UPIORY XX WIEKU

Tekst
Autor:Joe Hill
Przeczytaj fragment
Oznacz jako przeczytane
Jak czytać książkę po zakupie
Czcionka:Mniejsze АаWiększe Aa


Książka uhonorowana Bram Stoker Award – najważniejszą nagrodą w kategorii literatury grozy.

Koszmary, obsesje i niespełnione sny, które ukształtowały XX wiek, najbardziej przerażające stulecie w dziejach ludzkości.

Historie, które jeżą czytelnikowi włosy na głowie… Jak ta o dziewczynie, młodej, pięknej i… martwej, czekającej bez końca w nieczynnym już kinie… Albo ta o chłopaku, który obudził się jako gigantyczny owad i nie spocznie, dopóki wszyscy w miasteczku nie zaczną trząść się ze strachu, kiedy usłyszą jego śpiew. Lub ta o mężczyźnie zamkniętym w zalanej krwią piwnicy z zabitymi dziećmi i starym telefonem, który wciąż opętańczo dzwoni, choć dawno temu został odłączony… Upiory XX wieku z pewnością nie umarły. Nie stały się nawet przeszłością.

JOE HILL

(ur. 1972 r.)

Amerykański powieściopisarz i autor opowiadań, który od czasu debiutu w 1997 roku nieustannie zaskakuje nowymi pomysłami fabularnymi. Jego druga powieść, Rogi, została sfilmowana z Danielem Radcliffe’em w roli głównej, a na podstawie trzeciej – NOS4A2 – telewizja AMC nakręciła serial. To nie wszystkie efekty romansowania Hilla z wielkim i małym ekranem: w 2020 roku na platformie Netflix pojawił się serial na podstawie pisanych przez niego komiksów, pt. Locke & Key, a także ekranizacja wspólnego opowiadania Hilla i Stephena Kinga – W wysokiej trawie.

Joe Hill jest kilkakrotnym laureatem najważniejszej nagrody z dziedziny literatury grozy – Bram Stoker Award. Otrzymał ją za swoją pierwszą książkę, zbiór opowiadań Upiory XX wieku, a także za pierwszą powieść, Pudełko w kształcie serca. Został nagrodzony także m.in. British Fantasy Award, International Guild Award, World Fantasy Award czy wyróżnieniami przyznawanymi przez British Fantasy Society i International Horror Guild.

Opowiadania zebrane w tomach Dziwna pogoda i Gaz do dechy oraz powieści NOS4A2 i Strażak ugruntowały jego niekwestionowany status mistrza horroru i mrocznego fantasy nowego pokolenia.

joehillfiction.com

Tego autora

NOS4A2

STRAŻAK

DZIWNA POGODA

GAZ DO DECHY

PUDEŁKO W KSZTAŁCIE SERCA

ROGI

UPIORY XX WIEKU

Tytuł oryginału:

20TH CENTURY GHOSTS: STORIES

Copyright © Joe Hill 2005, 2007

Introduction copyright © Christopher Golden 2005

All rights reserved

Published by arrangement with HarperCollins Publishers. All rights reserved

Polish edition copyright © Wydawnictwo Albatros Sp. z o.o. 2021

Polish translation copyright © Anna Amsterdamska, Jerzy Amsterdamski 2021

Redakcja: Dorota Jakubowska

Ilustracja na okładce, projekt okładki i wyklejek: Dark Crayon

ISBN 978-83-8215-736-9


Wydawnictwo Albatros Sp. z o.o.

Hlonda 2A/25, 02-972 Warszawa

wydawnictwoalbatros.com

Facebook.com/WydawnictwoAlbatros|Instagram.com/wydawnictwoalbatros

Niniejszy produkt jest objęty ochroną prawa autorskiego. Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku osobę, która wykupiła prawo dostępu. Wydawca informuje, że publiczne udostępnianie osobom trzecim, nieokreślonym adresatom lub w jakikolwiek inny sposób upowszechnianie, kopiowanie oraz przetwarzanie w technikach cyfrowych lub podobnych – jest nielegalne i podlega właściwym sankcjom.

Konwersja do formatu EPUB oraz MOBI

Katarzyna Rek


woblink.com

Dla Leanory:

MY TO MOJA ULUBIONA OPOWIEŚĆ

Spis treści:

Okładka

Karta tytułowa

Karta redakcyjna

Spis treści:

Wstęp

NAJLEPSZY NOWY HORROR

DUCH XX WIEKU

POP ART

USŁYSZYSZ ŚPIEW SZARAŃCZY

SYNOWIE ABRAHAMA

LEPIEJ NIŻ W DOMU

CZARNY TELEFON

MIĘDZY BAZAMI

PELERYNA

OSTATNIE TCHNIENIE

MARTWE DRZEWO

ŚNIADANIE WDOWY

BOBBY CONROY WRACA Z ZAŚWIATÓW

MASKA MOJEGO OJCA

DOBROWOLNE ZAMKNIĘCIE

Podziękowania

Wstęp

Współczesny horror rzadko bywa subtelny. Ci, którzy praktykują sztukę straszenia, na ogół zbyt często rzucają się do gardła, zapominając, że najlepsi drapieżcy działają ukradkiem. Oczywiście skok do gardła nie jest niczym złym, ale naprawdę utalentowani autorzy nie stosują zawsze tej samej sztuczki.

Nie wszystkie opowiadania zebrane w Upiorach XX wieku można zaliczyć do horroru. Niektóre zdradzają tęsknotę za zjawiskami nadprzyrodzonymi, inne to nieco niepokojące normalne dzieła literackie; znajdziecie tu także jedno, w którym nie ma żadnego zła – przeciwnie, można je uznać za całkiem sympatyczne. Wszystkie zaś, moi drodzy, są subtelne. Joe Hill to zręczny sukinsyn. Nawet opowiadanie o dziecku, które zmienia się w wielkiego chrząszcza, ma w sobie coś łagodnego. Przyznajmy szczerze, jak często możemy powiedzieć coś takiego?

Po raz pierwszy zobaczyłem nazwisko Joego Hilla na liście autorów antologii zatytułowanej The Many Faces of Van Helsing, przygotowanej przez Jeanne Cavelos. Muszę wyznać, że choć w tym zbiorze znalazło się również moje opowiadanie, przed spotkaniem w Pandemonium, księgarni w Cambridge w Massachusetts, gdzie kilku autorów miało podpisywać książki, nie przeczytałem żadnego innego utworu z tego tomu. Przyjechał Joe Hill, pojawili się także Tom Monteleone, Jeanne oraz ja.

Wcześniej nigdy nie przeczytałem nawet jednego słowa, które napisał Joe Hill, ale w miarę upływu czasu autor ten ciekawił mnie coraz bardziej. Zainteresowało mnie to, że choć niewątpliwie kochał horror, nie była to jego jedyna miłość. Opublikował wiele zwyczajnych opowiadań w różnych „literackich” pismach (proszę mi wierzyć, używam tego słowa w tak luźnym znaczeniu, że można je pominąć) i otrzymał kilka nagród. Mimo to wielokrotnie wracał do horroru i czarnej fantastyki.

Proszę się z tego cieszyć. Jeśli ktoś jeszcze nie poczuł radości, wkrótce jej doświadczy.

Zapewne w końcu i tak przeczytałbym The Many Faces of Van Helsing, ale w znacznej mierze pod wpływem spotkania z Joem położyłem tę książkę na wierzchu sterty. Jego opowiadanie w tym zbiorze, zatytułowane Synowie Abrahama, to przenikliwe badanie postawy dzieci, które – jak wszystkie – zaczynają zdawać sobie sprawę z niedoskonałości ojca. Przypominało mi ono, z najlepszej strony, głęboko poruszający film Ręka Boga. Synowie Abrahama to znakomite opowiadanie, umieszczone mniej więcej w środku tej książki; jest tak dobre, że zachęciło mnie do poszukania innych dzieł Joego Hilla, który jednak do tej pory wydawał tylko nowele, i to na ogół w publikacjach, na które nie mogłem trafić przypadkiem. Zapamiętałem jednak, aby w przyszłości rozglądać się za jego nazwiskiem.

Gdy Peter Crowther spytał mnie, czy zgodziłbym się przeczytać Upiory XX wieku i napisać wstęp, wiedziałem, że nie powinienem przystawać na tę propozycję. Nie miałem czasu na nic poza pisaniem i życiem rodzinnym, ale szczerze mówiąc, chciałem przeczytać tę książkę. Pragnąłem zaspokoić swoją ciekawość, przekonać się, czy Joe Hill rzeczywiście jest tak dobry, jak wskazywało opowiadanie Synowie Abrahama.

 

Nie był. Okazał się znacznie lepszy.

Tytuł tego zbioru jest właściwy z kilku powodów. W wielu opowiadaniach występują duchy w takiej lub innej postaci, w innych zaś pobrzmiewają echa XX wieku. W Usłyszysz śpiew szarańczy znajomość i upodobanie do fantastyki naukowej i filmów o potworach z lat pięćdziesiątych łączy autor z elementarnymi lękami, którymi nasycone są te filmy, dzięki czemu wspomniany utwór jest dobrym przykładem czarnego humoru.

Zapewne jednak najważniejszy jest rezonans między tytułem niniejszego zbioru a samym autorem. Opowiadania te odznaczają się elegancją i delikatnością, które przypominają wcześniejszą epokę, czasy Joan Aiken i Ambrose’a Bierce’a, Beaumonta, Mathesona i Roda Serlinga.

W swych najlepszych opowiadaniach Hill wymaga od czytelnika, żeby uzupełnił scenę, zapewnił emocjonalną reakcję konieczną do osiągnięcia sukcesu artystycznego. I potrafi w mistrzowski sposób wywoływać takie reakcje. Te wspólne dzieła istnieją tylko wtedy, gdy odkrywa je czytelnik. Realizacja celu wymaga współpracy ze strony odbiorcy. Opowiadanie, od którego rozpoczyna się ten tom, Najlepszy nowy horror, nieuchronnie wydaje się znajome i łatwo można zgadnąć, do czego prowadzi, ale nie jest to jego wada, przeciwnie – największa zaleta. Bez wywołania u czytelnika poczucia niemal znużonego wyczekiwania zamysł autora nie zostałby zrealizowany.

Hill wciąga czytelnika w intymny świat Ducha XX wieku i desperacki nastrój Czarnego telefonu tak bardzo, że osoba oddająca się lekturze staje się postacią z opowieści, dzieli przeżycia z głównymi bohaterami.

Zbyt wielu autorów sądzi, że w horrorze nie ma miejsca na prawdziwe uczucie; zastępują je opisami banalnych reakcji, które wzbudzają tyle samo emocji co przypisy do tekstu. Joe Hill nie zgadza się z tym stwierdzeniem. O dziwo, jednym z najlepszych przykładów na potwierdzenie tego stanowiska jest umieszczone w tym zbiorze opowiadanie Bobby Conroy wraca z zaświatów, któremu daleko do horroru, chociaż jego akcja toczy się podczas prób do filmu Świt żywych trupów w reżyserii George’a Romero.

Chciałbym coś powiedzieć o każdym opowiadaniu w tej książce, ale gdy ktoś pisze wstęp, musi się liczyć z niebezpieczeństwem, że powie za wiele. Mogę stwierdzić, że gdyby tylko było możliwe usunięcie z mojej pamięci śladów po przeczytaniu tych utworów, chętnie bym się na to zgodził, żeby znowu przeżyć przyjemność zapoznania się z nimi po raz pierwszy.

Lepiej niż w domu i Martwe drzewo to dzieła sztuki. Śniadanie wdowy jest wzruszającym obrazem z minionych czasów, opowiadającym o mężczyźnie, który zagubił się fizycznie i uczuciowo.

Duch XX wieku porusza nostalgiczne serca tak samo jak wiele moich ulubionych epizodów w Strefie mroku. Usłyszysz śpiew szarańczy to dziecko trojga rodziców – Williama Burroughsa, Kafki i filmu Oni! Ostatnie tchnienie jest przyprawione szczyptą Bradbury’ego. Wszystkie te opowiadania są cudowne, a niektóre zaskakująco dobre. Maska mojego ojca jest tak dziwaczna i niepokojąca, że poczułem zawroty głowy.

Dobrowolne zamknięcie to jedno z najlepszych opowiadań, jakie kiedykolwiek czytałem, i świadczy dobitnie, że Joe Hill jako autor osiągnął już dojrzałość. Do diabła, skąd ten facet się wziął od razu w pełni skończonej postaci? Wiecie, o czym mówię. Rzadko się zdarza spotkać autora, który od samego początku przejawia wielki talent. A gdy tak się dzieje… cóż, muszę przyznać, że odczuwam wewnętrzny zamęt, gdy walczą we mnie uniesienie i pragnienie porachowania mu kości. Dobrowolne zamknięcie jest tak dobre.

Pop Art zaś… to opowiadanie transcendentne. Najlepsze, jakie czytałem od lat. Krótko, na kilku stronach, Hill demonstruje wszystkie najlepsze cechy swojej twórczości: osobliwość, czułość, współpracę z czytelnikiem.

Gdy pojawia się nowy autor, czytelnicy i krytycy chętnie dyskutują o tym, jak obiecujące są jego dzieła. Jaki jest jego potencjał.

Opowiadania ze zbioru Upiory XX wieku stanowią spełnienie obietnic.

Christopher Golden

Bradford, Massachusetts

15 stycznia 2005 r.

NAJLEPSZY NOWY HORROR

Miesiąc przed terminem oddania kolejnego tomu do drukarni Eddie Carroll otworzył szarą kopertę i w ręce wpadł mu magazyn „The True North Literary Review”. Eddie przywykł do tego, że otrzymuje pocztą różne pisma, ale na ogół nosiły one tytuły w stylu „Cmentarny Taniec” i specjalizowały się w horrorach. Ludzie przysyłali mu również swoje książki. Jego dom w Brookline był zawalony książkami; jeden stos piętrzył się na kanapie, drugi koło ekspresu do kawy. Same horrory.

Zawsze brakowało mu czasu, żeby zapoznać się z ich treścią, ale kiedyś – gdy Eddie miał trzydzieści parę lat i dopiero zaczynał pracę na stanowisku redaktora „America’s Best New Horror” – bardzo sumiennie próbował czytać wszystko. Przygotował już do wydania szesnaście tomów Najlepszego nowego horroru, prowadził tę serię przez ponad jedną trzecią swojego życia. Spędził tysiące godzin, czytając, redagując i pisząc listy, tysiące godzin, których nie mógł w żaden sposób odzyskać.

Po pewnym czasie szczególnie znienawidził pisma. Wiele magazynów korzystało z najtańszego tuszu drukarskiego, a Carroll zaczął czuć obrzydzenie, gdy farba zostawała mu na palcach, i nie cierpiał jej ostrego smrodu.

Teraz, gdy zabierał się do czytania jakiegoś utworu, zwykle nie kończył, bo nie mógł wytrzymać. Robiło mu się słabo na myśl o kolejnej historii o wampirach uprawiających seks z innymi wampirami. Starał się przebrnąć przez pastisze Lovecrafta, ale po pierwszej poważnej wzmiance o Starszych Bogach poczuł, że jakaś istotna część jego osoby drętwieje, tak jak ręka lub noga po zamknięciu dopływu krwi. Lękał się, że to drętwieje jego dusza.

Jakiś czas po rozwodzie obowiązki redaktora serii Najlepszy nowy horror zaczęły go męczyć i nie dawały mu już jakiejkolwiek radości. Myślał czasami, niemal z nadzieją, o zwolnieniu się ze stanowiska, ale nigdy nie pozwalał sobie cieszyć się tą perspektywą zbyt długo. Dzięki temu zajęciu na jego konto w banku wpływało rocznie dwanaście tysięcy dolarów; stanowiły one zasadniczą część jego dochodów, na które składały się jeszcze honoraria za inne antologie, odczyty i wykłady. Bez tych dwunastu patyków nieuchronnie spełniłby się scenariusz, który Eddie uważał za absolutnie najgorszy: musiałby znaleźć stałą pracę.

Nie spotkał się dotychczas z „The True North Review”, magazynem literackim w okładce z szorstkiego papieru, z wydrukowanym na nim obrazkiem pochyłych sosen. Ze stopki redakcyjnej wynikało, że to publikacja Uniwersytetu Katahdin, leżącego w północnej części stanu Nowy Jork. Gdy otworzył pismo, wypadły dwie połączone spinaczem strony – list od redaktora, profesora filologii angielskiej Harolda Noonana.

Ostatniej zimy skontaktował się z profesorem niejaki Peter Kilrue, zatrudniony na pół etatu pracownik wydziału dbającego o zieleń i porządek na terenie uniwersytetu. Kilrue dowiedział się, że Noonan został nowym redaktorem „The True North” i przyjmuje prace autorów z zewnątrz, dlatego poprosił anglistę, żeby spojrzał na jego opowiadanie. Noonan obiecał to zrobić, głównie dlatego, że nie chciał być nieuprzejmy. Gdy w końcu jednak przeczytał maszynopis opowiadania Chłopiec z broszkami: historia miłosna, zaskoczyła go siła wyrazu tej prozy i obrzydliwa natura tematu. Noonan został redaktorem niedawno, krótko po tym, jak Frank McDane, który redagował pismo przez dwadzieścia lat, odszedł na emeryturę. Chciał zmienić politykę redakcyjną, zamierzał publikować prozę, która „wstrząśnie ludźmi”.

„To udało mi się aż za dobrze” – napisał Noonan. Niedługo po wydrukowaniu Chłopca z broszkami dziekan wydziału anglistyki wezwał go na rozmowę w cztery oczy i ostro skrytykował za wykorzystywanie pisma do „młodzieńczych dowcipów literackich”. Prawie pięćdziesiąt osób zrezygnowało z prenumeraty – co miało duże znaczenie dla pisma o nakładzie tysiąca egzemplarzy – a oburzona absolwentka uniwersytetu, która prawie w całości finansowała pismo, przestała je sponsorować. Noonan został odwołany ze stanowiska redaktora, a w odpowiedzi na liczne prośby Frank McDane zgodził się ponownie pokierować pismem, choć pozostał na emeryturze.

Noonan tak zakończył swój list:

Nadal jestem przekonany, że (niezależnie od swych wad) Chłopiec z broszkami to godne uwagi, choć rzeczywiście niepokojące opowiadanie, i mam nadzieję, że zechce Pan poświęcić mu swój czas. Przyznaję, że sprawiłby mi Pan osobistą satysfakcję, gdyby umieścił je w następnej antologii najlepszych horrorów roku.

Życzyłbym Panu przyjemności z lektury, ale nie jestem pewny, czy „przyjemność” to właściwe słowo.

Z poważaniem

Harold Noonan

Eddie Carroll przed chwilą wszedł. Przeczytał list Noonana, stojąc w zabłoconym przedpokoju. Otworzył magazyn na opowiadaniu Kilrue’ego. Czytał, stojąc, przez prawie pięć minut, nim zwrócił uwagę, że jest mu nieprzyjemnie gorąco. Rzucił kurtkę na wieszak i poszedł w stronę kuchni.

Usiadł na schodach prowadzących na piętro i przewrócił kilka stron. Potem wyciągnął się na sofie w gabinecie, z głową na stercie książek. Czytał, korzystając z ostatnich promieni październikowego słońca, które wpadało na skos do pokoju. Nie pamiętał, jak znalazł się na sofie.

Szybko dokończył lekturę, po czym usiadł. Ogarnęło go dziwne podniecenie. Pomyślał, że to zapewne najbardziej chamski, najokropniejszy tekst, jaki kiedykolwiek czytał, a w jego przypadku taka ocena rzeczywiście coś znaczyła, ponieważ przez większą część profesjonalnego życia nurzał się w wulgarnych i okropnych utworach i w tym chorobliwym literackim bagnie odkrywał kwiaty o niespotykanej piękności. To był właśnie jeden z owych kwiatów, Eddie nie miał co do tego wątpliwości. Opowiadanie było okrutne i perwersyjne, ale musiał je zdobyć. Wrócił do początku i zaczął czytać po raz drugi.

To była opowieść o dziewczynie o imieniu Cate – siedemnastolatce, w chwili rozpoczęcia akcji skłonnej do introspekcji – którą pewnego dnia wciąga do samochodu olbrzym z pożółkłymi oczami i metalowym aparatem ortodontycznym na zębach. Olbrzym wiąże jej ręce na plecach i ciska dziewczynę na podłogę w bagażniku swojej furgonetki… gdzie Cate znajduje chłopca mniej więcej w swoim wieku. W pierwszej chwili nastolatka ma wrażenie, że jest on martwy. Ten jednak żyje, ale jego twarz jest zniekształcona w trudny do opisania sposób. Oczy chłopaka są ukryte za dwoma żółtymi, okrągłymi broszkami z wymalowaną uśmiechniętą twarzą. Broszki są przyszpilone do powiek – zaszytych stalową struną – i gałek oczu.

Gdy samochód odjeżdża, chłopak zaczyna się poruszać. Dotyka ręką biodra Cate i dziewczyna z trudem tłumi okrzyk zaskoczenia. Dzieciak przesuwa ręką wzdłuż jej ciała i w końcu dotyka twarzy. Szepcze, że ma na imię Jim i od tygodnia podróżuje z olbrzymem, który zamordował jego rodziców.

– Zrobił mi dziury w oczach i powiedział, że widział, jak ucieka przez nie moja dusza. Mówił, że towarzyszył temu taki sam dźwięk jak wtedy, gdy ktoś dmucha do pustej butelki po coca-coli, naprawdę ładny. Potem założył mi te broszki na oczy, żeby moje życie było uwięzione w środku. – Mówiąc to, Jim dotyka broszek z rysunkiem uśmiechniętej twarzy. – Chce sprawdzić, jak długo będę żył bez duszy.

Olbrzym zawozi ich na opustoszały kemping w pobliskim parku stanowym, gdzie zmusza Cate i Jima, żeby się pieścili. W pewnym momencie uznaje, że Cate nie całuje chłopca dostatecznie namiętnie. Kaleczy jej twarz i ucina język. Dochodzi do chaotycznej sceny – Jim krzyczy, wzywając pomocy; zatacza się to w jedną, to w drugą stronę, wszędzie jest krew. Cate wykorzystuje okazję i ucieka do lasu. Trzy godziny później dociera do szosy, w stanie histerii, cała zakrwawiona.

Policja nie ujęła porywacza dziewczyny. Olbrzym i Jim znikają z parku stanowego, jakby nagle zapadli się pod ziemię. Detektywi prowadzący dochodzenie nie potrafią ustalić żadnych znaczących faktów na temat tej osobliwej pary. Nie wiedzą, kim jest Jim i skąd pochodzi, nie mają jakichkolwiek informacji o olbrzymie.

Dwa tygodnie po wypisaniu Cate ze szpitala dociera pocztą pewna wskazówka. Dziewczyna otrzymuje list – w kopercie są dwie żółte broszki z uśmiechniętą twarzą, ze szpilkami pobrudzonymi wyschniętą krwią, oraz wykonane polaroidem zdjęcie mostu w Kentucky. Następnego dnia rano pewien kierowca znajduje tam na dnie rzeki rozkładające się zwłoki chłopca. Przez puste oczodoły ofiary przepływają ryby.

Cate, która kiedyś była ładną, lubianą dziewczyną, teraz budzi litość i grozę wśród znajomych. Rozumie, dlaczego ludzie tak reagują. Ona również nie może znieść widoku swojej twarzy w lustrze. Przez pewien czas uczęszcza do szkoły specjalnej, gdzie uczy się języka migowego, ale nie wytrzymuje długo. Inni kalecy – kulawi, głusi, zdeformowani – drażnią ją swoim uzależnieniem od otoczenia i swymi potrzebami.

 

Usiłuje powrócić do normalnego życia, jednak bez większego powodzenia. Nie ma przyjaciół, żadnych kwalifikacji zawodowych i wstydzi się swojego wyglądu oraz niemoty. Szczególnie przykra jest scena, w której Cate najpierw pije dla dodania sobie odwagi, a następnie próbuje poderwać mężczyznę w barze, ale on i jego znajomi tylko ją wyśmiewają.

We śnie regularnie dręczą ją koszmary, w których dziewczyna ponownie przeżywa różne przerażające wersje porwania. W niektórych snach Jim nie jest ofiarą, lecz wspólnikiem porywacza, i z zapałem ją gwałci. Broszki w jego oczach to okrągłe lusterka, w których widać odbicie twarzy Cate, zniekształconej krzykiem. Twarzy, która – zgodnie z logiką snu – już została pokaleczona i zmieniona w groteskową maskę. Często się zdarza, że te sny podniecają ją seksualnie. Jej psychoterapeuta uznaje to za normalne. Cate zwalnia go, gdy odkrywa, że w swym notesie rysował jej karykatury.

Dziewczyna próbuje różnych środków, które mogłyby jej pomóc spać: ginu, tabletek przeciwbólowych, heroiny. Potrzebuje pieniędzy na narkotyki; szuka ich w komodzie ojca. Ten przyłapuje ją na gorącym uczynku i wyrzuca z domu. Owej nocy matka mówi jej, że ojciec trafił do szpitala – miał niewielki wylew krwi do mózgu – ale nie chce, żeby córka go odwiedziła. Niedługo potem w przedszkolu dla upośledzonych dzieci, gdzie Cate znalazła pracę na pół etatu, jedno dziecko wbija drugiemu ołówek w oko i je oślepia. Oczywiście Cate nie ponosi odpowiedzialności za ten wypadek, ale w trakcie dochodzenia wychodzą na jaw jej różne słabości. Traci pracę. Mimo zerwania z nałogiem ma ogromne problemy ze znalezieniem zatrudnienia.

W pewien chłodny jesienny dzień Cate, wychodząc z miejscowego supermarketu, mija zaparkowany radiowóz. Maska jest podniesiona, policjant w lustrzanych okularach przeciwsłonecznych pochyla się nad chłodnicą. Cate przypadkowo spogląda na tylne siedzenie i dostrzega skutego kajdankami olbrzyma. Teraz jej dawny oprawca jest o dziesięć lat starszy i pewnie ze dwadzieścia pięć kilogramów cięższy.

Dziewczyna z trudem zachowuje spokój. Podchodzi do policjanta schowanego pod maską samochodu, pisze dla niego notatkę – pyta go, czy wie, kim jest ten mężczyzna na tylnym siedzeniu.

Policjant odpowiada, że olbrzym został aresztowany w sklepie z narzędziami i materiałami budowlanymi przy Pleasant Street, gdy próbował ukraść nóż myśliwski i rolkę mocnej taśmy klejącej.

Cate zna ten sklep. Mieszka bowiem niedaleko, tuż za rogiem. Policjant podtrzymuje dziewczynę, żeby nie upadła, bo nogi się pod nią uginają.

Gorączkowo pisze, usiłując wyjaśnić, co olbrzym jej zrobił, gdy miała siedemnaście lat. Długopis nie nadąża za myślami, notatka brzmi bezsensownie, nawet dla niej, ale policjant rozumie, o co jej chodzi. Prowadzi dziewczynę do radiowozu i otwiera drzwi z prawej strony z przodu. Na myśl, że ma jechać jednym samochodem z porywaczem, Cate drży z przerażenia, ale policjant uspokaja ją, że przecież olbrzym siedzi z tyłu i jest skuty kajdankami. Tłumaczy, że aresztowany nic nie może jej zrobić, a ona powinna pojechać z nimi do komisariatu.

W końcu Cate wsiada do samochodu. Na podłodze leży zimowa kurtka. Policjant mówi, że to jego. Proponuje dziewczynie, żeby ją włożyła, będzie jej cieplej i przestanie dygotać. Cate spogląda na niego i chce napisać „Dziękuję” w notesie, ale siedzi nieruchomo, niezdolna do pisania. Coś w obrazie własnej twarzy widocznej w okularach przeciwsłonecznych funkcjonariusza sprawia, że Cate zastyga w bezruchu.

Policjant zamyka drzwi i idzie zatrzasnąć maskę samochodu. Cate sięga po jego kurtkę, ma sztywne palce. Z przodu, na wysokości piersi, po obu stronach kurtki przypięte są broszki z uśmiechniętą twarzą. Dziewczyna próbuje otworzyć drzwi, ale są zablokowane. Szyba w oknie nie daje się opuścić. Cate słyszy trzask maski. Mężczyzna w okularach przeciwsłonecznych, który wcale nie jest policjantem, uśmiecha się ohydnie. Mija drzwi kierowcy, żeby wypuścić siedzącego z tyłu olbrzyma. Przecież ślepy nie może prowadzić.

W gęstym lesie łatwo jest zabłądzić i chodzić w kółko. Cate po raz pierwszy dostrzega, że to właśnie jej się przytrafiło. Gdy wyrwała się olbrzymowi i chłopcu z broszkami po raz pierwszy, uciekła do lasu, ale nie dała rady naprawdę uwolnić się od swych oprawców – od tej pory brnęła w ciemnościach, przedzierała się przez gęste krzaki, bez sensu zataczając ogromne koło, żeby w końcu do nich wrócić. Dotarła na miejsce przeznaczenia i ta myśl, zamiast ją przerazić, dziwnie ją uspokaja. Wydaje się jej, że ci dziwni mężczyźni są jej bliscy, że tu jest jej miejsce, a to poczucie przynależności przynosi jej ulgę. Cate nieświadomie wtula się w kurtkę, bo jest jej chłodno.

Eddie Carroll nie zdziwił się, że Noonan został wyklęty za opublikowanie Chłopca z broszkami. Historia obfitowała w obrazy degradacji kobiety, autor zaś opisał bohaterkę jako w pewnej mierze chętną wspólniczkę w swoich emocjonalnych, seksualnych i duchowych mękach. To było coś złego… ale przecież Joyce Carol Oates pisała takie opowiadania do magazynów nieróżniących się niczym od „The True North Review” i dostawała za nie nagrody. Właściwie jedynym niewybaczalnym grzechem literackim było zakończenie.

Eddie je przewidział – z pewnością dlatego, że po przeczytaniu dziesięciu tysięcy opowieści z gatunku horroru i zjawisk nadprzyrodzonych trudno go było zaskoczyć – mimo to czytał tę historię z przyjemnością. Teoretycy literatury uznali jednak zaskakujące (choć dobrze napisane) zakończenie za oznakę niedojrzałości autora, przejaw wpływu reklam i kiepskiej telewizji. Eddie wyobrażał sobie, że czytelnicy „The True North Review” to uniwersyteccy intelektualiści w średnim wieku, wygłaszający wykłady o Grendelu i Ezrze Poundzie, którzy marzyli, że pewnego dnia uda się im sprzedać wiersz redakcji „New Yorkera”. Dla nich szokujące zakończenie opowiadania było czymś podobnym do głośnego pierdnięcia primabaleriny podczas Jeziora łabędziego – tak szokującym faux pas, że graniczyło to z komedią. Profesor Harold Noonan albo zbyt krótko przebywał w swej wieży z kości słoniowej, albo podświadomie miał nadzieję, że ktoś wręczy mu wymówienie.

Wprawdzie zakończenie bardziej przypominało styl Johna Carpentera niż Johna Updike’a, ale Eddie Carroll nie zetknął się z niczym takim również w żadnym piśmie publikującym horrory, w każdym razie nie w ostatnich latach. Ta licząca dwadzieścia pięć stron opowieść była niemal naturalistyczną historią kobiety stopniowo niszczonej przez poczucie winy, jakie może odczuwać tylko osoba, która cudem uniknęła śmierci; historią o skomplikowanych i trudnych stosunkach rodzinnych, gównianej pracy i walce o pieniądze. Carroll zapomniał już, że w opowiadaniu może być mowa o normalnym życiu. Autorzy horrorów z reguły nie zajmują się takimi detalami, co najwyżej wspominają o krwawiącym mięsie.

Eddie krążył nerwowo po swoim gabinecie, zbyt podniecony, żeby usiąść. W ręce trzymał pismo otwarte na opowiadaniu Kilrue’ego. W pewnej chwili zauważył swoje odbicie w oknie za sofą. Uśmiechał się w niemal nieprzyzwoity sposób, tak jakby właśnie usłyszał wyjątkowo dobry wulgarny dowcip.

Miał jedenaście lat, gdy zobaczył Nawiedzony dom w The Oregon Theater. Poszedł do kina z kuzynami, ale gdy światła zgasły, jego towarzysze znikli w ciemnościach i Eddie poczuł się zupełnie sam, uwięziony w osobnym, dusznym gabinecie cieni. Chwilami musiał się zdobyć na maksymalny wysiłek woli, żeby nie zamknąć oczu, ale w środku czuł nerwowy, chorobliwy frisson przyjemności. Gdy w końcu zapaliły się światła, zakończenia jego nerwów dygotały, tak jakby na moment złapał miedziany przewód pod napięciem. Dążenie do ponownego osiągnięcia tego stanu stało się obsesją Eddiego.

Później, gdy zajmował się horrorem zawodowo, nie doznawał już tak silnych wrażeń – nie znikły całkowicie, ale doświadczał ich z pewnego dystansu, jakby to było raczej wspomnienie odczuć niż one same. Ostatnio zatarły się nawet takie wspomnienia. Ich miejsce zajęła martwa amnezja – otępiająca obojętność, z jaką spoglądał na stos pism leżących na stoliku. Choć może wciąż patrzył na nie z lękiem, ale zupełnie innego rodzaju.

To jednak, co przeżył tu, w gabinecie, rozczytując się w okropieństwach Chłopca z broszkami… to był autentyczny kop. Przeżycie, które naruszyło jego wewnętrzną równowagę, wprawiło jego ciało w drgania… Eddie nie mógł się uspokoić, nie przywykł do nadmiernej żywiołowości. Próbował sobie przypomnieć, kiedy – jeśli w ogóle – opublikował opowiadanie, które podobało mu się tak bardzo jak Chłopiec z broszkami. Podszedł do półki i sięgnął po pierwszy tom z serii Najlepszy nowy horror. Gdy szukał spisu treści, natknął się na dedykację dla swej ówczesnej żony, Elizabeth. „Która pomaga mi znaleźć drogę w ciemnościach” – napisał w szaleńczym przypływie uczuć. Patrząc teraz na dedykację, poczuł na plecach dreszcze.

Elizabeth rzuciła go po tym, jak odkrył, że od ponad roku sypiała z ich doradcą inwestycyjnym. Przeprowadziła się do matki i zabrała ze sobą Tracy.

– Właściwie to się cieszę, że nas nakryłeś – powiedziała, gdy rozmawiali przez telefon kilka tygodni po tym, jak uciekła z jego życia. – Wreszcie się skończyło.

– Mówisz o swoim romansie? – spytał. Zastanawiał się, czy żona chce mu powiedzieć, że zerwała z kochankiem.

– Nie – odparła Lizzie. – Mam na myśli ten twój cały cholerny horror, tych wszystkich ludzi, którzy ciągle do ciebie przychodzili. Spoceni pismacy, którzy podniecają się zwłokami. To właśnie jest najlepsze. Teraz mogę żywić nadzieję, że Tracy będzie miała normalne dzieciństwo. Może i ja zacznę żyć w otoczeniu normalnych, zdrowych, zwyczajnych dorosłych ludzi.

Carroll ciężko zniósł to, że Elizabeth pieprzyła się ze wszystkimi dookoła, ale gdy w ten sposób wykorzystała Tracy przeciw niemu, prawie nie mógł oddychać z nienawiści. Nawet teraz na myśl o tym brakowało mu tchu. Wstawił książkę na półkę i powlókł się do kuchni. Zjadł lunch i wreszcie się uspokoił. Potrzebował czegoś, co pozwoliłoby mu pozbyć się rozsadzającej go energii. Dobra, stara Lizzie – nawet teraz bywała przydatna, choć znajdowała się sześćdziesiąt kilometrów od niego, w łóżku innego mężczyzny.