Sztuka coachinguTekst

0
Recenzje
Przeczytaj fragment
Oznacz jako przeczytane
Jak czytać książkę po zakupie
Czcionka:Mniejsze АаWiększe Aa

Sztuka coachingu ma na celu zmianę twojego sposobu myślenia, otwarcie nowych możliwości i pokazanie świeżych rozwiązań. Jest idealnie dostosowana do twoich potrzeb jako menedżera-coacha, i może być kreatywnie wykorzystywana w praktyce. Ta pełna twórczych pomysłów książka, napisana przed dwie doświadczone, wysoko wykwalifikowane specjalistki od coachingu i superwizorki światowej sławy, przedstawia liczne pomysły, które można wykorzystać w wielu sytuacjach związanych z coachingiem, takich jak przywództwo, podejmowanie decyzji, wspomaganie zmian i superwizja.

Łącząc zupełnie nowe, oryginalne diagramy z klasycznymi modelami stosowanymi w obszarze zarządzania i edukacji, Jenny Bird i Sarah Gornall stworzyły cenne, przystępne źródło oparte na solidnych podstawach teoretycznych, umożliwiające szybkie znalezienie potrzebnych informacji i błyskawiczne ich przyswojenie. Każdy przedstawiony model opatrzony jest czytelnym wykresem oraz prostym wyjaśnieniem jego działania, tego, na czym polega i w jaki sposób można wykorzystać go w praktyce. Autorki, bazując na swych doświadczeniach z pracy coachingowej, przedstawiają wiele inspirujących pomysłów na wcielanie opisanych metod w życie.

Sztuka coachingu będzie nieocenioną pomocą dla coachów poszukujących nowych metod poszerzania własnej świadomości w pracy z klientami, a także adeptów sztuki, uczestników szkoleń coachingowych, coachów-superwizorów, specjalistów ds. szkolenia i rozwoju zawodowego oraz osób pracujących w działach HR.

Jenny Bird jako coach z powodzeniem pracowała od 2000 roku z dyrektorami generalnymi i innymi przedstawicielami kadry kierowniczej wyższego szczebla. Zajmuje się superwizją coachów z całego świata, pomagając im poszerzać kompetencje oraz rozwijać jedną z najważniejszych, niezbędnych w tym zawodzie umiejętności – obecności coachingowej. Bird w znacznym stopniu przyczyniła się do rozwoju coachingu w Wielkiej Brytanii, a jej wystąpienia na konferencjach w kraju i za granicą cieszą się ogromną popularnością.

Sarah Gornall jest coachem, mentorem, superwizorem i trenerem. Pracuje z coachami na terenie Wielkiej Brytanii i za granicą; pomaga im w rozwijaniu umiejętności i pewności siebie. Organizuje również szkolenia dla liderów i menedżerów pracujących zarówno w sektorze prywatnym, publicznym, jak i non profit. Poza Sztuką coachingu napisała jeszcze dwie książki. Jej kreatywne podejście, zrodzone z ogromnego doświadczenia, stanowi ważny przyczynek do rozwoju skutecznego, profesjonalnego coachingu.

Dokument chroniony elektronicznym znakiem wodnym

This ebook was bought on LitRes


Tytuł wydania oryginalnego:

THE ART OF COACHING

A handbook of tips and tools


Copyright © 2016 by Jenny Bird and Sarah Gornall


All rights reserved. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Authorised translation from English language edition

published by Routledge, a member of the Taylor & Francis Group.

Autoryzowany przekład z edycji w języku angielskim opublikowanej

przez Routledge, członka Taylor & Francis Group.


Nazwy produktów lub firm wykorzystywane w książce mogą być zastrzeżonymi znakami towarowymi lub nazwami handlowymi i zostały użyte wyłącznie w celu identyfikacji oraz wyjaśnienia bez zamiaru naruszenia praw ich właścicieli.


Informacje opublikowane w niniejszej książce nie są objęte jakąkolwiek gwarancją. Pomimo zachowania najdalej posuniętej staranności przy przygotowaniu tej książki ani autor, ani wydawnictwo nie ponoszą żadnej odpowiedzialności wobec osób i instytucji, w wypadku bezpośrednich lub pośrednich strat poniesionych w wyniku wykorzystania informacji zawartych w niniejszej książce.


Wydanie polskie © 2017 by Galaktyka sp. z o.o.

90-644 Łódź, ul. Żeligowskiego 35/37

tel. +42 639 50 18, 639 50 19, tel./fax 639 50 17

e-mail: info@galaktyka.com.pl; sekretariat@galaktyka.com.pl

www.galaktyka.com.pl


ISBN:

Wydanie drukiem: 978-83-7579-582-0

ePub: 978-83-7579-611-7

Mobi: 978-83-7579-612-4


Konsultacja: Inga Bielińska

Redakcja: Bogumiła Widła

Korekta: Monika Ulatowska

Redaktor prowadzący: Marek Janiak

Ilustracja na okładce: @ Josie Vallely

Projekt okładki: Artur Nowakowski na podstawie

projektu wydania oryginalnego

Konwersja do EPUB/MOBI: InkPad.pl


Pełna informacja o ofercie, zapowiedziach

i planach wydawniczych

www.galaktyka.com.pl

info@galaktyka.com.pl, sekretariat@galaktyka.com.pl


Wszelkie prawa zastrzeżone. Bez pisemnej zgody wydawcy książka ta nie może być powielana ani w częściach, ani w całości. Nie może też być reprodukowana, przechowywana ani przetwarzana z zastosowaniem jakichkolwiek środków elektronicznych, mechanicznych, fotokopiarskich, nagrywających i innych.

SPIS TREŚCI

Podziękowania

O autorkach i ilustratorce

1. Wstęp

2. Coaching

3. Relacje i komunikacja

4. Uczenie się i rozwój osobisty

5. Przywództwo, wpływanie i motywowanie

6. Analiza, wybór i zmiana

7. Superwizja i facylitacja

8. Rozwój kreatywności

9. Bibliografia i polecane lektury

PODZIĘKOWANIA

Na wstępie chciałybyśmy podziękować całemu wspierającemu nas zespołowi: Dennisowi, Martinowi, Alison, Rosowi, Steve’owi, Gwyn i Dennisowi.

Możecie teraz przestać bez przerwy powtarzać: „Myśleliśmy, że już skończyłyście tę książkę”. Bo właśnie ją skończyłyśmy! I wiemy, że Dennisa umieściłyśmy dwukrotnie na liście: to za wszystkie te herbaty, ciasta i lody, którymi nas ratował w trudnych chwilach.

Jesteśmy wdzięczne znajomym i klientom, którzy motywowali nas na wszystkich etapach pracy. A są to: Jo Birch, Vivienne Bolton, Saima Butt, Rob Goode, Erik de Haan, Barum Jeffries, Pat Marum, Trudi Newton, Moira Palmer, Helen Seiroda (ze szkoły coachingu Wise Goose), Penny de Valk, James Walker, Liz Wiggins i Lindsay Wittenberg. Gritty Girls były z nami od samego początku i kibicowały nam do końca.

Pragniemy również podziękować następującym osobom i instytucjom za zezwolenie na wykorzystanie i opisanie materiałów objętych prawem autorskim: Robertowi Diltsowi za jego pracę na temat poziomów neurologicznyh, Trudi Newton za jej pracę dotyczącą trójkąta superwizji, Taylor & Francis Group za ilustrację okna Johari, autorstwa Bruce’a Peltiera, SAGE za ilustracje koła rozwojowego i pięciokąta opinii, Society of Friends za diagram dwóch osłów oraz naszym twórczym klientom, których prace przedstawiamy w rozdziale 8.

Nie mogłybyśmy również nie wspomnieć o Josie Vallely, naszej ilustratorce, która zrobiła kawał dobrej roboty. Udało jej się dochować wierności naszym pomysłom, a zarazem dodać do nich coś oryginalnego, aby ożyły na kartach tej książki.

O AUTORKACH I ILUSTRATORCE

Jenny Bird jako uznany coach kadr kierowniczych pracuje od 2000 roku z przedstawicielami kierownictwa wyższego szczebla. Jest też superwizorką coachingu oraz mentorką, a kształcenie i szkolenie adeptów coachingu to jej wielka pasja. Na całym świecie znana jest ze swego wkładu w rozwój metod i standardów tej profesji. Jako absolwentka Uniwersytetu w Oksfordzie Jenny zajmowała się przez wiele lat nauczaniem osób dorosłych i edukacją środowiskową, ze szczególnym uwzględnieniem szkolnictwa wyższego dla studentów o wyjątkowych potrzebach. Wygłaszała liczne wykłady, prowadziła szkolenia i webinaria oraz uczestniczyła w wielu konferencjach dla coachów na całym świecie. Więcej na temat Jenny możesz przeczytać na stronie www.coachsupervisor.co.uk.

Sarah Gornall jest doświadczoną trenerką, coachem, mentorką i superwizorką, poważaną ze względu na swój wkład w rozwój coachingu w Wielkiej Brytanii oraz w rozpowszechnianie stosowania coachingu w edukacji. Pracuje z liderami w biznesie i coachami zarówno na terenie Wielkiej Brytanii, jak i na świecie. Jest absolwentką Uniwersytetu Cambridge i może pochwalić się ponad trzydziestoletnim doświadczeniem zawodowym w obszarze rozwoju i edukacji. Napisała wiele książek, między innymi Coaching and Learning in Schools: A Practical Guide. Sarah działała w wielu organizacjach non profit, jak na przykład UK ICF (International Coach Federation). Więcej informacji na jej temat znajdziesz na stronie www.coachingclimate.co.uk.

 

Obie autorki dzięki swoim wskazówkom, modelom i metodom przyczyniają się do rozwoju coachingu na skalę światową. Propagują wykorzystanie zasad i metod coachingowych do budowania atmosfery współpracy w biznesie, sektorze usług publicznych i relacjach międzyludzkich w życiu prywatnym.

Josie Vallely to szkocka ilustratorka. W 2014 roku zdobyła tytuł magistra na Glasgow School of Art; od tego czasu pracowała z wieloma klientami, takimi jak Routledge, HarperCollins, RSPB, Woodcraft Folk UK, Historic Scotland, Creative Edinburgh i Glasgow School of Art. Jej portfolio możesz znaleźć na stronie www.josievallely.com.

Rozdział 1

Wstęp

Dla kogo jest ta książka?

Dlaczego ją napisałyśmy?

W jaki sposób możesz ją wykorzystać?


O KSIĄŻCE

Diagramy, mapy, symbole i modele pozwalają rozjaśnić i uprościć nawet najbardziej złożone kwestie. Właśnie dlatego Sztuka coachingu to książka pełna ilustracji.

Najczęściej stosowane podejście do nauczania metod coachingu, oparte na konwersacji, dialogu i innych metodach werbalnych, sprawdza się w przypadku odbiorców o dobrze rozwiniętej wyobraźni słuchowej i myśleniu refleksyjnym. Mamy nadzieję, że ta książka, poprzez nieustanne przeplatanie słów oraz obrazów, pobudzi myślenie wizualne czytelników i pomoże im odnaleźć kreatywne oraz różnorodne metody pracy umożliwiające nawiązanie głębszego kontaktu z klientami.


Wykorzystujemy diagramy, aby zilustrować nasze pomysły oraz ułatwić szybkie zrozumienie koncepcji i modeli. Objaśniamy również, w jaki sposób posługujemy się rysunkami, oraz pokazujemy, jak ty możesz je wykorzystać. Mamy nadzieję, że dzięki temu uda ci się przedstawić znane modele na swój własny, niepowtarzalny sposób, lepiej zrozumieć ludzi i wypróbować nowe sposoby prezentowania pomysłów.

Sztuka coachingu wyrasta z naszych doświadczeń. Obie od wielu lat pracujemy jako coachowie, trenerki rozwoju oraz superwizorki coachingu i mentorki. Miałyśmy również okazję sprawdzić się w rolach menedżerek i pracodawczyń.

Zauważyłyśmy, że gdy w trakcie pracy z klientami wykorzystujemy rysunki i wykresy, szybciej pojmują oni skomplikowane zagadnienia, myślą bardziej kreatywnie i są w stanie odblokować się i ruszyć do działania. Wspólne tworzenie diagramów okazuje się często wyjątkowo odkrywczym i twórczym doświadczeniem prowadzącym do zmiany perspektywy i sposobu myślenia.

W dynamicznych środowiskach biznesowych ludzie pragną szybko przyswajać złożone koncepcje i być w stanie od razu wprowadzać je w życie w odniesieniu do swojej bieżącej sytuacji.

Najistotniejszym elementem coachingu jest relacja. Gdy słuchamy klienta, stopniowo zacieśniamy naszą więź i budujemy synergię. Im więcej zmysłów zaangażujemy w proces komunikacji, tym głębsze będzie porozumienie i tym lepsze efekty wspólnej pracy. Wykorzystanie wykresów pozwala czasami na dotarcie w obszary, do których słowa nie mogą nas przenieść. Nie będzie to skuteczne w przypadku każdego klienta i w każdych okolicznościach. Dlatego najpierw nawiąż relację, następnie zaś zdecyduj, jakimi metodami będziesz pracować.


Mamy nadzieję, że dzięki tej książce zyskasz:

 świeże pomysły,

 nowy punkt widzenia,

 praktyczne modele,

 sposoby na prowadzenie twórczego dialogu z klientami,

 metody i działania odpowiednie w przypadku różnych stylów uczenia się.

Staramy się dążyć do rozwoju raczej praktyki niż teorii. Wiele z przedstawionych tu modeli opiera się na wynikach badań, lecz zachęcamy cię do samodzielnych analiz i pogłębiania wiedzy na ich temat na własną rękę, przy wykorzystaniu źródeł podanych na końcu książki.

Liczymy na to, że ta lektura wyposaży cię w wiele zróżnicowanych narzędzi i metod stanowiących bazę do dalszego działania oraz w umiejętność udzielania pomocy innym poprzez przedstawianie im różnych sposobów patrzenia na rzeczywistość, co odblokuje ich myślenie i pozwoli iść do przodu.

Nasze doświadczenie w wykorzystaniu rysunków

Oto co wydarzyło się na niedawnej sesji coachingowej. Klient przyjechał na nią z iPadem. Gdy ktoś podał mu do wypełnienia kwestionariusz wstępny, który miał stanowić punkt wyjścia dla sesji, odpowiedział: „Nie używam papieru. Do wszystkiego wystarcza mi iPad”. Po kilku minutach od rozpoczęcia spotkania coach zapytał go: „Do czego ma to prowadzić? Jak to widzisz w szerszej perspektywie?”, a klient odrzekł: „Czy mogę pożyczyć długopis? Narysuję diagram”. Objaśniając wykonaną ilustrację, płynące z niej wnioski, powiązane procesy i ukryte znaczenia, nagle dostrzegł zupełnie nowe możliwości.

Wyszedł z sesji z lżejszą głową, nakreślonym planem działania, świeżym spojrzeniem na problem i… siedmioma kartkami pełnymi własnoręcznie stworzonych wykresów oraz zanotowanych wskazówek.


Coaching to rodzaj partnerskiej relacji stymulującej myślenie i otwierającej nowe perspektywy. Dlatego pragniemy pracować w taki sposób, by wspomagać ten proces. Gdy klient zasiada z iPadem i wklepuje w niego wszystko, co któreś z nas mówi, zapala nam się w głowie światełko alarmowe, bo nieraz miałyśmy okazję zaobserwować, że takie postępowanie prowadzi do skupienia na samym procesie rejestrowania danych, nie zaś na swobodnej wymianie myśli i spostrzeżeń. Uważamy, że może to zablokować kreatywność, zamiast ją stymulować, oraz sprawić, iż początkowe, luźne komentarze zostaną utrwalone i uznane za prawdy absolutne, co raczej blokuje umysł, zamiast go otwierać.

Zupełnie inaczej sytuacja wygląda, gdy któreś z nas weźmie do ręki długopis lub ołówek i zacznie rysować diagram. To niejako uzewnętrznia proces myślenia i sprawia, że da się jednocześnie brać udział w tworzeniu owego diagramu oraz zadawać pytania na jego temat. Możemy rozmawiać o kolejności podejmowanych działań, pokrywających się zakresach obowiązków, niejasnych granicach, napięciach pojawiających się pomiędzy dwiema stronami przedsięwzięcia, zewnętrznych trudnościach i presji. Leżąca przed nami ilustracja ułatwia nabranie dystansu do analizowanego problemu, pozwala spojrzeć nań z większą dozą obiektywizmu. Możemy razem usiąść i spojrzeć na sprawę niejako z zewnątrz. Możemy zapytać: „Dlaczego to wygląda właśnie tak?” i zainicjować dyskusję, w trakcie której klient będzie w stanie zmierzyć się z trudnymi tematami, nie czując się przy tym osobiście urażony. Możemy zapytać: „Czy chcesz, by właśnie tak to wyglądało?” i „Co byś wolał w zamian?”.

Poszczególne części wykresu stanowią zarazem haki pamięciowe i skróty myślowe. Klient może wskazać na któryś z elementów i powiedzieć po prostu „to”, zamiast raz za razem opisywać dany proces lub szukać właściwego słowa. Wskazując palcem na wykres lub dotykając go, zastanawia się, czym „to” jest, co na to wpływa i z czym się łączy. Wspólnie możemy tworzyć kolejne ilustracje i mapy przedstawiające sytuację w całej jej złożoności. Gdy zaś dodaje się kolejne elementy lub symbole, widoczne stają się ich wzajemne powiązania i miejsce każdego z nich w całościowym obrazie sytuacji. Opisanie jednej części diagramu uwalnia umysł od konieczności pamiętania wszystkich zawartych tam danych, dzięki czemu więcej uwagi i energii można poświęcić kolejnym elementom układanki.


Najnowsze wyniki badań nad przechowywaniem i przetwarzaniem informacji przez ludzki umysł zdają się być zgodne z wnioskami, do których doszłyśmy na podstawie własnych doświadczeń. David Rock, założyciel NeuroLeadership Institute w książce Twój mózg w działaniu stwierdza, że mając do dyspozycji materiały wizualne, mniej energii musimy inwestować w przetwarzanie informacji i dzięki temu więcej zasobów poznawczych pozostaje do wykorzystania w procesach myślowych i do działania. Wyjaśnia, że ilustracje aktywują korę wzrokową w płacie potylicznym, w tylnej części mózgowia. To zaś odciąża korę przedczołową, która może poświęcić się procesom myślowym wyższego rzędu i analizie złożonych problemów.

Obie w naszej pracy coachów spotykamy klientów, którzy sami proponują wykorzystanie rysunków. Mówią na przykład: „Proszę pozwolić, że to pani pokażę…” albo: „To wygląda tak…”.

Każda z nas stara się również przedstawiać w postaci rysunków to, o czym opowiada klient. Mówimy wówczas: „Mam w głowie obraz pańskiej sytuacji” lub: „Widzę to w ten sposób… czy mogę to naszkicować?”.

Niejednokrotnie zdarza się, że tworzymy ilustracje na zmianę z naszymi klientami, którzy czasami wręcz wyrywają nam długopis, żeby dokończyć powstający szkic wedle własnego pomysłu.

W trakcie superwizji klienci również opowiadają, że mają podobne doświadczenia. Można zatem stwierdzić, iż ilustracje i wykresy są stosowane dość często i dodają naszej pracy dodatkowy wymiar, zwiększając tym samym prawdopodobieństwo pojawienia się momentów przełomowych w trakcie sesji.

Celem wszystkich tych zabiegów jest poszerzenie świadomości klienta. Pragniemy podkreślić, jak ważne jest, by wykres czy też szkic sytuacji, procesu lub modelu stanowił dodatkowy element wspierający bądź rozwijający już istniejący plan albo wizję klienta. Propozycja zilustrowania czegoś w trakcie sesji jest:

 inspirowana faktycznymi poszukiwaniami i rozważaniami klienta,

 niezobowiązująca klienta do niczego,

 niewynikająca z wyborów czy agendy coacha,

 opcjonalna – klient może powiedzieć „nie”.

Na koniec ilustracja przechodzi na własność klienta.

Wspólnie z klientem pracujemy nad stworzeniem adekwatnego i niepowtarzalnego modelu, który będzie idealnie dopasowany do sytuacji danej osoby. Ma on pogłębiać zarówno początkowe pomysły klienta, jak i pierwotny model, który my być może przedstawiliśmy.

Układ książki

Nasza książka skupia się kolejno na różnych tematach, z których każdy ilustrowany jest licznymi figurami, diagramami i obrazkami. Niektóre z przedstawionych modeli są dobrze znane i powszechnie wykorzystywane w świecie biznesu, w procesie rozwoju organizacji i budowania zespołu, do analiz i coachingu. Inne zaś stanowią nasze własne wytwory, będące owocem doświadczeń zdobytych w trakcie sesji coachingowych, szkoleń i superwizji.


Proponowane wykresy czy figury nie stanowią nigdy prawd ostatecznych ani jednoznacznych wyjaśnień danej sytuacji lub relacji. O ich wartości decyduje interpretacja, jaką nada im klient. Tworzenie diagramów i ich analiza pozwala spojrzeć z innej strony na omawianą kwestię, zarówno w przypadku pojedynczych osób, jak i całych organizacji. Znaczenie ma nie tyle sama teoria, co raczej świeża energia wnoszona przez model, pozwalająca ujrzeć problem w innym świetle.

Książka porusza kolejno następujące tematy:

 coaching,

 relacje i komunikacja,

 uczenie się i rozwój osobisty,

 przywództwo, wywieranie wpływu i motywowanie,

 analiza, wybór i zmiana,

 superwizja i facylitacja pracy zespołów,

 

 rozwój kreatywności.


Opisywane modele w większości przypadków przedstawione są w następujący sposób.

Opisujemy metodę lub model przedstawiony na danej ilustracji czy wykresie i objaśniamy, w jaki sposób można go wykorzystać, a następnie sugerujemy, jakie pytania powinieneś sobie zadać i jakie kwestie przemyśleć, by zastosować ten pomysł w swojej pracy. Starałyśmy się, by opisy były zwięzłe i pozbawione szczegółowych wskazówek oraz sugestii. Mamy nadzieję, że zainspiruje cię to do przemyśleń na temat własnych sposobów wykorzystania przedstawionych modeli.

Na końcu książki umieściłyśmy listę odnośników bibliograficznych, czyli wszystkich opublikowanych prac i książek, o których wspomniałyśmy w tekście. Daje ci to możliwość pogłębienia wiedzy na temat opisywanych przez nas teorii i badań, jeśli odczujesz taką potrzebę.