Ród Rodrigandów

Tekst
Autor:Karol May
Z serii: Ród Rodrigandów #10
Przeczytaj fragment
Oznacz jako przeczytane
Jak czytać książkę po zakupie
Czcionka:Mniejsze АаWiększe Aa

Karol May

Ród Rodrigandów, Tom 10, Benito Juarez

Warszawa 2016

Spis treści

Dekret

Galopem po pomoc

Zdobycie Chihuahua

Poufny list

Angielskie miliony

Dekret

Zanim zaczniemy śledzić dalszy ciąg losów Czarnego Gerarda i jego przyjaciół, musimy cofnąć się do października roku 1865, to bowiem, co wtedy nastąpiło, ma ścisły związek z wydarzeniami, które zostaną tu przedstawione.

W Palacio Imperial w stolicy Meksyku cesarz Maksymilian konferował z wysokimi dygnitarzami. Oparty o stół, spoglądał na wielki arkusz papieru, który trzymał w ręku. Był wyraźnie wzburzony, oczy mu błyszczały, a policzki pokryły się wypiekami. Przed nim stał jeden z ministrów i uważnie obserwował władcę. Niedaleko okna, w fotelu, siedziała piękna cesarzowa. Była przeciwieństwem męża. Maksymilian z natury miękki, marzycielski, refleksyjny, ona zaś – przedsiębiorcza realistka, dążąca za wszelką cenę do władzy i zaszczytów.

Minister przestał przed chwilą mówić, więc cesarz zapytał:

– Żąda pan natychmiastowej decyzji?

– Najjaśniejszy panie, proszę o to.

– Postanowiłem...

– Odrzucić? – wtrąciła szybko cesarzowa. Maksymilian uśmiechnął się do niej:

– A ty, najdroższa?

– Przedstawione argumenty rozwiewają wszelkie wątpliwości. Zgadzam się z nimi w zupełności.

Cesarz zwrócił się do ministra:

– Jak pan słyszał, uprzedzono mnie. Oświadczam, że nie tylko gotów jestem do podpisania dekretu, lecz napiszę go własnoręcznie i dam do asygnacji ministrom.

– Dziękuję, najjaśniejszy panie – minister skłonił się głęboko. – Obowiązkiem moim, wynikającym ze sprawowanej funkcji, jest służenie ze wszystkich sił krajowi i cesarzowi. Jestem przekonany, że ten dekret pozwoli nam przezwyciężyć wszystkie trudności. W obecnej sytuacji to jedynie słuszne posunięcie.

– Ma pan rację, drogi panie, zajmę się... Wszedł pełniący służbę oficer i zameldował: – Generał Mejia.

– Niech wejdzie.

Cesarzowa wstała natychmiast i wyszła. Szybko pożegnawszy cesarza, również minister opuszczał pokój, gdy w drzwiach stanął generał. Przywitali się chłodnym ukłonem, nie patrząc na siebie.

– Witam pana, generale! – zawołał Maksymilian. – Przychodzi pan w dobrą porę.

Zawsze poważny Indianin uśmiechnął się serdecznie i szczerze.

– Jestem szczęśliwy, że słyszę te słowa, najjaśniejszy panie. Oby Bóg dał i krajowi więcej takich chwil!

– Wierzę, że od dziś tak będzie. – Wolno zapytać, co się stało?

– Mam zamiar wydać ważny dekret. Niech pan czyta. Podał generałowi projekt dekretu i odszedł w głąb komnaty.

W miarę czytania twarz Mejii zmieniła się nie do poznania. Nie mógł zapanować nad sobą. Gniew był silniejszy. Skończywszy, zmiął nerwowo pismo.

– Najjaśniejszy panie, kto jest autorem tej... tej nędznej ramoty? – rozgoryczony, zapomniał o dworskiej etykiecie. Ton i forma pytania dotknęły cesarza.

– Ależ, generale!

– Najjaśniejszy panie! – Mejia złożył mu niski ukłon.

– Proszę oddać mi projekt. Generał wygładził papier na tyle, na ile było to możliwe, i podał cesarzowi.

– W jakim to stanie pan mi go zwraca?! To nie są odznaki kotylionowe!

Tym razem Maksymilian rozgniewał się nie na żarty: Mejia próbował się wytłumaczyć:

– Najjaśniejszy panie, pokornie proszę o przebaczenie. Postąpiłem tak, ponieważ tylko pańskie dobro mam na względzie.

– To chyba lekka przesada!

Na twarzy Mejii pojawił się dziwny wyraz. Maksymilian znał swego generała, wiedział, że toczy on walkę wewnętrzną.

– Jeżeli najjaśniejszy pan nie może mi przebaczyć, w takim razie wymierzę sobie największą karę – rzekł Mejia. – Czy wolno mi odejść? – podszedł do drzwi, nie czekając na odpowiedź.

– Stać!

Na rozkaz cesarza generał zatrzymał się.

– Czytał pan dekret do końca?

– Tak jest, najjaśniejszy panie.

– Nazwał go pan nędzną ramotą. Dlaczego tak pan uważa?

– Czy mogę mówić szczerze?

– Proszę.

– Gdyby najzacieklejsi wrogowie cesarstwa, pragnący jego zguby, wydali w pańskim imieniu, najjaśniejszy panie, manifest, nie użyliby innych słów nie te, które przeczytałem w dekrecie.

– Co najmniej dziwne stwierdzenie.

– Ale słuszne, najjaśniejszy panie.

– Moi poddani muszą się wreszcie przekonać, że jestem cesarzem.

– To ich nie przekona.

– Generale, to brzmi jak obraza.

– Pozwolił mi najjaśniejszy pan mówić szczerze. Meksykanie będą uważali taki dekret za dzieło Francuzów.

– Co z tego?

– Najjaśniejszy panie, zabij mnie, lecz nie ogłaszaj tego dekretu! Znam mój naród, znam Meksyk, zdaję sobie sprawę, jakie skutki to pociągnie za sobą. Na pewno wywoła w całym kraju wielkie oburzenie, a także...

– Generale! – przerwał cesarz, patrząc na Mejię gniewnie.

Ten pokornie opuścił głowę.

Maksymilian pamiętał jednak, co zawdzięcza Mejii. Po chwili więc rzekł już spokojnym głosem:

– Niech mi pan pozwoli wypowiedzieć się na temat dekretu.

– Jeżeli dekret wymaga komentarza, w takim razie...

– Chce mnie pan naprawdę rozgniewać?

– Ależ nie, już milczę.

– Niech więc pan słucha. Jak panu wiadomo, wszystkie większe miasta i porty w kraju są w naszych rękach.

– W posiadaniu Francuzów, najjaśniejszy panie.

– To przecież wszystko jedno! Francuzi są naszymi sprzymierzeńcami.

– Mam wrażenie, że już wkrótce opuszczą kraj, że miasta i porty pozostawią nie nam, a republikanom.

– Jak zwykle widzi pan wszystko w czarnych barwach. Jesteśmy panami kraju. Juarez uciekł do El Paso. Mówią nawet; że opuścił Meksyk. Nadszedł więc czas, aby ogłosić nasze stanowisko.

– Słusznie. Go to za stanowisko, najjaśniejszy panie?

– Z jednej strony wspaniałomyślnie przebaczam, z drugiej – surowo karzę, Mimo że kraj jest w mojej mocy, są tacy, którzy potajemnie knują. Należy do nich Pantera Południa, Cortejo i jeszcze kilku. Oświadczam w dekrecie, że każdego republikanina będę od dziś karać jak zwykłego bandytę i przestępcę. Od dziś republikanie wyjęci są spod prawa. Ogłaszam, że każdy republikański oddział uważać będę za szajkę zbrodniarzy, a każdy schwytany członek bandy zostanie w ciągu dwudziestu czterech godzin rozstrzelany.

Mejia zauważył chłodno:

– Bandyci? Przestępcy? Rozstrzelania? Ponawiam moją prośbę, najjaśniejszy panie. Chętnie złożę głowę na pieńku, lecz proszę, wstrzymaj swój dekret!

– Nie chcę pańskiej głowy, jak i nie chcę wstrzymywać dekretu. Doświadczeni mężowie stanu radzili nad wszystkimi jego szczegółami.

– Ci doświadczeni mężowie nie znają Meksyku. Przewidzieli wszystko prócz jednego, o czym niestety mówić mi nie wolno, ą co chciałbym powiedzieć jak najgłośniej.

– Dlaczego nie wolno?

– Bo popadnę w niełaskę.

– Niech pan mówi bez obawy, generale.

– Więc dobrze! Oświadczam, że ogłoszenie tego dekretu będzie dla ciebie, najjaśniejszy panie, wydaniem na siebie samego wyroku śmierci.

Krew odpłynęła z twarzy cesarza. Czyżby naprawdę się przestraszył? – pomyślał generał. Ochłonąwszy nieco, Maksymilian starał się zbagatelizować ostrzeżenie Mejii.

– Wyrok śmierci? Co też pan mówi? To przecież niemożliwe! To byłoby naruszeniem prawa!

– Tak jest, najjaśniejszy panie. Mam nadzieję, że przyzna pan, iż każdy Meksykanin jest prawym właścicielem swojej ziemi.

– Przyznaję!

– Musi więc mieć prawo bronienia tej ziemi przed obcą, niesprawiedliwą okupacją.

– Okupacją? Niesprawiedliwą? Czy to nie powiedziane nazbyt mocno?

– Mówię teraz tak, jakbym był republikaninem, Niech najjaśniejszy pan spróbuje postawić się w sytuacji tych ludzi! Powiadają: „Kraj należy do nas, czego więc chcą Francuzi? Chcą pieniędzy, bogactw naszej ziemi, chcą nam zabrać żony i córki. Są więc rozbójnikami. Co dają w zamian? Cesarza! Po co nam cesarz? Nie potrzebujemy go, mamy prezydenta”. Napoleon boi się własnego ludu, chcąc więc odwrócić jego uwagę od swych niecnych poczynań, zaaranżował wojnę w Meksyku za pośrednictwem cesarza Maksymiliana. Spodobało się to Francuzom, myślą, że ona przyniesie im sławę. Dla zaspokojenia osobistych interesów Napoleona Meksyk ocieka krwią, cierpi męki, niszczeje.

– No, tak źle nie jest! – zaprzeczył cesarz.

– Jest, najjaśniejszy panie. Meksykanin musi być republikaninem, musi bronić kraju i własnego domu przed obcym najeźdźcą. Czy dlatego ma być uznany za bandytę, którego należy rozstrzelać w ciągu dwudziestu czterech godzin!

– Każdy Meksykanin powinien poddać się nowym prawom.

– Czy z tego wynika, że tych, którzy się nie poddadzą, należy traktować jak bandytów?

– Oczywiście, że tak.

– Przypuśćmy, że to jest słuszne. Kto jednak może przewidzieć, że pokonany nie podniesie się i nie zostanie zwycięzcą?

– Możliwość taka zawsze istnieje.

– A więc w takim razie będzie on poprzedniego zwycięzcę uważał za bandytę.

– Tego nie należy brać pod uwagę w Meksyku.

 

– Dałby Bóg, aby najjaśniejszy pan się nie mylił. Myślę jednak, że właśnie tutaj wszystko może się zdarzyć. Lud meksykański jest wulkanem, a Juarez...

– Nieszkodliwy.

– Chociaż zaszył się w najodleglejszym zakątku kraju, ma jeszcze ogromne wpływy.

– Ułaskawię go.

– Będzie szydził z ułaskawienia. Oświadczy, że to on jako prezydent kraju ma prawo ułaskawiać niejakiego Maksymiliana Habsburga.

– Wezwę go do siebie.

– Nie stawi się.

– Czy nawet wtedy, gdy go mianuję prezydentem najwyższego trybunału?

– Był już nim wcześniej, teraz jest prezydentem kraju.

– Generale! Teraz obraża mnie pan naprawdę.

– Już milczę. Chciałbym tylko jeszcze zapytać: kiedy dekret będzie podpisany?

– Jutro.

– Najjaśniejszy panie, błagam, nie czyń tego!

– To już postanowione i tak się tez stanie, generale. Mejia ukląkł przed cesarzem.

– Najjaśniejszy panie! Z chwilą podpisania traktatu będzie na ciebie czekać śmierć pod murami twierdzy, w miejscu, w którym się klęczy z przepaską na oczach. Nie opuszczę cię, najjaśniejszy panie. Dzień twojej śmierci będzie i moim ostatnim dniem. Błagam nie ze względu na siebie ani na nikogo innego, tylko ze względu na ciebie, mój cesarzu: nie czyń tego!

– Niech pan wstanie, generale!

– Nie wstanę, dopóki...

– Rozkazuję, by pan wstał! Zbyteczne to przedstawienie. Nie zmienię decyzji!

Ton głosu cesarza był chłodny, niemal ironiczny. Generał wstał z klęczek, popatrzył ze smutkiem na Maksymiliana i zawołał:

– A więc nie mogę mieć żadnej nadziei?!

– Żadnej. Nawet cesarzowa jest tego samego zdania co ja.

Mejia zbladł.

– Pozostaje mi więc tylko milczeć. Aby jednak godzina ta i słowa moje nie zostały zapomniane, przypieczętuję je.

Wyciągnął sztylet i rzucił w kierunku ściany z taką siłą, że broń wbiła się aż po rękojeść. Potem skłonił się i wyszedł.

Maksymilian przyglądał się przez chwilę miejscu, w którym utkwił sztylet, i rzekł do siebie:

– Czy to zły znak? A może to on ma rację, a ja się mylę? Nie miał jednak czasu zastanowić się nad tym, bo zameldował się generał Miramon. Po krótkiej rozmowie utwierdził on cesarza w przekonaniu, ze podjął słuszną decyzję. Trzeba dodać, że Miramon nie był ani prawym obywatelem, ani lojalnym podwładnym; zasady moralne były mu obce.

Dekret został ogłoszony. Maksymilian podpisał go własnoręcznie, wydając na siebie wyrok śmierci.

Basaine domagał się ścisłego przestrzegania prawa. Rozstrzelano więc setki republikanów, nie darowano nawet generałom. Zostali straceni generałowie Salazar i Arteaga, nieustraszeni męczennicy za niepodległość kraju.

Nemezis, działająca zwykle bardzo opieszale, zemściła się tym razem szybko.

Przez równinę ciągnącą się między San Jose opodal wzgórza Parral a Chihuahua jechał oddział jeźdźców, złożony z dwóch szwadronów szwoleżerów francuskich. Odbył widać długą podróż, bo konie wyglądały na zmęczone, a jeźdźcy na wyczerpanych. Gdy jednak w oddali ukazały się zabudowania Chihuahua, wszyscy jak gdyby zapomnieli o zmęczeniu, ruszyli raźniej i szybciej.

Oddziałowi przewodził oficer w średnim wieku, z twarzą pooraną bliznami. Nosił oznaki pułkownika. Dotarłszy do pierwszej ulicy miasta, zatrzymał konie, by zapytać o główną kwaterę. Wysłał naprzód gońca, a sam ze swymi ludźmi jechał przez miasto przy dźwiękach orkiestry, grającej skocznego marsza. W niektórych oknach pojawiły się kobiety, znikły jednak prędko zobaczywszy, że to Francuzi.

Główna kwatera mieściła się w tym samym gmachu, z którego uciekł niegdyś Czarny Gerard. Na spotkanie przybyłych wyszedł komendant.

Szwadrony sprezentowały broń, a ich dowódca zameldował:

– Camarade, mam zaszczyt przedstawić się. Jestem pułkownik Laramel. Jadę do Villa del Fuerte, wiozę rozkazy z głównej komendy.

– Witam pana. Zostanie pan u nas dłużej?

– Z pana przyzwoleniem dwa, może trzy dni. Gdzie mogę ulokować swoich ludzi?

– W mieście stoi tylko jeden szwadron. Sporo wolnych mieszkań jest do pańskiej dyspozycji.

– Świetnie. Pozwoli pan, że przedstawię moich oficerów?

– Proszę.

Żołnierze pozsiadali z koni i udali się do wyznaczonych kwater. Komendant zaprosił oficerów na szklankę wina. Siedzieli teraz wszyscy w tej samej sali, z której uciekł Gerard.

Pułkownik Laramel zapytał:

– Panie kolego, dlaczego w mieście jest tak mało wojska? Przecież to jedno z najbardziej niebezpiecznych miejsc w kraju.

– Ma pan rację, muszę jednak słuchać rozkazów, choć nie zawsze bywają słuszne.

– Miał pan jakieś kłopoty?

– Właściwie nie. Dyscyplinę wśród ludzi utrzymuję bez trudności, ale jest tu pewien szpieg, który musi mieć chyba konszachty z samym diabłem. To niezwykle śmiały i przebiegły człowiek. Staraliśmy się go schwytać, niestety nie udało się. Jest wszędzie i nigdzie, wie o wszystkim. Mam wrażenie, że to człowiek wszechwiedzący i wszechobecny.

Pułkownik Laramel potrząsnął z niedowierzaniem głową:

– To brzmi bardzo nieprawdopodobnie, camarade. Człowiek jest tylko człowiekiem, choćby natura wyposażyła go w wiele zalet. Schwytanie szpiega nie jest, moim zdaniem, niemożliwe.

– Ma pan rację, ale nie zna pan Czarnego Gerarda.

– A więc to Czarny Gerard? Macie w takim razie nie byle jakiego przeciwnika. Słyszałem o nim dużo, imię to często wymieniano nawet w kwaterze głównej. A więc grasuje teraz w okolicach Chihuahua?

– I to od dłuższego czasu. Wiemy dokładnie, że ma w mieście zaufanych ludzi i bywa u nich.

– Skąd panu o tym wiadomo?

– Od niego samego.

– Niemożliwe! Niechże pan szybko opowiada!

– Był tutaj, w tym pokoju, jako nasz jeniec.

– A więc schwytaliście go?! Za głowę jego wyznaczono nagrodę.

– Wiem, nawet bardzo dużą.

– W takim razie otrzyma ją pan. Komendant powiedział z zakłopotaniem:

– Prawie na nią zasłużyłem.

– Prawie? Mówił pan przecież, że był waszym jeńcem.

– Owszem, wzięliśmy go do niewoli, związanego przesłuchiwałem w tym pokoju w obecności wielu oficerów i pań. Zachowywał się bardzo butnie. W pewnym momencie uwolnił się z więzów. Powalił mnie na ziemię na oczach zebranych i wyskoczył przez okno.

– Do pioruna! Uciekł?

– Niestety, ci myśliwi prerii to istne diabły. Wyzywają niebezpieczeństwo, igrają ze śmiercią! Wysłałem pod Guadalupe oddział ludzi. Dlatego też można było bez kłopotu zakwaterować pańskich ludzi. A chociaż wybrałem najsprawniejszych żołnierzy i najdzielniejszych oficerów, zdaję sobie sprawę, że zdobycie fortu będzie kosztowało wiele ofiar.

– Czy Guadalupe ma aż tak potężne obwarowania?

– Nie. Ale Czarny Gerard zdobył informacje o naszych planach. Należy się liczyć z tym, że na czele jakiegoś oddziału Apaczów napadnie na naszych żołnierzy. Gdyby nie seniorita Emilia, musielibyśmy już dawno opuścić Chihuahua.

– Seniorita Emilia? – zainteresował się Laramel.

– Nie zna pan naszego najlepszego szpiega?

– Nie.

– W takim razie nie zna pan również najpiękniejszej kobiety Meksyku.

– Do licha! Monsieur, powiedział pan, że to najpiękniejsza kobieta Meksyku? Będę ją mógł zobaczyć, kiedy?

Pułkownik Laramel był jednym z najbardziej bezwzględnych i okrutnych oficerów armii francuskiej. Ani on, ani nikt z jego oddziału nie miał litości dla wrogów. Zamordował wielu Meksykanów, którzy wpadli w jego ręce, z życiem ludzkim nie liczył się zupełnie. Dlatego też wysłano go do Villa del Fuerte, gdzie miał wprowadzić w życie dekret Maksymiliana. Ponadto był znanym uwodzicielem. Zaintrygowało więc go bardzo, kiedy usłyszał, że w miasteczku mieszka kobieta uważana za najpiękniejszą w Meksyku.

– To zależy wyłącznie od pana, camarade – odparł komendant. – Wydaję dziś wieczorem przyjęcie z okazji przybycia panów. Zaproszę kilkanaście osób, między innymi senioritę Emilię.

– Dziękuję panu. Chciałbym, wróciwszy do ojczyzny, pochwalić się, że widziałem najpiękniejszą Meksykankę. Skąd pochodzi?

– Zdaje się, że z Francji.

– Co za zbieg okoliczności!

– Właściwie dokładnie nie wiadomo. Jedni zapewniają, że jest Meksykanką, inni twierdzą, że to Włoszka, Hiszpanka lub Francuzka. Ona zaś wcale nie stara się rozwiać tej tajemnicy. Może robi to rozmyślnie, z kokieterii.

– A jakiego pan jest zdania?

– Sądzę, że to Francuzka, włada bowiem naszym językiem jak rodowita paryżanka, a przede wszystkim prowadzi nasze sprawy bardzo gorliwie.

– Meksykanka tak by nie postępowała. Wszystkie one sympatyzują z republikanami.

– Ona przeciwnie. Chociaż nie darzę kobiet zbyt wielkim zaufaniem, muszę stwierdzić, że na nią można liczyć. Nieraz tego dowiodła.

– Trzeba przyznać, że ładna i sprytna kobieta szpieg może być znacznie bardziej przydatna niż szpieg mężczyzna. Wracając jednak do Czarnego Gerarda, czy wydane zostały odpowiednie zarządzenia?

– Zrobiłem, co uważałem za słuszne. Kilkudziesięciu mieszkańców miasta, sprzyjających republice, jest w moich rękach.

– W charakterze zakładników?

– Tak. Wywołało to oburzenie mieszkańców.

– Niech się pan tym nie przejmuje! Co zamierza monsieur zrobić z tymi zakładnikami?

– Najlepiej byłoby ich rozstrzelać. Ale...

– Dlaczego pan się waha?

– Z dwóch przyczyn. Mogłoby to spowodować bunt, którego opanować nie byłbym wstanie. Jak panu wiadomo, w mieście kwateruje niewielka liczba żołnierzy.

– Pomogę panu.

– Ale przecież musi pan ruszać dalej?

– Moje pełnomocnictwa pozwalają mi pozostać tutaj, dopóki ład i porządek nie zostaną zaprowadzone, a pańscy ludzie nie wrócą z Guadalupe.

– Z góry dziękuję! Nie wymieniłem jednak jeszcze drugiej przyczyny, która mnie wstrzymuje od podjęcia zbyt drastycznych kroków. Jest nią niepewność, czy mam prawo skazywać tyle ludzi na śmierć. Boję się odpowiedzialności.

– Co do tego może pan być zupełnie spokojny. Ma pan nie tylko prawo, lecz bezwzględny obowiązek stracenia wszystkich republikanów. W dekrecie z trzeciego października ubiegłego roku cesarz Maksymilian wyraźnie rozkazuje uważać każdego republikanina, od księcia do żebraka, za bandytę i rozstrzeliwać na miejscu.

– Znam ten rozkaz, sądziłem jednak, że nie należy go stosować zbyt gorliwie. Myślałem, iż wydano go raczej po to, aby zastraszyć przeciwników.

– Myli się pan, cher camarade. Główna komenda poleciła mi wręczyć panu odnośne rozkazy. Niech pan czyta! – pułkownik wyciągnął z kieszeni munduru wielką, kilkakrotnie opieczętowaną kopertę i wręczył ją komendantowi.

Komendant czytał z uwagą i przejęciem. Skończywszy, rzekł:

– Teraz już nie mam żadnych wątpliwości. Kamień spadł mi z serca.

– Co więc pan teraz zrobi?

– Spełnię swój obowiązek. Każę rozstrzelać zakładników.

– Kiedy?

– Czy radzi mi pan przeprowadzić egzekucję jak najszybciej?

– Oczywiście. Zapewne słyszał pan, że nie zlitowałem się dotychczas nad żadnym Meksykaninem. Nie czuję do nich nienawiści lecz pogardzam nimi. Moim zdaniem, nie powinni mieć własnego państwa. Sprawi mi pan przyjemność, jeżeli będę mógł być świadkiem egzekucji.

– Spełnię pana prośbę.

– Kiedy? Może już jutro?

– Trzeba przecież najpierw zwołać sąd i wydać wyrok.

– To zbyteczne, kolego. Ta banda nie zasługuje na to.

– Ma pan rację, a zresztą pełnomocnictwa, które mi pan przywiózł, wyraźnie mówią, iż mogę postępować według własnego uznania. Bandytów należy rozstrzeliwać bez sądu.

– A więc jutro.

– Nie. Trzeba im pozostawić nieco czasu, aby się mogli pojednać z Bogiem. Meksykanie są bardzo religijni, wiadomość, że ludzie ci umarli bez sakramentów, rozjątrzyłaby ich bardziej od samej egzekucji.

– Zgoda. Sądzę, że jeden dzień na to wystarczy. A więc pojutrze.

– Tak, i to wczesnym rankiem. Najlepiej przed nastaniem dnia, aby wszystko odbyło się w zupełnej tajemnicy. Nikt nie powinien znać godziny egzekucji, z wyjątkiem spowiednika i paru zaufanych osób.

Podczas gdy oddział pułkownika Laramela wkraczał do Chihuahua od południa, od północy zbliżał się tam jakiś jeździec. Jechał na wymizerowanym koniu. Sam również, niepozorny i szczupły, nie wyglądał na znawcę prerii, chociaż już na pierwszy rzut oka można było poznać, że to myśliwy. Rozglądając się dookoła, zataczał łuk wokół miasta. Sprawiało to wrażenie, że nie ma zamiaru wjeżdżać do niego, chce tylko rozpoznać sytuację.

 

Był to Mały Andre, czyli Andreas Straubenberger, wysłany przez Juareza na zwiady. W pewnej chwili osadził konia w miejscu i spojrzał w kierunku wieży katedralnej.

– Do licha! – mruknął. – Włóczę się tu od kilku dni, chcę zasięgnąć języka w sprawach, które interesują Juareza, a nie mogę nikogo spotkać. Chyba Francuzi zabronili mieszkańcom wychodzić na miasto. Juarez ma tu dziś przybyć. Co mu powiem? Nic nie wiem.

Co za kompromitacja! A może wjechać do miasta? Nie, to byłoby szaleństwo. Gdyby ci messieurs wzięli mnie za szpiega, to koniec ze mną.

Gdy tak mruczał pod nosem, koń zarżał.

– Co to? Jesteś innego zdania? Hm, może masz rację. Wałęsając się tu nadal, nie dowiem się niczego, muszę więc dostać się do środka. Zresztą – z dumą podniósł głowę – jestem przecież Małym Andre i mam broń przy sobie. Chciałbym pogadać z tą, senioritą Emilią. No, zobaczymy. W drogę!

W porównaniu z tym, co uczynił kiedyś Czarny Gerard, wślizgując się do Chihuahua pod osłoną nocy i mgły, krok Małego Andre nie był ekstra wyczynem. Francuzi znali Gerarda jako swego wroga, Basaine wyznaczył za jego głowę nagrodę w wysokości pięciu tysięcy franków. O Małym Andre natomiast co najwyżej słyszeli, i to jedynie jako o myśliwym. Gdyby nawet mieli podejrzenie, że jest szpiegiem prezydenta Juareza, nie znaleźliby na to dowodów. Życiu więc jego nie groziło niebezpieczeństwo.

Na pierwszej ulicy, przy której stał dawniej posterunek, nie było warty. Komendant kazał ją odwołać, bo bezpiecznie czuł się w murach Chihuahua. Mały Andre wjechał więc do miasta bez przeszkód. Na następnej ulicy skręcił w bok. W małym, cichym zaułku ujrzał szeroko otwartą bramę niewielkiej venty. Wjechał więc tam i zsiadł z konia. Uwagę jego zwrócił wysoki, obszerny budynek, wznoszący się naprzeciwko oberży. Na balkonie siedziała jakaś kobieta. Widać obawiała się upału i promieni słońca, bo osłoniła twarz welonem. Gdyby mógł ją ujrzeć, zauważyłby zapewne, że patrzy na niego z pewnym zainteresowaniem. Gdy znikł za bramą, weszła do pokoju i zadzwoniła. Po chwili zjawiła się służąca.

– Chcę porozmawiać z oberżystą, ale tak, aby nikt o tym nie wiedział.

Po chwili do venty udał się stary, siwy Meksykanin. Spotkał gospodarza w podwórzu.

– Kogo pan szuka, senior?

– Właśnie pana. Seniorita prosi, aby pan do niej przyszedł.

– Urządza z pewnością przyjęcie i chce zamówić u mnie kolację.

– Nie. Kazała powiedzieć, że pragnie z panem w tajemnicy zamienić parę słów.

Oberżysta zbliżył się do starca i zapytał szeptem:

– Są jakieś wieści od Juareza?

– Nic nie wiem.

– Może ja się dowiem. Niech pan powie senioricie, że przyjdę.

Stary skinął głową i oddalił się. Gospodarz wszedł do venty, w której siedział tylko Mały Andre.

– Dzień dobry, senior – powiedział.

Traper obrzucił go szybkim, badawczym spojrzeniem i odparł łamaną hiszpańszczyzną:

– Dzień dobry, senior. Co ma pan do picia?

– Wszystko, czego pan zażąda.

– Doskonale. Jest piwo?

– Nie.

– Wino.

– Nie.

– Kawa?

– Nie.

– Czekolada?

– Nie. Z rana była, ale goście już wypili.

– Może lemoniada?

– Niestety, brak mi cukru.

– A może julep?

– Niestety, również nie ma.

– Do licha! Zapewniał pan przed chwilą, że mogę dostać wszystko, czego tylko dusza zapragnie. Tymczasem nic nie ma.

– To pańska wina, senior. Dlaczego dusza pańska pragnie rzeczy, których dać nie mogę?

Mały Andre roześmiał się i rzekł:

– Powiedz mi, co mogę dostać.

– Służę szklanką pulque.

– Dobrze. Lepszy rydz, niż nic.

Gospodarz napełnił szklankę. Ledwie myśliwy skosztował, wykrzywił straszliwie twarz, jak gdyby połknął ogień i zaklął:

– Diabelski trunek!

– Chce pan może powiedzieć, że nie smakuje? – dopytywał się gospodarz.

Mały Andre był ostrożny.

– Doskonały napój, ale dla Meksykanów.

– A dla pana?

– Nie jestem przyzwyczajony do trunków tego rodzaju.

– Nie jest pan Meksykaninem?

– Nie. Nie poznał senior tego po wymowie?

– Owszem, można się jednak mylić. Czy wolno zapytać, kim pan jest?

– Myśliwym.

– Domyślałem się tego. Ale jakim? Na co senior poluje: na bawoły, węże?...

– Zapomniałem przez chwilę, że jestem w Meksyku.

U nas myśliwy strzela do wszystkiego, co mu się nawinie pod rękę.

– Pochodzi pan z Północy?

– Tak.

– Jest pan Jankesem?

– Nie.

– Kanadyjczykiem?

– Także nie.

– Kimże więc, jeżeli przybywa pan z Północy?

– Czy tylko Jankesi i Kanadyjczycy włóczą się po skałach? Jestem Europejczykiem, Niemcem.

– Niemcem? A więc stronnikiem naszego poczciwego cesarza Maksymiliana?

Mały Andre spojrzał groźnie na pociągłą twarz Meksykanina i powiedział:

– Nie baw się, senior, moim kosztem! Wiem doskonale, że między sobą zupełnie inaczej nazywacie tego poczciwego cesarza Maksymiliana.

– O, Dios! Nie wierz temu! Myśmy tutaj wszyscy przychylnie usposobieni do cesarza.

– A więc i do Francuzów?

– No tak, mniej więcej, im bowiem zawdzięczamy, że mamy dobrego monarchę.

– To mnie bardzo cieszy, senior. Spodziewam się, że będziecie się starali odwdzięczyć Francuzom za to dobrodziejstwo.

– Oczywiście! Jesteśmy im wdzięczni z całego serca.

– Wie senior, jak okazać swą wdzięczność? Niech pan przygotuje kilkadziesiąt beczek tej pulque, jaką mi podałeś, i ofiaruje Francuzom.

– To się nie uda. Oni piją tylko wino.

– A dostają wino?

– Owszem. Jeżeli go nie chcemy dać, zabierają sami.

– To znaczy, że biorą siłą?

– Tego nie powiedziałem.

– Ach, tak? Więc cesarz Maksymilian jest taki dobry, taki łaskawy, że zmusza was do liczenia się ze słowami.

– Na miłość boską, senior, ciszej! – błagał gospodarz.

– Trzeba również mówić cicho?

– Drogi panie, nie mam zwyczaju wrzeszczeć.

– Właśnie potrzeba mi ludzi tego rodzaju. A więc jest senior przyjacielem Francuzów?

– Hm, to niebezpieczny temat. Nie można zaprzeczyć, że zdarzają się wśród Francuzów bardzo uczciwi ludzie, do których usposobiony jestem przychylnie. Resztę jednak niech diabli porwą! Czy nie mam racji? Wystarczy, pomyśleć tylko o tych tysiącach, które zginęły, o dzielnych mężach, którzy gniją w więzieniach. Dopiero przed kilku dniami tutejszy komendant wziął trzydziestu kilku zakładników i zamknął ich pod kluczem.

– Z jakiego powodu?

– Ponieważ jeden z członków tajnego stowarzyszenia, do którego należą, oświadczył publicznie, że jako naród potrafilibyśmy rządzić się sami i że byłoby znacznie lepiej pracować dla siebie zamiast dla innych.

– Co się stanie z tymi zakładnikami?

– Nie wiem, wszyscy czekamy z wielkim niepokojem. Całą nadzieję pokładamy w... w...

Gospodarz ugryzł się w język.

– W czymże lub w kimże ta nadzieja? – W Juarezie.

Nazwisko to wymówił szeptem. Myśliwy ledwie je dosłyszał.

– W Juarezie? Dlaczego właśnie w nim?

– To przecież nasz prezydent. Wybraliśmy go, było nam dobrze pod jego rządami.

– Przecież uciekł.

– Uciekł, aby całego Meksyku nie pogrążyć we krwi.

– Naprawdę? Czy nie przeleje morza krwi, gdy wróci?

– Tak. Ale najeźdźcy nie znają naszego kraju. Zawładniemy nim prędzej, niż wróg go zawojował. Gdy Francuzi tu przyszli, nie mieliśmy wojska ani żadnej pomocy. Teraz położenie nasze jest inne. Pomagają nam Stany Zjednoczone, w różnych państwach Europy rozlegają się w obronie Meksyku głosy, z którymi Napoleon musi się liczyć. Juarez czeka tylko na odpowiednią chwilę. Gdy ruszy, będzie to niezbitym dowodem, że chwila ta nadeszła.

– Gdzie obecnie przebywa?

– Podobno w Paso del Norte.

– Czy nie ma wieści, że opuścił kraj?

– Owszem, ludzie mówią o tym, ale nie wierzymy. Jesteśmy pewni, że swego narodu w żadnym wypadku nie opuści. Jeżeli go nie ma w Paso del Norte, znajduje się gdzieś, gdzie obecność jego jest dla naszego dobra konieczna. Zresztą, jeśli idzie o nas, mieszkańców Chihuahua, przez jakiś czas Francuzi pozwolili nam odetchnąć. Kilkuset żołnierzy wyruszyło w pole. Dokąd, nie wiadomo.

– Ilu pozostało?

– Jedna kompania.

– Do licha! Gdyby o tym Juarez wiedział! – zawołał Mały Andre.

– Ciszej, senior, ciszej! Sam bym mu zakomunikował tę wiadomość, gdybym wiedział, gdzie go szukać. Takich jak ja są tu setki.

– Może dowie się o tym.

Słowa te wypowiedział tak poważnie i z namysłem, że zastanowiły gospodarza. Ujął więc rękę myśliwego i schyliwszy się nad nim, wyszeptał:

– Senior, wie pan dokładnie, gdzie Juarez się znajduje, prawda? Wysłał pana na zwiady do Chihuahua?

– Nie zaprzątaj sobie tym głowy, senior.

– A dlaczego nie? Wygląda mi senior na człowieka godnego zaufania.

– Phi! Juarez potrzebuje zupełnie innych ludzi. Jego sprawy nie interesują mnie wcale.

– Przykro mi, że mi pan nie ufa. Jak długo zamierza senior pozostać w Chihuahua?

– Prawdopodobnie do wieczora.

– Nie przenocuje pan tutaj?

To koniec darmowego fragmentu. Czy chcesz czytać dalej?