Rozdział VII. Opłakane następstwa zbytku w Chinach

Rozdział VIII. O wstrzemięźliwości publicznej

Rozdział IX. O życiu kobiet w rozmaitych ustrojach rządu

Rozdział X. O sądzie domowym u Rzymian

Rozdział XI. W jaki sposób instytucje zmieniły się w Rzymie wraz z rządem

Rozdział XII. O opiece nad kobietami u Rzymian

Rozdział XIII. O karach ustanowionych przez cesarzy na rozpusty u kobiet

Rozdział XIV. Prawa przeciw zbytkowi u Rzymian

Rozdział XV. O posagach i przywilejach małżeńskich w rozmaitych formach rządu

Rozdział XVI. Piękny zwyczaj Samnitów

Rozdział XVII. O rządzie kobiet

Księga ósma

O skażeniu zasad trzech ustrojów

Rozdział I. Ogólna myśl tej księgi

Rozdział II. O skażeniu zasady demokracji

Rozdział III. O duchu nadmiernej równości

Rozdział IV. Osobliwa przyczyna skażenia ludu

Rozdział V. O skażeniu zasady arystokracji

Rozdział VI. O skażeniu zasady monarchii

Rozdział VII. Dalszy ciąg tego samego przedmiotu

Rozdział VIII. Niebezpieczeństwo skażenia zasady rządu monarchicznego

Rozdział IX. Jak szlachta skłonna jest bronić tronu

Rozdział X. O skażeniu zasady rządu despotycznego

Rozdział XI. Naturalne następstwa dobroci i skażenia zasad

Rozdział XII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział XIII. Działanie przysięgi u cnotliwego ludu

Rozdział XIV. Jak najmniejsza zmiana ustroju pociąga zniweczenie zasad

Rozdział XV. Bardzo skuteczne środki utrzymania trzech zasad

Rozdział XVI. Swoiste właściwości republiki

Rozdział XVII. Swoiste właściwości monarchii

Rozdział XVIII. Jako monarchia hiszpańska stanowi osobliwy wypadek

Rozdział XIX. Swoiste właściwości rządu despotycznego

Rozdział XX. Wnioski z poprzedzających rozdziałów

Rozdział XXI. O cesarstwie chińskim

Księga dziewiąta

O prawach w ich stosunku do siły obronnej

Rozdział I. W jaki sposób republiki upewniają swoje bezpieczeństwo

Rozdział II. Iż ustrój federacyjny powinien składać się z państw tej samej natury, zwłaszcza z państw republikańskich

Rozdział III. Inne warunki republiki federacyjnej

Rozdział IV. W jaki sposób państwa despotyczne upewniają swoje bezpieczeństwo

Rozdział V. W jaki sposób monarchia upewnia swoje bezpieczeństwo

Rozdział VI. O sile obronnej państw w ogólności

Rozdział VII. Rozważania

Rozdział VIII. Wypadek, w którym siła obronna danego państwa niższa jest od jego siły zaczepnej

Rozdział IX. O względnej sile państw

Rozdział X. O słabości sąsiednich państw

Księga dziesiąta

O prawach w ich stosunku do siły zaczepnej

Rozdział I. O sile zaczepnej

Rozdział II. O wojnie

Rozdział III. O prawie zdobyczy

Rozdział IV. O niektórych korzyściach podbitego ludu

Rozdział V. Gelon, król Syrakuz

Rozdział VI. O republice, która zdobywa

Rozdział VII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział VIII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział IX. O monarchii, która zdobywa dokoła siebie

Rozdział X. O podboju monarchii przez drugą monarchię

Rozdział XI. O obyczajach ujarzmionego narodu

Rozdział XII. O pewnym prawie Cyrusa

Rozdział XIII. Karol XII

Rozdział XIV. Aleksander

Rozdział XV. Nowe środki zachowania zdobyczy

Rozdział XVI. O państwie despotycznym, które dokonywa podbojów

Rozdział XVII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Księga jedenasta

O prawach tworzących wolność polityczną w jej związku z ustrojem państwa

Rozdział I. Myśl ogólna

Rozdział II. Rozmaite znaczenia dawane słowu Wolność

Rozdział III. Co to jest wolność

Rozdział IV. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział V. O celu rozmaitych ustrojów państwowych

Rozdział VI. O ustroju angielskim

Rozdział VII. O monarchiach, które znamy

Rozdział VIII. Czemu starożytni nie mieli jasnego pojęcia o monarchii

Rozdział IX. Sposób myślenia Arystotelesa

Rozdział X. Sposób myślenia innych polityków

Rozdział XI. O królach w heroicznych czasach u Greków

Rozdział XII. O rządzie królów w Rzymie i w jaki sposób były tam podzielone trzy władze

Rozdział XIII. Ogólne rozważania nad państwem rzymskim po wypędzeniu królów

Rozdział XIV. W jaki sposób po wypędzeniu królów podział trzech władz począł się odmieniać

Rozdział XV. W jaki sposób, w kwitnącym stanie republiki, Rzym postradał nagle swą wolność

Rozdział XVI. O władzy prawodawczej w republice rzymskiej

Rozdział XVII. O władzy wykonawczej w tejże republice

Rozdział XVIII. O władzy sędziowskiej w rządzie rzymskim

Rozdział XIX. O rządzie prowincji rzymskich

Rozdział XX. Koniec tej księgi

Księga dwunasta

O prawach, które tworzą wolność polityczną w stosunku jej do obywatela

Rozdział I. Myśl tej księgi

Rozdział II. O wolności obywatela

Rozdział III. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział IV. Iż rodzaj kar oraz ich proporcja wspierają wolność

Rozdział V. O pewnych oskarżeniach, które osobliwie wymagają umiarkowania i ostrożności

Rozdział VI. O zbrodni przeciw naturze

Rozdział VII. O zbrodni obrazy majestatu

Rozdział VIII. O złym stosowaniu miana świętokradztwa i obrazy majestatu

Rozdział IX. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział X. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział XI. O myślach

Rozdział XII. O nierozważnych słowach

Rozdział XIII. O pismach

Rozdział XIV. Pogwałcenie obyczajności w karaniu zbrodni

Rozdział XV. O wyzwoleniu niewolnika, iżby świadczył przeciw panu

Rozdział XVI. Oszczerstwo w zbrodni obrazy majestatu

 

Rozdział XVII. O odsłanianiu spisków

Rozdział XVIII. Jak niebezpiecznym jest w republikach nadto karać obrazę majestatu

Rozdział XIX. Jak w republice zawiesza się użytek wolności

Rozdział XX. O prawach sprzyjających wolności obywatela w republice

Rozdział XXI. O okrutnych prawach na dłużników w republice

Rozdział XXII. O rzeczach, które naruszają wolność w monarchii

Rozdział XXIII. O szpiegach w monarchii

Rozdział XXIV. O listach anonimowych

Rozdział XXV. O sposobie rządzenia w monarchii

Rozdział XXVI. Iż w monarchii władca powinien być przystępny

Rozdział XXVII. O obyczajach monarchy

Rozdział XXVIII. O względach, jakie monarchowie winni poddanym

Rozdział XXIX. O prawach cywilnych zdolnych wprowadzić nieco wolności w rząd despotyczny

Rozdział XXX. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Księga trzynasta

O związku między wolnością a pobieraniem danin i wielkością dochodów publicznych

Rozdział I. O dochodach państwa

Rozdział II. Jako złym rozumowaniem jest twierdzić, iż wielkość podatków dobra jest sama w sobie

Rozdział III. O daninach w kraju, gdzie część ludu jest w poddaństwie

Rozdział IV. O republice w podobnym wypadku

Rozdział V. O monarchii w podobnym wypadku

Rozdział VI. O państwie despotycznym w podobnym wypadku

Rozdział VII. O podatkach w kraju, gdzie poddaństwo nie istnieje

Rozdział VIII. W jaki sposób zachowuje się złudzenie

Rozdział IX. O złym rodzaju podatków

Rozdział X. Iż wysokość danin zależy od natury rządu

Rozdział XI. O karach fiskalnych

Rozdział XII. Związek wielkości danin z wolnością

Rozdział XIII. W jakich rodzajach rządu podatki można podwyższać

Rozdział XIV. Iż natura podatków jest w związku z rządem

Rozdział XV. Nadużycie wolności

Rozdział XVI. O podbojach Mahometan

Rozdział XVII. O pomnożeniu wojsk

Rozdział XVIII. O odpuszczeniu podatków

Rozdział XIX. Co jest lepsze dla władcy i dla ludu, dzierżawa czy też własny zarząd podatków?

Rozdział XX. O dzierżawcach podatków

Księga czternasta

O prawach w ich związku z naturą klimatu

Rozdział I. Myśl ogólna

Rozdział II. Jak ludzie różni są w rozmaitych klimatach

Rozdział III. Sprzeczność charakteru niektórych ludów południowych

Rozdział IV. Przyczyna niezmienności religii, zwyczajów, obyczajów, praw na Wschodzie

Rozdział V. Iż źli prawodawcy są ci, którzy wspierali wady klimatu, a dobrzy ci, którzy się im przeciwili

Rozdział VI. O uprawie ziemi w gorących krajach

Rozdział VII. O mnichostwie

Rozdział VIII. Dobry obyczaj chiński

Rozdział IX. Sposoby pobudzenia przemysłu

Rozdział X. O prawach będących w związku z trzeźwością narodów

Rozdział XI. O prawach związanych z chorobami zaraźliwymi

Rozdział XII. O prawach przeciw samobójcom

Rozdział XIII. Skutki wynikające z angielskiego klimatu

Rozdział XIV. Inne skutki klimatu

Rozdział XV. O rozmaitym stopniu zaufania, jakie prawa pokładają w ludzie zależnie od klimatu

Księga piętnasta

W jaki sposób prawa niewoli cywilnej mają związek z naturą klimatu

Rozdział I. O niewoli cywilnej

Rozdział II. Początek prawa niewoli u prawników rzymskich

Rozdział III. Inne źródło prawa niewoli

Rozdział IV. Inne źródło prawa niewoli

Rozdział V. O niewoli Murzynów

Rozdział VI. Prawdziwe źródło prawa niewoli

Rozdział VII. Inne źródło prawa niewoli

Rozdział VIII. Bezużyteczność niewolnictwa u nas

Rozdział IX. O narodach, u których wolność cywilna jest powszechnie wprowadzona

Rozdział X. Rozmaite rodzaje niewoli

Rozdział XI. Co powinny czynić prawa w stosunku do niewolnictwa

Rozdział XII. Nadużycia niewoli

Rozdział XIII. Niebezpieczeństwo mnogości niewolników

Rozdział XIV. O niewolnikach uzbrojonych

Rozdział XV. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział XVI. Ostrożności konieczne w rządzie umiarkowanym

Rozdział XVII. Zarządzenia, jakie należy ustanowić pomiędzy panem a niewolnikiem

Rozdział XVIII. O wyzwoleniach

Rozdział XIX. O wyzwoleńcach i o rzezańcach

Księga szesnasta

Jak prawa domowej niewoli są w związku z naturą klimatu

Rozdział I. O niewoli domowej

Rozdział II. Iż w krajach południowych istnieje między dwiema płciami przyrodzona nierówność

Rozdział III. Iż mnogość żon zależy wiele od ich kosztu

Rozdział IV. O wielożeństwie: rozmaite okoliczności

Rozdział V. Przyczyna prawa malabarskiego

Rozdział VI. O wielożeństwie w jego istocie

Rozdział VII. O jednakim obchodzeniu się w razie mnogości żon

Rozdział VIII. O oddzieleniu kobiet od mężczyzn

Rozdział IX. Związek rządu domowego z politycznym

Rozdział X. Zasada moralności na Wschodzie

Rozdział XI. O niewoli domowej niezależnej od wielożeństwa

Rozdział XII. O naturalnym wstydzie

Rozdział XIII. O zazdrości

Rozdział XIV. O zarządzie domowym na Wschodzie

Rozdział XV. O rozwodzie i o odtrąceniu

Rozdział XVI. O odtrąceniu i rozwodzie u Rzymian

Księga siedemnasta

Jak prawa niewoli politycznej są w związku z naturą klimatu

Rozdział I. O niewoli politycznej

Rozdział II. Różnica narodów co do odwagi

Rozdział III. O klimacie Azji

Rozdział IV. Wnioski z poprzedzającego

Rozdział V. Iż, kiedy ludy północnej Azji i ludy Europy podbijały, skutki podboju nie były jednakie

Rozdział VI. Nowa fizyczna przyczyna niewoli Azji i wolności Europy

Rozdział VII. O Afryce i Ameryce

Rozdział VIII. O stolicy państwa

Księga osiemnasta

O prawach w ich stosunku do natury ziemi

Rozdział I. Jak natura ziemi wpływa na prawa

Rozdział II. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział III. Jakie kraje są lepiej uprawne

Rozdział IV. Nowe skutki żyzności i jałowości krajów

Rozdział V. O wyspiarzach

Rozdział VI. O krajach utworzonych przez przemyślność ludzką

Rozdział VII. O dziełach ludzi

Rozdział VIII. Ogólny związek praw

Rozdział IX. O gruncie w Ameryce

Rozdział X. O ilości ludzi, w stosunku do sposobu, w jaki zdobywają sobie żywność

Rozdział XI. O ludach dzikich i ludach barbarzyńskich

Rozdział XII. O prawie narodów u ludów, które nie uprawiają ziemi

Rozdział XIII. O prawach cywilnych u ludów, które nie uprawiają ziemi

Rozdział XIV. O stanie politycznym ludów nie uprawiających ziemi

Rozdział XV. O ludach, które znają użytek pieniędzy

Rozdział XVI. O prawach cywilnych u ludów nie znających użytku monety

Rozdział XVII. O prawach politycznych u ludów nie znających użytku monety

Rozdział XVIII. Siła zabobonu

Rozdział XIX. O wolności Arabów i niewoli Tatarów

Rozdział XX. O prawie narodów u Talarów

Rozdział XXI. Prawo cywilne u Tatarów

Rozdział XXII. O pewnym prawie cywilnym u ludów germańskich

Rozdział XXIII. O długich włosach królów frankońskich

Rozdział XXIV. O małżeństwach królów frankońskich

Rozdział XXV. Childeryk

Rozdział XXVI. O pełnoletności królów frankońskich

Rozdział XXVII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział XXVIII. O usynowieniu u Germanów

Rozdział XXIX. Krwawy duch królów frankońskich

Rozdział XXX. O zgromadzeniach narodowych u Franków

Rozdział XXXI. O powadze duchowieństwa za pierwszej dynastii

Księga dziewiętnasta

O prawach w ich związku z zasadami tworzącymi powszechnego ducha, obyczaje i zwyczaje narodu

Rozdział I. O przedmiocie tej księgi

Rozdział II. Jako nawet dla najlepszych praw trzeba, aby umysły były przygotowane

Rozdział III. O tyranii

Rozdział IV. Co to jest ogólny duch

Rozdział V. Jak trzeba baczyć, aby nie odmieniać ogólnego ducha narodu

Rozdział VI. Iż nie trzeba wszystkiego poprawiać

Rozdział VII. O Ateńczykach i Spartanach

Rozdział VIII. Skutki towarzyskości

Rozdział IX. O próżności i dumie narodów

Rozdział X. O charakterze Hiszpanów a Chińczyków

Rozdział XI. Uwaga

Rozdział XII. O zwyczajach i obyczajach w państwie despotycznym

Rozdział XIII. O zwyczajach u Chińczyków

Rozdział XIV. Jakie są naturalne sposoby odmieniania obyczajów i zwyczajów narodu

Rozdział XV. Wpływ domowego rządu na politykę

Rozdział XVI. Jak niektórzy prawodawcy pomieszali zasady rządzące ludźmi

Rozdział XVII. Osobliwa właściwość rządu chińskiego

Rozdział XVIII. Wnioski z poprzedzającego rozdziału

Rozdział XIX. Jak dokonało się u Chińczyków owo zespolenie religii, praw, zwyczajów i obyczajów

Rozdział XX. Wytłumaczenie pewnego paradoksu u Chińczyków

Rozdział XXI. Jak prawa muszą się stosować do zwyczajów i obyczajów

Rozdział XXII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział XXIII. Jak prawa idą w ślad obyczajów

Rozdział XXIV. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział XXV. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział XXVI. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział XXVII. Jak prawa mogą się przyczynić do kształtowania obyczajów, zwyczajów i charakteru narodu

Wezwanie do muz

Księga dwudziesta

O prawach w ich stosunku do handlu, zważanym wedle jego przyrody i rodzajów

Rozdział I. O handlu

Rozdział II. O duchu handlu

Rozdział III. O ubóstwie ludów

Rozdział IV. O handlu pod rozmaitymi rządami

Rozdział V. O ludach, które uprawiały handel gospodarczy

Rozdział VI. Niektóre skutki wielkiej żeglugi

Rozdział VII. Duch Anglii w handlu

Rozdział VIII. Jak niekiedy krępowano handel gospodarczy

Rozdział IX. O wykluczeniu w handlu

Rozdział X. Urządzenie sposobne dla handlu gospodarczego

Rozdział XI. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział XII. O wolności handlu

Rozdział XIII. Co niweczy tę wolność

Rozdział XIV. O prawach handlowych dopuszczających konfiskaty towarów

Rozdział XV. O przymusie osobistym

Rozdział XVI. Piękne prawo

Rozdział XVII. Prawo rodyjskie

Rozdział XVIII. O sędziach handlowych

Rozdział XIX. Iż monarcha nie powinien uprawiać handlu

Rozdział XX. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział XXI. O handlu u szlachty w monarchii

Rozdział XXII. Szczególna uwaga

Rozdział XXIII. Dla których narodów niekorzystnie jest uprawiać handel

Księga dwudziesta pierwsza

O prawach i stosunku ich do handlu, rozważanego wedle przewrotów, jakie przechodził

Rozdział I. Parę uwag ogólnych

Rozdział II. O ludach afrykańskich

Rozdział III. Iż potrzeby ludów południowych inne są niż ludów północnych

Rozdział IV. Główna różnica między handlem starożytnych a dzisiejszym

Rozdział V. Inne różnice

Rozdział VI. O handlu u starożytnych

Rozdział VII. O handlu Greków

Rozdział VIII. O Aleksandrze i jego podbojach

Rozdział IX. O handlu królów greckich po Aleksandrze

Rozdział X. O okrążeniu Afryki

Rozdział XI. Kartagina i Marsylia

Rozdział XII. Wyspa Delos. Mitrydates

Rozdział XIII. O zmyśle Rzymian do marynarki

Rozdział XIV. O zmyśle Rzymian do handlu

Rozdział XV. Handel Rzymian z barbarzyńcami

Rozdział XVI. O handlu Rzymian z Arabią i Indiami

Rozdział XVII. O handlu po zniszczeniu Rzymian na Zachodzie

Rozdział XVIII. Szczególna ustawa

Rozdział XIX. O handlu od czasu osłabienia Rzymian na Wschodzie

Rozdział XX. Jak handel wyłonił się w Europie z barbarzyństwa

Rozdział XXI. Odkrycie dwóch nowych światów; stan Europy w tej mierze

Rozdział XXII. O bogactwach, jakie Hiszpania wydobyła z Ameryki

Rozdział XXIII. Zagadnienie

Księga dwudziesta druga

O prawach w związku ich z użytkiem monety

Rozdział I. Racja użytku monety

Rozdział II. O naturze pieniądza

Rozdział III. O monetach idealnych

Rozdział IV. O ilości złota i srebra

Rozdział V. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział VI. Czemu stopa procentowa zmniejszyła się o połowę od odkrycia Indii

Rozdział VII. Jak cena rzeczy ustala się wśród zmian wartości znaku

Rozdział VIII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział IX. O stosunkowej rzadkości złota i srebra

Rozdział X. O kursie

Rozdział XI. O operacjach, jakie Rzymianie czynili na monetach

Rozdział XII. Okoliczności, w jakich Rzymianie dokonywali swoich operacji monetarnych

Rozdział XIII. Operacje monetarne za czasów cesarzy

Rozdział XIV. W jaki sposób wekslarstwo krępuje państwa despotyczne

Rozdział XV. Zwyczaj niektórych krajów włoskich

Rozdział XVI. O pomocy, jaką państwo może mieć z bankierów

Rozdział XVII. O długach publicznych

Rozdział XVIII. O spłacie długów publicznych

Rozdział XIX. O pożyczaniu na procent

Rozdział XX. O lichwie morskiej

Rozdział XXI. O umowie pożyczki i o lichwie u Rzymian

Rozdział XXII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Księga dwudziesta trzecia

O prawach w ich związku z liczbą mieszkańców

Rozdział I. O ludziach i zwierzętach pod względem mnożenia się ich gatunku

Rozdział II. O małżeństwach

Rozdział III. O stanie dzieci

Rozdział IV. O rodzinach

Rozdział V. O rozmaitych rodzajach prawych żon

Rozdział VI. O bękartach w rozmaitych rządach

Rozdział VII. O zgodzie ojców na małżeństwo

Rozdział VIII. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział IX. O dziewczętach

Rozdział X. Co skłania do małżeństwa

Rozdział XI. O srogości rządu

Rozdział XII. O liczbie dziewcząt i chłopców w rozmaitych krajach

Rozdział XIII. O portach morskich

Rozdział XIV. O płodach ziemi wymagających więcej lub mniej ludzi

Rozdział XV. O liczbie mieszkańców w stosunku do rzemiosł

Rozdział XVI. O poglądach prawodawcy na rozmnażanie gatunku

Rozdział XVII. O Grecji i ilości jej mieszkańców

Rozdział XVIII. O stanie ludów przed Rzymianami

Rozdział XIX. Wyludnienie świata

Rozdział XX. Iż Rzymianie musieli stanowić prawa dla utrwalenia gatunku

Rozdział XXI. O prawach Rzymian co do utrwalenia gatunku

Rozdział XXII. O traceniu dzieci

Rozdział XXIII. O stanie świata po zniweczeniu Rzymian

Rozdział XXIV. Zmiany zaszłe w Europie co do liczby mieszkańców

Rozdział XXV. Dalszy ciąg tegoż przedmiotu

Rozdział XXVI. Skutki

Rozdział XXVII. O prawie wydanym we Francji dla poparcia przyrostu ludności

Rozdział XXVIII. W jaki sposób można zaradzić wyludnieniu

Rozdział XXIX. O przytułkach

Księga dwudziesta czwarta

O prawach w ich związku z religią każdego kraju, zważaną w jej praktykach i w jej duchu

Rozdział I. O religiach w ogólności

Rozdział II. Paradoks Bayle’a

Rozdział III. Iż rząd umiarkowany lepiej godzi się z religią chrześcijańską, a rząd despotyczny z mahometańską

Rozdział IV. Następstwa charakteru religii chrześcijańskiej a mahometańskiej

Inne książki tego autora