Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja

Tekst
0
Recenzje
Oznacz jako przeczytane
Czcionka:Mniejsze АаWiększe Aa

© Copyright by PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2019


Wszystkie prawa zastrzeżone.

Przedruk i reprodukcja w jakiejkolwiek postaci całości bądź części książki bez pisemnej zgody wydawcy są zabronione.



Wydawca

Jolanta Jedlińska

Redaktor prowadzący

Beata Bednarczuk

Redaktor merytoryczny

Beata Bakoń

Korekta

Karolina Zuber, Zofia Szlaszyńska

Producent

Anna Paziewska

Skład wersji elektronicznej na zlecenie PZWL Wydawnictwa Lekarskiego

Anna Jakubowska / Woblink

Projekt okładki i stron tytułowych

Witold Adamski


Ilustracje na okładce

Klinika Chorób Kręgosłupa i Ortopedii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu; Klinika Ortopedii Ogólnej, Onkologicznej i Traumatologii Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu; Klinika Traumatologii, Ortopedii i Chirurgii Ręki Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu


Copyright © by PZWL Wydawnictwo Lekarskie

Warszawa 2019


ISBN 978-83-200-5889-5


eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2019 r., (wyd. II zmienione i rozszerzone)

Warszawa 2019


PZWL Wydawnictwo Lekarskie

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 695 43 21

www.pzwl.pl


Księgarnia wysyłkowa:

tel. 42 680 44 88; infolinia 801 33 33 88

e-mail: wysylkowa@pzwl.pl

Autorzy

Dr n. med. KAROL BALCERKIEWICZ

Lubuskie Centrum Ortopedii im. Dr. Lecha Wierusza w Świebodzinie


Dr n. med. ŁUKASZ BARTOCHOWSKI

Klinika Chirurgii Kręgosłupa, Ortopedii Onkologicznej i Traumatologii

Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi w Poznaniu


Dr n. med. MACIEJ BRĘBOROWICZ

Klinika Traumatologii, Ortopedii i Chirurgii Ręki

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Lek. EWA CHLEBUŚ

Klinika Rehabilitacji

Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi w Poznaniu


Dr n. med. DARIUSZ CHMIELEWSKI

Zespół Ortopedyczno-Traumatologiczny

Szpital HOSPITEN – Lanzarote, Puerto del Carmen, Hiszpania


Dr n. med. PIOTR CZARNECKI

Klinika Traumatologii, Ortopedii i Chirurgii Ręki

Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. JAROSŁAW CZUBAK

Klinika Ortopedii, Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej

Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Otwocku


Prof. dr hab. n. med. WIKTOR DEGA (1896–1995)

Twórca Poznańskiej Rehabilitacji


Prof. dr hab. n. med. MACIEJ GŁOWACKI

Klinika Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. KAMIL GRABOŃ

Orvit Clinic – lecznice Citomed Sp. z o.o. w Toruniu


Mgr. SZYMON GRYCKIEWICZ

Orvit Clinic – lecznice Citomed Sp. z o.o. w Toruniu


Lek. PIOTR HARASYMCZUK

Klinika Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. JULIUSZ HUBER

Zakład Patofizjologii Narządu Ruchu

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. MACIEJ IDZIOR

Klinika Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. JACEK JAROSZEWSKI

Przewodniczący Zespołu Medycznego PZPN


Mgr MARTA JOKIEL

Klinika Traumatologii, Ortopedii i Chirurgii Ręki

Ortopedyczno–Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. MAREK JÓŹWIAK

Klinika Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Lek. WOJCIECH JURASZ

Klinika Chirurgii Kręgosłupa, Ortopedii Onkologicznej i Traumatologii

Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. JACEK KACZMARCZYK

Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. LESZEK KACZMAREK

Klinika Traumatologii, Ortopedii i Chirurgii Ręki

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. EDYTA KINEL

Klinika Rehabilitacji

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. PAWEŁ KOCZEWSKI

Klinika Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. PAWEŁ KOKOSZKA

Klinika Ortopedii Ogólnej, Onkologicznej i Traumatologii

Ortopedyczno–Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. TOMASZ KOTWICKI

Klinika Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. ZBIGNIEW KRASIŃSKI

Klinika Chirurgii Ogólnej i Naczyń

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. IWONA KRAŚNY

Katedra Radiologii Ogólnej i Zabiegowej

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. JACEK KRUCZYŃSKI

Klinika Ortopedii Ogólnej, Onkologicznej i Traumatologii

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. ŁUKASZ KUBASZEWSKI

Klinika Ortopedii i Traumatologii

Ortopedyczno–Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi w Poznaniu


Lek. MICHAŁ KUŁAKOWSKI

Oddział Ortopedii i Traumatologii

Szpital Powiatowy w Rypinie


Dr n. med. MAGDALENA KWIATKOWSKA

Klinika Ortopedii, Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej

Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Otwocku


Dr n. med. DARIUSZ LARYSZ

Oddział Ortopedii i Traumatologii

Szpital Wojewódzki w Szczecinie-Zdunowie


Dr hab. n. med. PRZEMYSŁAW LISIŃSKI

Klinika Rehabilitacji

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr hab. n. med. PRZEMYSŁAW LUBIATOWSKI

Klinika Traumatologii, Ortopedii i Chirurgii Ręki

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. ŁUKASZ ŁAPAJ

Klinika Ortopedii Ogólnej, Onkologicznej i Traumatologii

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. MARIAN MAJCHRZYCKI

Klinika Rehabilitacji

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. PAWEŁ MAŁDYK

Warszawski Uniwersytet Medyczny


Dr n. biol. FAUSTYNA MANIKOWSKA

Klinika Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej

Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. WŁADYSŁAW MANIKOWSKI

Emerytowany profesor Klinika Traumatologii, Ortopedii i Chirurgii Ręki

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. WITOLD MARCINIAK

Emerytowany profesor

Klinika Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. WOJCIECH MARCZYŃSKI

Klinika Ortopedii Centrum Kształcenia Podyplomowego

Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny im. prof. Adama Grucy w Otwocku


Dr n. med. JACEK MARKUSZEWSKI

Oddział Ortopedii i Traumatologii

Szpital Kliniczny MSWiA im. Ludwika Bierkowskiego w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. ANDRZEJ MARSZAŁEK

Zakład Patologii Nowotworów

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Lek. PAWEŁ MICHALSKI

Oddział Ortopedii i Traumatologii

Szpital Kliniczny MSWiA im. Ludwika Bierkowskiego w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. MAREK NAPIONTEK

Ortop-Poliklinika w Poznaniu


Dr n. med. PATRYK NIKRATOWICZ

Oddział Ortopedii i Traumatologii

Szpital Kliniczny MSWiA im. Ludwika Bierkowskiego w Poznaniu


Dr hab. n. med. ANDRZEJ NOWAKOWSKI

Klinika Chirurgii Kręgosłupa, Ortopedii Onkologicznej i Traumatologii

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. PIOTR OGRODOWICZ

Klinika Traumatologii, Ortopedii i Chirurgii Ręki

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Lek. TOMASZ OWCZARSKI

Rehasport Clinic w Poznaniu


Dr n. med. ŁUKASZ PACZESNY

Orvit Clinic – lecznice Citomed Sp. z o.o. w Toruniu


Prof. dr hab. n. med. STANISŁAW PIĄTKOWSKI (1914–1988)

Klinika Ortopedii Akademii Medycznej w Lublinie

(obecnie Uniwersytet Medyczny im. Feliksa Skubiszewskiego)


Dr n. med. KRZYSZTOF PIETRZAK

Zakład Spondyloortopedii i Biomechaniki Kręgosłupa

 

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Lek. BRIAN PO-JUNG CHEN

Center for Gait and Motion Analysis

Gillette Children's Specialty Healthcare, St. Paul, Minnesota, USA


Prof. dr hab. n. med. ANDRZEJ PUCHER

Klinika Ortopedii i Traumatologii

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Lek. MAREK RABSKI

Katedra i Klinika Reumatologii i Rehabilitacji

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. LESZEK ROMANOWSKI

Klinika Traumatologii, Ortopedii i Chirurgii Ręki

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. KRZYSZTOF RUSZKOWSKI

Klinika Ortopedii i Traumatologii

Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. WŁODZIMIERZ SAMBORSKI

Katedra i Klinika Reumatologii i Rehabilitacji

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. MILUD SHADI

Klinika Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. ROBERT SPŁAWSKI

Szpital Kliniczny im. Heliodora Święcickiego

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr hab. n. med. WOJCIECH STRZYŻEWSKI

Klinika Ortopedii i Traumatologii

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. PAWEŁ SURDZIEL

Klinika Traumatologii, Ortopedii i Chirurgii Ręki

Ortopedyczno–Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. ANDRZEJ SZULC (1945–2014)

Klinika Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Mgr MARIA SZYMCZAK

Pracownia Rehabilitacji Klinicznej Klinika Rehabilitacji

Ortopedyczno–Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi w Poznaniu


Lek. MARTA ŚLĘZAK

Klinika Traumatologii, Ortopedii i Chirurgii Ręki

Ortopedyczno–Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi w Poznaniu


Dr n. med. MAREK TOMASZEWSKI

Klinika Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr hab. n. med. TOMASZ TRZECIAK

Klinika Ortopedii i Traumatologii

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. med. MICHAŁ WALCZAK

Klinika Ortopedii i Traumatologii Dziecięcej

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Dr n. o zdr. AGNIESZKA WAREŃCZAK

Klinika Rehabiliacji

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu


Prof. dr hab. n. med. MAŁGORZATA WIERUSZ-KOZŁOWSKA

Ortopedyczno-Rehabilitacyjny Szpital Kliniczny im. Wiktora Degi w Poznaniu


Dr n. med. WALDEMAR WOŹNIAK

Klinika Ortopedii Ogólnej, Onkologicznej i Traumatologii

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Słowo wstępne do wydania drugiego Profesora Jarosława Czubaka

Choroby i uszkodzenia narządu ruchu są najczęstszą przyczyną czasowego lub stałego wykluczenia z aktywnego życia społecznego i osobistego. Wydłużająca się przeciętna długość życia stawia przed współczesną ortopedią wyzwanie, jakim jest poprawa komfortu życia, tak by wszyscy mogli w nim jak najdłużej aktywnie uczestniczyć.

Przeszkodami w dążeniu do tego celu są wady wrodzone, choroby nabyte, choroby zwyrodnieniowe narządu ruchu lub inne do nich prowadzące, następstwa urazów, nowotwory, a także schorzenia, które stanowią wynik nadużywania naszych kości i stawów. Jesteśmy świadkami nieprawdopodobnego postępu w leczeniu tych wszystkich deformacji i dysfunkcji. Wynika on przede wszystkim z rozwoju technologicznego w produkcji biomateriałów, ale także z dążenia naszego środowiska ortopedycznego do doskonałości w codziennej pracy. Niebagatelny jest też postęp wiedzy, o czym świadczą strony zbiorcze portali ewaluacyjnych czasopism.

Wszyscy czerpiemy z naszej pracy ogromne pokłady optymizmu, w związku z tym, że potrafimy zapewnić chorym naprawdę maksymalnie odległy dobry wynik leczenia większości najczęstszych schorzeń i deformacji. Do zapewnienia trwałości tego procesu konieczna jest w naszym środowisku polityka sukcesji, która jest moim zdaniem obecnie najważniejszym wyzwaniem etycznym dla nas – ortopedów. Edukacja nowych pokoleń specjalistów powinna być najważniejszym celem wszystkich działań dydaktycznych naszego środowiska.

W tę działalność wpisuje się nowe wydanie Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja. Wybrane zagadnienia z zakresu chorób i urazów narządu ruchu dla studentów i lekarzy pod redakcją prof. Jacka Kruczyńskiego, który jest kontynuacją podręcznika autorstwa prof. Wiktora Degi i jego kolejnych wydań.

Po niedawno wydanej książce Traumatologia narządu ruchu. Biologia i biomechanika leczenia to kolejny, podstawowy podręcznik dla lekarzy specjalizujących się w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu.

Doświadczenie autorów sprawia, że specjalizujący się otrzymują bardzo przejrzysty materiał, spójny i przedstawiający w uporządkowany sposób podstawowe, ale także trudne, szczegółowe informacje z tak obszernej dziedziny, jaką jest ortopedia. Podręcznik przedstawia najważniejsze zagadnienia i problemy współczesnej ortopedii.

Obecne wydanie może być również podręcznikiem dla studentów. Jego treść ma rozbudzić zainteresowanie ortopedią i traumatologią narządu ruchu wśród pokolenia przyszłych specjalistów w tej dziedzinie, by zdobyli wiedzę na najwyższym możliwym i oczekiwanym poziomie.

prof. dr hab. n. med. Jarosław Czubak
Konsultant Krajowy w dziedzinie
ortopedii i traumatologii narządu ruchu

Słowo wstępne do wydania drugiego Profesora Leszka Romanowskiego

Podręcznik Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja to historia i teraźniejszość polskiej ortopedii. Nawiązuje on do światowych tradycji, takich jak Campbell’s Operative Orthopaedics, Green’s Operative Hand Surgery. Książek pisanych, redagowanych przed wielu laty przez wybitnych specjalistów w tej dziedzinie, które są kontynuowane i uaktualniane przez ich uczniów. Również to wydanie jest uaktualnione, mimo że minęło stosunkowo niewiele lat od poprzedniej edycji. Cóż, takie są wymogi czasów, kiedy to wiadomości elektroniczne przenoszą się z miejsca na miejsce w jednej chwili. Jednak z całą odpowiedzialnością stwierdzam, że nadal potrzebna jest książka, podręcznik. Oczywiście forma musi się zmieniać i tak się dzieje w tym wydaniu. Mamy nawiązania do Internetu, do innych pozycji książkowych. Uatrakcyjnia to przekaz i powoduje, że wiedza prezentowana jest w sposób przystępny, jasny i zrozumiały, a wybrani autorzy gwarantują wysoki poziom merytoryczny. Układ działów, taki jak w poprzednim wydaniu, jest czytelny i konsekwentny. Wiedza zawarta w podręczniku przeznaczona jest praktycznie dla wszystkich. Dla ortopedów w trakcie rezydentury, a szczególnie dla przygotowujących się do egzaminu specjalizacyjnego, dla studentów wydziałów lekarskich i fizjoterapii, dla specjalistów, którym trafiają się „trudne przypadki”. Myślę, że również dla innych osób zainteresowanych problemami ortopedii i traumatologii narządu ruchu. Należy zauważyć, że tytuł podręcznika jest tradycyjny i nie zawiera słowa „traumatologia”, choć znajduje się w nim wiele wiedzy z tej dziedziny, ze szczególnym uwzględnieniem traumatologii sportowej.

Jestem przekonany o wielkiej wartości tego dzieła i o jego znaczącej przydatności. Jestem również pełen uznania dla redaktora prof. Jacka Kruczyńskiego za jego wytrwałość i ciężką pracę. Dziękuję, że jest wraz ze wszystkimi autorami kontynuatorem Idei Profesora Degi.

prof. dr hab. n. med. Leszek Romanowski
Prezes Polskiego Towarzystwa
Ortopedycznego i Traumatologicznego,
Członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Chirurgii Ręki

Przedmowa do wydania drugiego

Gdy w roku 2013 przymierzaliśmy się do napisania kolejnego wydania podręcznika Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja wydawało się nam, że to już będzie ostatni taki podręcznik – wydany w wersji klasycznej, na papierze. Wyobrażaliśmy sobie wówczas, że przekaz internetowy zdominuje edukację i kilka lat później nie będzie już innej formy dostępu do wiedzy. Myliliśmy się jednak. Nie ujmując niczego elektronicznym przekazom informacji, forma książkowa nadal cieszy się zainteresowaniem. Jednocześnie zdajemy sobie sprawę z tego, że jesteśmy świadkami pewnego rodzaju „odroczenia egzekucji”. Obrona przekazu wiedzy w formie klasycznej skazana jest chyba nieuchronnie na porażkę.

Mając tego świadomość, w obecnym, drugim już wydaniu skróconej wersji podręcznika Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja dokonaliśmy połączenia obu form przekazu. Nadal dominuje forma papierowa, jednak wiele treści dodatkowych zamieściliśmy na platformie cyfrowej PZWL, a prowadzą do nich kody QR. Ta baza wiedzy będzie się stale powiększała, dzięki możliwościom, jakie daje Internet.

Zachęcam do korzystania z obu proponowanych form dostępu do wiedzy. Liczę na to, że spełnią one oczekiwania tych wszystkich, do których niniejsza publikacja jest adresowana.

prof. dr hab. n. med. Jacek Kruczyński

Słowo wstępne do wydania pierwszego Profesora Pawła Małdyka

Opracowanie nowego podręcznika w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu i rehabilitacji medycznej jest przedsięwzięciem trudnym. Niemal każdy dzień przynosi informacje naukowe, które przekazywane drogą elektroniczną, umożliwiają natychmiastowe rozpowszechnienie wiadomości. Klasyczne podręczniki nadal jednak stanowią podstawę wiedzy. Nowy podręcznik pt. Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja napisany pod redakcją Jacka Kruczyńskiego i Andrzeja Szulca nawiązuje do podręcznika poznańskiej szkoły Wiktora Degi. Przez lata stanowił on podstawową wykładnię wiedzy dla wielu pokoleń polskich ortopedów. Tak jak poprzedni, nowy podręcznik charakteryzuje się przejrzystą konstrukcją, syntetycznym i zrozumiałym ujęciem zagadnień opracowanych w nowoczesny sposób. Zakres poruszanych w nim zagadnień jest szeroki i obejmuje najważniejsze problemy współczesnej ortopedii, medycyny sportowej i traumatologii oraz rehabilitacji. Dzięki zwięzłemu ujęciu podręcznik nadaje się dla studentów, a także dla lekarzy w trakcie specjalizacji. Dobór autorów poszczególnych rozdziałów, fachowców w swojej dziedzinie, gwarantuje jego wysoki poziom naukowy. Jestem przekonany, że najnowszy podręcznik Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja spełni oczekiwania czytelników i będzie dobrze służył zdrowiu leczonych przez nich chorych.

Prof. dr hab. n. med. Paweł Małdyk
Konsultant krajowy w dziedzinie
ortopedii i traumatologii narządu ruchu

Słowo wstępne do wydania pierwszego Profesora Władysława M. Manikowskiego

W ubiegłym roku minęło 50 lat od momentu, kiedy Profesor Wiktor Dega opublikował swój pierwszy podręcznik Ortopedia i rehabilitacja. Następne, uzupełnione i uaktualnione wydania rozeszły się bardzo szybko i znajdują się już tylko w bibliotekach i w rękach prywatnych. Dlatego też z uznaniem należy przyjąć inicjatywę zespołu poznańskich ortopedów kontynuowania Ortopedii i rehabilitacji Profesora Degi. Zespół autorów, który podjął się tego trudnego i ambitnego zadania, to specjaliści ortopedzi, aktualnie zajmujący się właściwie wszystkimi pod specjalnościami ortopedii i traumatologii. Lekarze ci to wybitni chirurdzy i naukowcy, którzy w swojej codziennej praktyce mają bezpośredni kontakt z chorymi ortopedycznymi, lecząc ich i operując. Część autorów miała wielki zaszczyt bezpośrednio pracować pod kierunkiem Profesora Degi, a pozostali to „uczniowie w drugim pokoleniu”, którzy jednak kontynuują w swoich rozdziałach idee Profesora.

 

Poszczególne rozdziały mają zbliżony układ do wydań poprzednich, a więc omawiana jest etiologia, patomorfologia jednostek chorobowych oraz zasady rozpoznawania i wskazania do leczenia operacyjnego. Przypomniano też zasady badania ortopedycznego, skrupulatną ocenę zdjęć rentgenowskich, rolę nowoczesnych środków obrazowania, jak ultrasonografia, rezonans magnetyczny czy też radiogramy 3D. Dużą część książki stanowią zasady leczenia ortopedycznego nieoperacyjnego. Omówiono również możliwości powikłań po leczeniu operacyjnym.

Autorzy zastosowali się do poprzednich koncepcji podręcznika, pomijających szczegółowy opis techniki operacyjnej, który dociekliwy czytelnik znajdzie w przywołanych w spisie literatury rozszerzającej pozycjach. Godne uznania jest to, że są to publikacje uwzględniające najnowsze doniesienia polskich autorów. W podręczniku mowa jest także o zasadach usprawniania, co jest zgodne z myślą Profesora Degi, podkreślającego rolę rehabilitacji jako istotnego elementu leczenia ortopedycznego.

Podręcznik przeznaczony jest głównie dla studentów, jednak bardzo dużo wiadomości będzie przydatnych dla osób specjalizujących się w zakresie ortopedii i traumatologii. Myślę, że okaże się także pomocny dla lekarzy rodzinnych, bo przecież w ich praktyce schorzenia narządów ruchu stanowią dużą grupę przypadków. To zbiorowe opracowanie stanowi cenną pozycję w literaturze ortopedycznej i rehabilitacyjnej, kontynuującą myśl Profesora Degi i poznańskiej szkoły ortopedycznej.

Prof. dr hab. n. med.
Władysław M. Manikowski
To koniec darmowego fragmentu. Czy chcesz czytać dalej?