Polski raz a dobrze. Polish for Foreigners

Tekst
0
Recenzje
Oznacz jako przeczytane
Jak czytać książkę po zakupie
Czcionka:Mniejsze АаWiększe Aa

Stanisław Mędak

POLISH

for Foreigners

POLSKI raz a dobrze

AN INTENSIVE COURSE FOR BEGINNERS

Elementary level

A1, A2, B1

English translation

Dennis McEvoy

Projekt okładki serii: Marcin Rojek, 2-arts.com

Projekt makiety i opracowanie graficzne: Studio 27

Zdjęcie na okładce: © Massonforstock / Fotolia

Redakcja i korekta: Paweł Pokora

Korekta angielska: Michael Mulkeen, Dominique Seillon

Opracowanie wersji elektronicznej oraz konwersja:

ISBN: 978-83-60287-94-1

ISBN epub: 978-83-7892-053-3

ISBN mobi: 978-83-7892-054-0

© Copyright by Wydawnictwo Lingo sp.j., Warszawa 2013

www.WydawnictwoLingo.pl

Instead of an introduction

Starting from the first lesson, the textbook Polski raz a dobrze introduces simple and useful syntactic structures of the Polish language. The problems contained within the textbook are progressively developed in terms of morphology, inflections, as well as the vocabulary of modern Polish. Basic information concerning functional grammar and vocabulary is given in the sections HOW DOES IT WORK? The large amount of practical information provided should help the student quickly assimilate useful vocabulary and an understanding of the function of cases, as well as accustom the student to Polish syntax.

In order to create one’s “own” answer, or “own” question, it is enough to memorize the sample sentences or fragments of sentences, as well as the short explanations.

In the textbook dictionaries, lists, and tables not only is vocabulary provided, but also verb syntactic combinations, contextual aspect pairs, syntactic constructions, and expressions.

The student will find in the 25 textbook dialogues real Polish adapted to the grammatical demands of the Polish language. The first 10 dialogues act as a linguistic bridge that eases the passage to the latter and more demanding dialogues that follow in the goal of attaining grammatical competence. Attaining other competencies should occur with the systematic repetition of the dialogues, the solving of the exercises, and using the answers found in the exercise keys. It’s also recommended using the various syntactic constructions contained within the explanatory sections.

Most of the exercises contained within Polski raz a dobrze are creative exercises. They were conceived so as to aid students in the writing of the answers (words, grammatical forms, expressions) resulting from the context.

The entire textbook is intended for those studying Polish at the elementary level A1, A2, B1. The scope of the grammatical and lexical material also covers the demands for later stages of the elementary level.

Kraków, May 8th, 2010.

Stanisław Mędak

Important note

The first four lessons in the coursebook Polski raz a dobrze present basic Polish structures and phrases which are useful in everyday communication. These structures are introduced in natural dialogue and are marked in colour. They are translated below. We hope this strategy will enable the learner to acquire effortlessly not only basic sentence structures, questions and answers, but also Polish letters, sounds and intonation.

Alphabet

a, A a Anna

ą, Ą ą

b, B be Bogdan

c, C ce Celina

ć, Ć cie Ćwik

d, D de Danuta

e, E e Ewa

ę, Ę ę Mędak

f, F ef Franciszek

g, G gie Gerard

h, H ha Halina

i, I i Irena

j, J jot Janina

k, K ka Katarzyna

l, L el Ludwik

ł, Ł eł Łucja

m, M em Maria

n, N en Natalia

ń, Ń eń Kosiński

o, O o Onufry

ó, Ó ó (o kreskowane) Waligóra

p, P pe Paweł

r, R er Roman

s, S es Stanisław

ś, Ś eś Leśniak

t, T te Tomasz

u, U u Urszula

w, W wu Wacław

y, Y y (igrek) –

z, Z zet Zenon

ź, Ź ziet Ździebło

ż, Ż żet Żbik

Letters and sounds

letter (group of letters)   examples

a A Anna, baran, mama, pan

ą drąg, idą, kąt, piszą, są, wąż, wziął, wąs

b B banan, bo, cebula, chleb, pobudka

c C co, cyna, cytryna, koc, lekcja, nic, noce, więc

c + i cicho, ciocia, ciasto, cienki, ci, ciuciubabkapch = (h) chodnik, choroba, klechda, kochać, suchy, Wojciechpch + i architekt, Chinka, chimery, chirurg, wymachiwaćpcz czar, czas, Czech, kaczka, kicz, praczka, taczkapć bić, być, ćma, grać, mówić

d D do, dam, dobry, dom, dyrektor, pod, płód

dz dzbanek, dzwonić, ksiądz, pieniądze, wódzpdz + i dziadek, dzień, dziesięć, dziewczyna, dziewięć, dziśpdź bądź, chodź, dźwięk, jedźmy, wejdźpdż dżem, dżungla, dżdżysty

e E chleb, gorzej, jemy, nowe, pewien, sen, te, wiem

ę dębowy, gęś, imię, język, kęs, kliknęła, lęk, męski, myję się, pięć, ręka, tę, wzięła, zięć

f F fakt, fant, fantastyczny, film

g G gapa, gdy, go, Bóg, gapić się, próg

g + i gilotyna, giniemy, gitara, piegi

h H = (ch) halka, hałas, herbata, historia

h + i historia, Hindus, Hiszpan

i I ci, idol, imię, Irena, liczyć, lipa, list, mina, oni

j J daj, gorzej, ja, Janek, jeden, jeść, jutro, mniej

k K kilogram, kot, Kraków, kto, ktoś, lekko, rówieśnik

k + i kieszeń, kilo, kino, ludzki

l L alkohol, dla, lampa, las, len, lina, lipa, los, lupa

ł Ł dał, koło, łapa, ławka, Łódź, łyk, miał, ołówek, wziął

m M mama, mój, my, myśl, synem, tam

n N jon, na, nad, nasz, nic, numer, on, pan, panna, pewien

n + i niania, nic, nie, niebo, niskopń dzień, koń, kończyć, słońce

o O koszula, okno, oko, ono, oto, to

ó Ó = (u) Bóg, ołówek, ów, róg, rów

p P słup, pan, Polska

r R czar, korona, Kraków, kura, rana, rok, rysunek

rz Rz = (ż) brzęczeć, kalendarz, krzesło, przeczytać, rzeka

s S as, kasa, kłos, sala, sens, sesja, sok, syn

s + i nosić, siadać, siedem, siódmy

sz Sz kasza, mieszkasz, mówisz, piszesz, szaman, szum

ś Ś coś, kość, ktoś, ślinić, ślub, śnić, wieś

t T kot, kto, tak, to, tydzień

u U = (ó) auto, budzić, buty, jutro, już, tu, umieć, urodzić się

w W Kraków, kwota, twój, Warszawa, wiem, wino

y Y biały, buty, być, czytać, duży, syn, ty, wy, wyjść

z Z koza, raz, zadanie, zaraz, zło

z + i Kazik, ziarno, zielony, zima, zioło

ź Ź mroźno, późno, weź, źle, źródło

ż Ż = (rz) papież, wrażliwy, żaba, że, żyć

Cardinal numbers





Grammatical explanation – see lesson 25, page 236

Ordinal numbers



1. Edgar chce mieszkać w Polsce

Good morning. This is the Nowa Polska Foundation (FNP) at 17 East 67th Street in New York. Please leave your message after the signal. The Foundation’s office is open Monday to Friday from 9 a.m. to 7 p.m. Thank you.

Monday, 10 April, 2010. New York. Reception desk. Marta Till works here.


MARTA: – Good morning.

EDGAR: – Dzień dobry pani. Nazywam się Betraff …*

MARTA: – Edgar Betraff! Edgar, to ty!? Miło cię widzieć. Przepraszam na chwilę. (Marta makes a call). Agata, wiesz, kto tutaj jest? Edgar B. (…). Tak, to on. Edgar. Ten sam przystojny, zawsze uśmiechnięty Edgar. Co, nie możesz?! Jaka szkoda. (Marta hangs up). Agata jest teraz zajęta.

EDGAR: – Agata? Kto to jest? To dziewczyna, która …

MARTA: – Tak. To dziewczyna, która nazywa się Nowak. Ona mieszka w Nowym Jorku. Teraz pracuje w Fundacji Nowa Polska. A ty?

EDGAR: – Ja nie pracuję. Planuję wyjazd do Polski.

MARTA: – Do Polski? Ja też. Mam już bilet na pierwszego maja.

EDGAR: – Jedziesz do Polski?

MARTA: – Wracam na rok.

EDGAR: – Staram się o stypendium.

MARTA: – Umówię cię z Agatą. Ona zajmuje się grantami.

EDGAR: – To znakomicie. Kto to jest? (Edgar looks at the man entering the place)

MARTA: – To nasz dyrektor. On nazywa się Green.

EDGAR: – Przepraszam. Jak? Green?

MARTA: – Wiesz, Edgar, mam dość powtarzania how do you do i odbierania telefonów w recepcji. Masz spotkanie za tydzień. Tutaj. Pierwsze piętro. Pokój 044.

 

EDGAR: – Dziękuję. Jesteś wspaniała.

MARTA: – Do zobaczenia za tydzień.

EDGAR: – Czy życie nie jest piękne?

*Translation of the dialogue marked in colour

E: Hello, my name is Betraff… M: Edgar Betraff! Edgar, it’s you? It’s nice to see you. Excuse me for a moment. Agata, do you know who’s here? Edgar B..Yes, it’s him. E: Agata? Who is that? M: Yes, it’s that girl named Nowak. She lives in NY (in New York City). E: Who is that? M: That’s our director. His name is Green. E: Excuse me. What do you mean, Green? E: Thank you. M: See you later. E: Isn’t life beautiful?

Vocabulary

■ Vocabulary in the dictionary is followed by: a. declension forms of nouns (Genitive singular.; rarely: Locative singular and other grammatical cases); b. the 1st and 2nd persons singular present tense forms of imperfective verbs and future tense forms of perfective verbs.

■ Abbreviations that accompany adjectives (rarely: relative pronouns) indicate gender: sg.: (m.) – masculine, (f.) – feminine, (n.) – neuter ||pl.: (m. prs.) – masculine–personal (nm. prs.) – nonmasculine–personal.

■ Abbreviations that accompany nouns: N. – Nominative, G. – Genitive, D. – Dative, A. – Accusative, I. – Instrumental, L. – Locative, V. – Vocative.

The masculine gender is further divided into three subgenders:

sg.: (mos.) – masculine–personal,

(m.anim.) – masculine–animate,

(m.inanim.) – masculine–inanimate,

pl.: (m. prs.) – masculine–personal,

(nm. prs.) – nonmasculine–personal

Symbols

° – imperfective verb

°° – perfective verb

Basic Vocabulary for lesson 1

°być (jestem, –eś) – to be

°dziękować (dziękuję, –esz) – to thank

°dziękuję; see dziękować – Thank you

°mieć (mam, –sz) – to have

°mieszkać (mieszkam, –sz) – to live

°nazywać się (nazywam się, –sz się) – to be called; here: My name is …

°pracować (pracuję, –esz) – to work

°przepraszać (przepraszam, –sz) – to be sorry, to excuse oneself

°wiedzieć (wiem, –sz) – to know

czy – particle used in questions; here: Is… Isn’t…?

do zobaczenia – See you later

dyrektor (m.prs.); G. –a – director

dzień dobry (pani) – good morning

dziewczyna (f.); G. –y – girl

Edgar (m.prs.); G. –a; – name

jak – how

jest; see być

kto – who

która (f.) – who

Marta (f.); G. – y

nasz (m.) – our

nie – not; no

Nowy Jork (m.); L. w – ym / –u

on – he

ona – she

piękne (n.) – beautiful

ta (f.) – the one, this

tak – yes

to (n.) – it

tutaj – here

Supplementary Vocabulary

A ty? – And you? / How about you?

bilet (m.inanim.); G. –u – ticket

do – to

fundacja (f.); G. –i – foundation

grant (m.inanim.); G. –a – grant, scholarship

i – and

ja – I

jeden – one

kraj (m.inanim.); G. –u – country

kwiecień (m.inanim.); G. kwietnia – April

maj (m.inanim.); G. –a – May

na – for

odbieranie (n.); G. –a – answering (phone calls)

pierwsze (n.) – first

pierwszy (m.) – first

piętro (n.); G. –a – floor, storey

pokój (m.inanim.); G. ~koju – room

Polka (f.); G. –i – a Pole, a Polishwoman

Polska (f.); G. –i – Poland

poniedziałek (m.inanim.); G. ~łku – Monday

powtarzanie (n.); G. ~nia – repeating

przystojny (m.) – handsome

recepcja (f.); G. –i – reception

rok (m.inanim.); G. –u – year

sam (m.) – (the) same

spotkanie (n.); G. –a – meeting, appointment

stypendium (n.); G.= N. – scholarship, grant

ten (m.) – the one, this one

teraz – now

też – also, too

ty – you

tydzień (m.inanim.); G. tygodnia – week

uśmiechnięty (m.) – smiling

wspaniała (f.) – wonderful

wyjazd (m.inanim.); G. –u – departure, here: journey

zajęta (f.) – busy

zawsze – always

znakomicie – brilliant

życie (n.); G. –a – life

Phrases and basic expressions for lesson 1

Czy życie nie jest piękne? – Isn’t life beautiful?

Miło cię widzieć / zobaczyć. – Nice to see you.

Przepraszam na chwilę. – Excuse me (for a moment).

Syntactic Structures

Agato, wiesz, kto tutaj jest? – Agata, do you know who is here?

Co, nie możesz?! – What? You can’t?!

Jaka szkoda! – What a pity!

Jesteś wspaniała(–y). – You are wonderful.

Kto to jest? – Who is it?

Mam bilet na … . – I have a ticket (for May 1st).

Mieć dość czegoś. – Have enough of something.

Ona jest Polką. – She is Polish.

Staram się o stypendium. – I’m trying to get a scholarship.

Ten sam. – The same.

To nasz dyrektor. – He is our director.

To znakomicie. – That’s brilliant.

Umówić kogoś z kimś.– Make an appointment for somebody with somebody.

Wiesz, Edgarze… . – You know, Edgar… .

Wracam na rok / na dwa lata… .– To return / to come back for a (one) year / for two years… .

Za tydzień / za miesiąc. – In a week / in a month.

zajmować się czymś– to busy oneself with something / doing something

Expressions / Supplementary Phrases

Bardzo cię / pana / panią przepraszam. – I’m sorry. / Excuse me.

Bardzo mi miło pana / panią poznać. – Nice to meet you.

Chciałbym (m. prs.) / chciałabym (nm. prs.) przedstawić kogoś. – I would like to introduce someone.

Co u ciebie słychać? / Co słychać? / Co nowego? – How are you? What’s new with you?

Do jutra. – See you tomorrow.

How does it work?

■ The Nominative (singular)– why and when?

Kto? Co?

The Nominative – the case in Polish declension, which answers the questions: kto?, co?, and which is an independent case; it indicates an independent part of the sentence, i.e. a simple subject or the independent part of a complex subject, e.g. Student czyta.

Structures with the Nominative:

subject predicate

Agata pracuje.

Ona dzwoni.

Marta zajmuje się grantami / rozmawia przez telefon.

■ Function(s)

1. The case of the subject,

2. It occurs after the word to (as a linker), e.g. Marta to recepcjonistka.

3. It occurs in sentences like: To (jest) pan Green. / Edgar to miły chłopiec.

4. It occurs in questions starting with the words: jaki, który, czyj (see the following lessons), e.g. Jaki on jest? / Czyj jest ten samochód?

■ Inflectional endings

■ Interrogative pronoun

kto

The interrogative pronoun kto “replaces” the indefinite noun in interrogative sentences. Example:

Kto jest w Fundacji Nowa Polska?

W Fundacji Nowa Polska jest Marta;

Kto pracuje w Fundacji Nowa Polska?

Marta pracuje w Fundacji Nowa Polska.

This pronoun refers to persons. When used in questions about a person (or, more rarely, an animal), it contains a request to the interlocutor to indicate that person or to describe them in more detail. It replaces the noun, most frequently the personal noun. INFLECTION: G. /A. kogo, D. komu, I . / L. kim; no plural. For more information, see the table of grammatical cases on page 298.

Kto to (jest) ? To (jest ) dyrektor.

To (jest) dziewczyna.

To (jest) dziecko.

■ The noun – grammatical genders.

In the Polish language there are three genders: masculine*, feminine and neuter.

■ Masculine nouns in N. sg. usually do not have any endings (they end in a consonant, i.e. np. bilet, kot, dyrektor, tydzień). There are a small number of masculine nouns with the ending –a, np. kolega, sprzedawca.

■ Feminine nouns in N. sg. usually end in the vowel –a, np. dziewczyna, Polska; rarely –i, e.g. pani.

■ Neuter nouns in N. sg. end in the vowel –o, –e, np. dziecko, życie; rarely in the vowel –ę, e.g. the word imię. Neuter nouns of Latin origin have the ending –um, e.g. liceum and in the singular they are uninflected. For details, see Lesson 9 on page 89.


■ Important note!

*The masculine gender (in the book abbreviated to m.) is divided into three groups. SINGULAR: 1. masculine–personal, e.g. dyrektor (abbreviated as mos.), 2. masculine–inanimate, e.g. bilet, tydzień (abbreviated to m. inanim.), 3. masculine–animate, e.g. kot (abbreviated to m.anim.). PLURAL: 1. masculine–personal (abbreviated to m. prs.), 2. nonmasculine–personal (abbreviated to nm. prs.).

■ Demonstrative pronouns

ten, ta, to

The demonstrative pronouns ten ta, to indicate an object or a property of the object which we want to define more closely, or the one we indicate by means of appropriate gestures. In the plural te – for nonmasculine–personal gender; ci – for masculine–personal gender.

m. ten (dyrektor, podręcznik)

f. ta (dziewczyna, książka)

n. to (życie, dziecko, ćwiczenie)

Examples:

Ten student nazywa się Edgar Betraff. Ta recepcjonistka ma na imię Marta. To dziecko jest małe.

■ Functions of the word to in sentences

to

It is worth knowing that the word to has several functions in Polish:

1. It points generally to a thing, person, phenomenon or situation, which the speaker and listener identify in the context of the conversation or of what was said earlier. It replaces the subject or an object. No plural. Examples: To (jest) Edgar Betraff. / To (jest) recepcjonistka. / To (jest) dziecko.

2. It replaces the auxilliary word być. Examples: Warszawa to stolica Polski. / Kto to? To ja.

3. It links sentences. Example: Daj mi samochód, to pojadę na zakupy.

4. It indicates the speaker’s emotional attitude. Example: Kto to przyszedł?!

■ Personal pronouns


It’s worth knowing

* Plural forms – see Lesson 5, page 58.

** The symbol – ø used in this book indicates no ending, which is characteristic of e.g. the Nominative function of the word dyrektor, whereas the forms of the word in the other cases have their own endings, e.g. G. – dyrektora, D. – dyrektorowi etc.


czy

The question with the word czy, which refers to an unknown action, for example:

Czy to jest Edgar? is answered with tak or nie. Tak. To jest Edgar. Nie. To nie jest Edgar. To jest Piotr.; Czy życie nie jest piękne? Tak. Życie jest piękne.; Nie. Życie jest coraz trudniejsze. This word is always used at the beginning of the question, before the verb.


jak

This word is used in questions which are a form of request to the interlocutor, e.g. to give their first and last name, as in Jak się Pan nazywa? Nazywam się Stanisław Mędak. For more information, see Lesson 7, page 67.

 

nie + verb

Agata nie nazywa się Green. Agata nazywa się Nowak.

The verb is negated with the word nie, which is always used before the verb. The word nie and the verb are written as separate words.

Important note

rok 2011 We read: dwa tysiące jedenasty; L. – w roku dwa tysiące jedenastym.

Exercises

1. Please answer the questions as in the example.

Answer key

Example:

Jak nazywa się Edgar? Edgar nazywa się Betraff.

1. Jak nazywa się dyrektor? Dyrektor ............................ .................................... .

2. Jak nazywa się Fundacja? Fundacja ........................... .................................... .

3. Jak nazywa się Agata? Agata ............................... ...................................... .

4. Jak nazywa się Marta? Marta ............................... ...................................... .

5. Jak (ty) się nazywasz? (ja) .................................. ...................................... .


2. Please choose the appropriate nouns and write them in the blanks.

Answer key

Example:

Kto to jest pan Green? Pan Green to dyrektor (student, dyrektor, recepcjonista).

1. Kto to jest Marta? Marta to .................. (dyrektorka, recepcjonistka, studentka).

2. Kto to jest Agata? Agata to ............................... (dyrektor, Polka, Amerykanka).

3. Kto to jest Edgar? Edgar to .............................. (dyrektor, Amerykanin, student).


3. Please write the Polish equivalents of English expressions given below.

Answer key

Example:

Good morning. Dzień dobry.

1. Who is it? ................... .

2. Thank you. ................... .

3. See you. ................... .

4. Edgar, it’s you?! ................... .


4. Please write the appropriate names as in the example.

Answer key

Example: The name of the author of the coursebook Polski raz a dobrze is Mędak. On ma na imię Stanisław.

1. Ja nazywam się ................................(ja) Mam na imię ............................. . (your first and last name).

2. Ty nazywasz się ................................ Ty masz na imię ................................ . (first and last name of your classmate)

3. On nazywa się ................................ On ma na imię ................................ .

4. Ona nazywa się .............................. Ona ma na imię .............................. .

5. Ten pan nazywa się ......................... Ten pan ma na imię ......................... .

6. Ta pani nazywa się .......................... Ta pani ma na imię ......................... .

7. Ta studentka nazywa się ..................Ta studentka ma na imię .................. .

8. Ten student nazywa się ....................Ten student ma na imię..................... .


5. Please answer the questions as in the example.

Answer key

Example:

Czy Agata nazywa się Green? Nie. Agata nie nazywa się Green.

Ona nazywa się Nowak.

Czy Agata nazywa się Nowak? Tak. Agata nazywa się Nowak.

Tak. Ona nazywa się Nowak.

1. Czy dyrektor nazywa się Green? .................. .

2. Czy autor podręcznika „Polski raz a dobrze” nazywa się Mędak? .................. .

3. Czy Marta nazywa się Till? .................. .

4. Czy Edgar nazywa się Mędak? .................. .

5. Czy (ty) nazywasz się Nowak? .................. .