Pokochaj siebieTekst

Autor:Wayne W. Dyer
Przeczytaj fragment
Oznacz jako przeczytane
Jak czytać książkę po zakupie
Czcionka:Mniejsze АаWiększe Aa


Dokument chroniony elektronicznym znakiem wodnym

This ebook was bought on LitRes

Tytuł oryginału

Your Erroneous Zones

-

Redakcja

Anna Napiórkowska

-

Projekt okładki

Hi-Res Studio

-

Korekta

Bogusława Jędrasik, Jolanta Ogonowska

-

Skład i konwersja do formatu epub

Dorota Borkowska

-

-

Copyright © 1976 by Wayne W. Dyer

-

Copyright © 1994, 2004, 2008, 2012 for the Polish translation by Marian J. Waszkiewicz

Copyright © 2008 for the Polish edition by Wamex

-

Published in cooperation with Wydawnictwo Czarna Owca.-

Wszelkie prawa zastrzeżone. Książka ta nie może być reprodukowana w jakiejkolwiek formie, w części lub w całości, bez pisemnej zgody wydawnictwa Wamex.

-

Wszelkie prawa zastrzeżone. Niniejszy plik jest objęty ochroną prawa autorskiego i zabezpieczony znakiem wodnym (watermark). Uzyskany dostęp upoważnia wyłącznie do prywatnego użytku. Rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody właściciela praw jest zabronione.

-

Wydanie V

-

-

ISBN 978-83-7554-581-4

-


Wydawnictwo Wamexul. Krasińskiego 7, 60-830 Poznań

info@wamex.se

www.wamex.se

-

-

-


ul. Alzacka 15a, 03-972 Warszawa

e-mail: wydawnictwo@czarnaowca.pl

Dział handlowy: tel. 22 616 29 36; faks 22 433 51 51

Zapraszamy do naszego sklepu internetowego:

www.czarnaowca.pl

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Dedykuję tę książkę

Tracy Lynn Dyer

-

-

-

-

Kocham Cię w ten szczególny sposób,

o którym piszę na tych stronach.

-

-

-

-

Cała teoria wszechświata

ma na celu jedną osobę – Ciebie.

Wait Whitman

Spis treści

Przedmowa do obecnego wydania

Od tłumacza i współwydawcy

Wstęp

Sztuka samokontroli – wprowadzenie

Szczęście a twój iloraz inteligencji

Wybór samopoczucia

Trudne zadanie: jak oduczyć się bycia nieszczęśliwym

Wybór to twoja podstawowa wolność

Wybierz zdrowie zamiast choroby

Jak unikać niemocy

Warto żyć chwilą bieżącą

Rozwój i niedoskonałość jako czynniki motywujące

Pierwsza miłość

Miłość. Propozycja definicji

Zwrot ku samoakceptacji

Kochaj własne ciało

Wybór pozytywnych wyobrażeń o sobie

Akceptowanie siebie

Miłość własna a zarozumiałość

„Korzyści” wynikające z niekochania siebie

Kilka łatwych ćwiczeń miłości własnej

Nie potrzebujesz aprobaty innych

Przyczyny szukania aprobaty

Sygnały zachęcające do szukania aprobaty we wczesnym stadium wychowania rodzinnego

Sygnały zachęcające do szukania aprobaty w szkole

Sygnały zachęcające do szukania aprobaty – inne instytucje

Pozbywanie się krok po kroku potrzeby szukania aprobaty

Typowe przykłady szukania aprobaty

„Korzyści” z szukania aprobaty

Ogrom ironii zawartej w szukaniu aprobaty

Kilka specjalnych strategii eliminowania potrzeby szukania aprobaty

Uwalnianie się od przeszłości

W jaki sposób zaczęły się twoje „jestem...”

Dziesięć typowych kategorii „jestem...” i ich neurotyczne „korzyści”

Błędne koło „jestem...”

Niektóre sposoby uwalniania się od przeszłości i eliminowania uciążliwych „jestem...”

Myśli końcowe

Bezużyteczne emocje – wina i niepokój

Przyjrzyjmy się poczuciu winy

Odróżnianie poczucia winy od uczenia się na błędach

O pochodzeniu winy

Typowe metody wywoływania poczucia winy

Psychologiczne „korzyści” wynikające z poczucia winy

Kilka sposobów na wyeliminowanie poczucia winy

Przyjrzyjmy się dokładniej uczuciu niepokoju

Typowe przyczyny niepokoju w naszej kulturze

Psychologiczne „korzyści”, jakie niesie niepokój

Sposoby na wyeliminowanie niepokoju

Końcowe uwagi na temat niepokojui poczucia winy

Poznawanie nieznanego

Pragnienie nowych doświadczeń

Przyzwyczajenie a spontaniczność

Uprzedzenie a przyzwyczajenie

Pułapka zwana planem na każdą okazję

Poczucie bezpieczeństwa: czynniki zewnętrzne i wewnętrzne

Osiągnięcia jako poczucie bezpieczeństwa

Perfekcjonizm

Przykłady typowych w naszej kulturze zachowań wynikających z obawy przed nieznanym

System psychologicznego wspomagania zestawionych wyżej zachowań

 

Metody nawiązywania bliższego kontaktu z tym, co obce i nieznane

Końcowe uwagi na temat obawy przed nieznanym

Łamanie barier konwencji

Wewnętrzne i zewnętrzne ośrodki kontroli

Idealizowanie i obwinianie innych osób: przeciwległe bieguny tego samego sterowanego z zewnątrz zachowania

Pułapka: dobro – zło

Niezdecydowanie jako rezultat myślenia kategoriami dobra i zła

Szaleństwo słów: „muszę”, „powinienem”, „wypada”

Normy towarzyskie jako powinności

Ślepe posłuszeństwo wobec prawa i przepisów

Odrzucanie zasad wynikających z tradycji i kultury wówczas, gdy mają na ciebie negatywny wpływ

Przykłady typowych zachowań opartych na muszturbacji

Typowe „korzyści” z muszturbacji

Kilka sposobów na pozbycie się niektórych nawyków muszturbacji

Kilka końcowych myśli na temat postępowania inspirowanego muszturbacją

Pułapka sprawiedliwości

Żądanie sprawiedliwości – syndrom nieudanych związków

Zazdrość: efekt uboczny żądania sprawiedliwości

Przykłady typowych zachowań inspirowanych żądaniem sprawiedliwości

Niektóre psychologiczne „korzyści” obstawania przy żądaniu sprawiedliwości

Kilka sposobów na pozbycie się nawyku daremnego obstawania przy żądaniu sprawiedliwości

Koniec ze zwlekaniem

„Mam nadzieję...”, „Gdyby tak...” i „Może...”

Bezczynność jako sposób życia

Mechanizmy zwlekania

Krytycy i ludzie czynu

Krytykanctwo

Nuda – rezultat zwlekania

Przykłady typowych zachowań opartych na zwlekaniu

„Korzyści” kryjące się w zwlekaniu z załatwianiem spraw na bieżąco

Techniki pomocne w wyzbyciu się skłonności do zwlekania

Ogłoś swoją niezależność

Pułapka zależności w wychowywaniu dziecka i w rodzinie

Różnice pomiędzy rodzinami nastawionymi na uzależnianie a preferującymi niezależność

Uzależnienie psychiczne a kryzys małżeństwa

Typowe małżeństwo

Traktują cię tak, jak na to pozwalasz

Przykłady typowych uzależnień i wyzwalających je zachowań

Emocjonalna kompensacja uzależnienia

Jak wyzwolić się z zależności

Pożegnanie z gniewem

Poczucie humoru

Niektóre typowe przyczyny gniewu

Przykłady zachowań spowodowanych gniewem

System „korzyści” uzasadniający reagowanie gniewem

Kilka sposobów na pozbycie się gniewu

Portret człowieka wolnego od wad osobowości

Przedmowa do obecnego wydania

Od pierwszego wydania tej książki mija osiemnaście lat. To właściwie jedno pokolenie. Od tego czasu miała kilka wydań, zmieniała okładki i format, ale jedno pozostało bez zmian: jej ogromna popularność wśród rzesz czytelników. Bez żadnej dodatkowej reklamy znajdowała odbiorców, którzy doceniali pozytywny przekaz Pokochaj siebie.

-

W Polsce zaszło w tym czasie wiele zmian. Dotyczyły zarówno warunków życiowych całego społeczeństwa, jak i rozwoju techniki oraz sposobów komunikowania się. Jednak podstawowe mechanizmy zachowania i sposoby wzajemnego oddziaływania na siebie ludzi w różnych sytuacjach społecznych nie uległy zmianie.

-

Reakcje polskich czytelników w okresie minionych lat świadczą o tym, że książka Dyera pomogła im w osiągnięciu sukcesów i wypracowaniu osobowości oczyszczonej z negatywnych schematów myślowych. Nowe, poprawione wydanie tej książki powinno stanowić pomoc dla kolejnych pokoleń.

-

Marian J. Waszkiewicz

Göteborg, maj 2012

Od tłumacza i współwydawcy

Utarło się, aby tłumaczenia książek popularnonaukowych poprzedzać przedmową ustawiającą je niejako w czasie i przestrzeni oraz w relacji do innych autorów i teorii aktualnie panujących w danej dziedzinie nauki. Chciałbym tu odstąpić od tego zwyczaju i przekazać kilka uwag mających za punkt wyjścia mój osobisty stosunek, jaki mam do tej książki, będąc inicjatorem jej wydania i tłumaczem.

Pierwszy raz zetknąłem się z książką Dyera pod koniec lat siedemdziesiątych, kiedy mieszkałem w USA. Słowo „zetknąłem się” dokładnie oddaje charakter tego pierwszego kontaktu, gdyż zwróciłem tylko uwagę na kolorową okładkę w witrynach księgarń, gdzie piętrzyły się piramidy ułożone z egzemplarzy książki i napisy reklamujące ją jako Number One Bestseller. Przejrzałem ją, ale nie wzbudziła mojego zainteresowania; wydała mi się zbyt trudna do czytania, zanadto przeładowana informacjami. Nie byłem gotów do zmierzenia się z nią. Po raz drugi natknąłem się na nią kilka lata później w Szwecji. Za radą przyjaciół przeczytałem ją raz, potem drugi, trzeci, czwarty i zrozumiałem, jak wielu wad charakteru, negatywnych zachowań i nawyków pochodzących z dzieciństwa muszę się pozbyć...

Książka Wayne’a Dyera należy już do klasyki psychologii humanistycznej, kierunku kładącego nacisk na pełny rozwój i samourzeczywistnienie jednostki, na wyzwolenie z nabytych lub wyimaginowanych ograniczeń i przesądów, na aktywną postawę wobec życia i osiągnięcie szczęścia w zgodzie z samym sobą. Przetłumaczona na większość języków europejskich doczekała się licznych wznowień i była źródłem inspiracji dla wielu książek i opracowań z dziedziny psychologii humanistycznej w latach osiemdziesiątych. Być może dociera ona do polskiego czytelnika dość późno, zważywszy na bogatą ofertę wydawnictw psychologicznych. Jednak (jak wskazuje mój własny przykład) jest to rodzaj literatury, do której trzeba dojrzeć, a powtarzanie tematu jest nieodzownym elementem terapii, o którym autor wspomina we wstępie.

Tytuł oryginału amerykańskiego nawiązuje do sfer psychiki obarczonych błędami powstałymi w wyniku działania nabytych schematów myślowych, które poprzez świadomą pracę nad sobą możemy wyeliminować. Tytuł polskiego wydania odpowiada europejskim edycjom książki. Nie jest to oczywiście zachęta do miłości w znaczeniu egoistycznym czy też narcystycznym, ale do pielęgnowania i poprawiania swojej osobowości, do uwalniania się z zakłamań i fałszów hamujących lub wręcz blokujących nasz rozwój (poprzez analizowanie przyczyn leżących u źródeł takich zachowań), do stawania się lepszym, pełniejszym, gdyż dopiero po rozwiązaniu swoich własnych problemów, po odnalezieniu siebie i osiągnięciu autentycznego poczucia zadowolenia z własnej osoby można służyć konstruktywną pomocą czy miłością bliźnim.

Niektóre elementy książki czy przykłady w niej zawarte mogą być dla polskiego czytelnika trudno przyswajalne lub wręcz irytujące. Nie należy jednak zapominać, że książka ta odnosi się do stosunków panujących na kontynencie amerykańskim, gdzie optymizm i wiara w siłę i możliwości jednostki zawsze były wysoko cenione i są głęboko zakorzenione w psychice ludzkiej. Trzeba pamiętać, że wobec szybko postępujących zmian, jakie niesie obecnie życie w Polsce i przejmowania licznych wzorców z Zachodu, może być ona pomocą do zachowania zdrowego rozsądku i samokontroli, swego rodzaju przewodnikiem po krętych drogach współczesnej rzeczywistości. Oddajemy ją w ręce czytelnika z nadzieją, że spełni swoje zadanie.

-

Marian J. Waszkiewicz,

Göteborg, maj 1994

Wstęp

Osobiste wyznanie. Pewien mówca na spotkaniu z grupą alkoholików uparł się, że dowiedzie ponad wszelką wątpliwość, iż alkohol jest największym złem na świecie. Stojąc na podium, zaprezentował dwa identyczne pojemniki z przezroczystym płynem i oświadczył, że jeden z nich zawiera czystą wodę, a drugi nierozcieńczony alkohol. Następnie do pojemnika z wodą włożył małego robaczka. Widzowie ujrzeli, jak robak pływał po powierzchni, a następnie skierował się ku szklanej ściance, po której wydostał się na wolność. W tym momencie prelegent włożył robaczka do pojemnika z alkoholem. Na oczach wszystkich robaczek rozpuścił się. „A więc – powiedział prelegent. – Jaki z tego wynika morał?”. „Po mojemu – odpowiedział mu głos z końca sali – jeśli pijesz alkohol, to nie będziesz miał robaków”.

W tej książce jest wiele takich robaczków. Oznacza to, że zinterpretujesz ją dokładnie tak, jak zechcesz; zgodnie ze swoją własną skalą wartości, swoimi wierzeniami, uprzedzeniami i doświadczeniem życiowym. Zachowanie autodestrukcyjne i sposoby jego pokonywania to bardzo delikatna sfera życia, która z trudem daje się opisać. Możesz być szczerze zainteresowany przebadaniem swojego wnętrza i mieć zamiar je zmienić, ale twoje postępowanie będzie wciąż świadczyć o czymś innym. Zmiany te są trudne do przeprowadzenia. Jeśli jesteś taki jak większość ludzi, to każda cząstka ciebie będzie się przeciwstawiać konieczności podjęcia ciężkiej pracy, wyeliminowania myśli i zachowań usprawiedliwiających twoje autodestrukcyjne zachowania. Myślę jednak, że nawet mimo tych robaczków książka ci się spodoba. Ja ją kocham tak, jak kochałem każdy moment pracy nad nią.

Choć nie uważam, że problemy zdrowia psychicznego można traktować lekko, to jednak nie popieram opinii, że musi ono być dziedziną zupełnie pozbawioną humoru i opisywaną za pomocą tajemniczego, niezrozumiałego specjalistycznego języka. Pisząc tę książkę, próbowałem unikać zbyt zawiłych wyjaśnień głównie dlatego, iż nie wierzę, że bycie szczęśliwym jest sprawą aż tak bardzo skomplikowaną.

Stan zdrowia psychicznego jest stanem normalnym i osiąg-nięcie go leży w granicach możliwości każdego z nas. Uważam, że połączenie ciężkiej pracy, zdrowego rozsądku, humoru i pewności siebie jest podstawą szczęśliwego życia. Nie wierzę w wymyślne recepty na szczęście czy wycieczki w przeszłość, ujawniające, że byłeś surowo wychowywany i że to ktoś inny jest odpowiedzialny za to, że nie jesteś szczęśliwy.

 

Książka niniejsza prezentuje rzeczowe podejście do problemu osiągania szczęścia – podejście, które opiera się na samozaangażowaniu, odpowiedzialności za siebie oraz na chęci do życia i pragnieniu bycia tym, kim się chce być. Jest to proste i rozsądne podejście oparte na zasadach logiki. Jeśli jesteś człowiekiem zdrowym i szczęśliwym, nie jest wykluczone, że pomyślisz, iż sam mógłbyś napisać tę książkę. Masz rację, nie trzeba być zawodowym psychologiem posiadającym dodatkowo doktorat z nauk pokrewnych, by rozumieć zasady szczęśliwego życia. Nie uczy się ich w szkole ani nie znajduje w książkach, ale zdobywa poprzez zaangażowanie i zdecydowane działanie – coś, nad czym ja pracuję codziennie, pomagając równocześnie innym w podejmowaniu podobnych decyzji.

Każdy rozdział książki jest napisany w formie zbioru wskazówek i ćwiczeń. Ma to na celu stworzenie jak największych możliwości wykorzystania jej jako podręcznika do samodoskonalenia. Omawiam tu kolejno poszczególne ułomności i zachowania autodestrukcyjne wraz ze związanymi z nimi, a w konsekwencji i z tobą, uwarunkowaniami historycznymi i kulturowymi. Chcę, abyś zrozumiał, dlaczego zachowujesz się w sposób autodestrukcyjny. Następnie wymieniam przykłady błędnych zachowań, które są typowe dla poszczególnych sfer naszego życia. Zachowania, o których tu mowa, to codzienne czynności, które pomimo że wydają się całkowicie dopuszczalne, w rzeczywistości przeszkadzają w osiągnięciu dobrego samopoczucia i szczęścia. Książka nie traktuje o poważnych zaburzeniach psychicznych, które wymagają hospitalizacji, ale o powszechnych, codziennych, neurotycznych zachowaniach, które dotyczą nas wszystkich. Po omówieniu takich zachowań w danej dziedzinie życia zajmuję się przyczynami, które powodują kontynuację zachowań nieprzynoszących dobrego samopoczucia. Wymaga to dokładnego przyjrzenia się systemowi zachowań, który stworzyłeś i który jest przyczyną twoich autodestrukcyjnych reakcji. Ta część jest próbą odpowiedzi na pytania: „Co osiągam dzięki mojemu zachowaniu?” oraz: „Dlaczego upieram się przy nim, pomimo że jest dla mnie szkodliwe?”. W trakcie analizy kolejnych sfer błędów z pewnością zauważysz, że każda grupa pozornych korzyści ma podobne przesłanie. Odkryjesz, że przyczyny neurotycznych zachowań powtarzają się niemal konsekwentnie we wszystkich sferach życia. Zasadniczo łatwiej i bezpieczniej jest trzymać się już wyuczonego sposobu reagowania, nawet jeśli jest on autodestrukcyjny. Co więcej, utrzymując stary, wyuczony styl zachowania, eliminujesz konieczność wprowadzania zmian i związanego z tym brania na siebie odpowiedzialności. Te „korzyści” wynikające z poczucia bezpieczeństwa i spokoju są demaskowane w całej książce. Zauważysz, że chęć utrzymania psychicznego status quo będzie cię rozgrzeszać i odsuwać możliwości ewentualnych zmian. Fakt, że wiele z tych autodestrukcyjnych zachowań ma podobne przyczyny, powoduje, że zmierzenie się z nimi będzie łatwiejsze. Jeśli wyeliminujesz te przyczyny, pozbędziesz się swoich słabości.

Każdy rozdział książki kończy się zestawieniem konkretnych rad pomagających usunąć zachowania utrudniające życie. Taki układ dokładnie odzwierciedla wizytę u psychologa, czyli odkrycie i przeanalizowanie trudności, przyjrzenie się zachowaniom autodestrukcyjnym, wgląd w przyczyny takich zachowań i wybór konkretnych strategii ich eliminowania.

Może ci się wydać, że często się powtarzam. To dobry objaw, rezultat uważnego czytania. Jestem terapeutą już od wielu lat i wiem, że produktywne myślenie – myślenie, które może wyeliminować zachowania destrukcyjne – nie opiera się na tym, że coś zostało raz stwierdzone. Nowe podejście do pewnych spraw musi być wielokrotnie powtarzane. Dopiero gdy zostanie ono w pełni zrozumiane i zaakceptowane, zaczniesz zmieniać swoje zachowanie. Dlatego cały czas wracam do pewnych tematów, tak jak wraca się do pewnych problemów na kolejnych sesjach u psychoterapeuty.

Na kartach tej książki przewijają się dwa główne tematy. Pierwszy dotyczy umiejętności kontrolowania i wyboru własnych emocji. Zastanów się nad swoim życiem w świetle wyborów, których dokonałeś, i tych, których zaniechałeś. Spowoduje to przeniesienie całej odpowiedzialności za to, kim jes-teś i jak się czujesz, na ciebie samego. Stawanie się szczęśliwszym i wydajniejszym oznacza stawanie się bardziej świadomym wyborów, które masz przed sobą. JESTEŚ SUMĄ SWOICH WYBORÓW, a ja zaszedłem już tak daleko, że wierzę, iż za pomocą odpowiednich motywacji i wysiłku możesz prowadzić życie zgodnie ze swoimi oczekiwaniami. Drugim tematem tej książki jest przejęcie kontroli nad bieżącymi chwilami twojego życia. Jest to hasło, które powtórzy się wiele razy. Odgrywa ono zasadniczą rolę w eliminowaniu własnych ułomności i zdobywaniu szczęścia. Istnieje tylko jeden jedyny moment, w którym możesz czegokolwiek doświadczyć, ten moment to tu i teraz, a jak wiele czasu marnujemy na rozważanie przeszłości lub przyszłości. Optymalne wykorzystanie każdego momentu w teraźniejszości jest kryterium efektywnego życia, podczas gdy prawie wszystkie zachowania autodestrukcyjne są konsekwencją prób życia poza teraźniejszością!

Dokonywanie wyborów i życie chwilą bieżącą są podkreślane niemal na każdej stronie tej książki. Jeśli będziesz czytać uważnie, to wkrótce zaczniesz zadawać sobie pytania, które nigdy przedtem nie przyszły ci do głowy: „Dlaczego wybieram złe samopoczucie właśnie w tej chwili?” oraz: „Jak mogę efektywniej wykorzystać swój czas teraźniejszy?”. To są pytania ludzi, którzy odwracają się od swoich słabości ku życiu w pełnej odpowiedzialności i w pełnym szczęściu.

Książka kończy się krótkim portretem osoby, która wyeliminowała wszystkie swoje ułomności i żyje w świecie emocji kontrolowanych przez siebie (od wewnątrz), a nie przez czynniki zewnętrzne. Poniższy test zawierający dwadzieścia pięć pytań pozwoli ci ustalić twój aktualny stopień zdolności wyboru szczęścia i samorealizacji. Odpowiedz na nie tak szczerze, jak tylko potrafisz, a następnie oceń siebie i sposób, w jaki wykorzystujesz swoje tu i teraz. Wszystkie odpowiedzi TAK oznaczają samokontrolę i dokonywanie efektywnych wyborów.

-

01. Czy wierzysz, że twój umysł jest twoją własnością? (rozdział 1)

02. Czy jesteś w stanie kontrolować swoje emocje? (rozdział 1)

03. Czy sam decydujesz o motywach twoich poczynań, czy sugerują je inne osoby? (rozdział 7)

04. Czy jesteś wolny od potrzeby aprobaty innych? (rozdział 3)

05. Czy sam ustalasz swoje zasady postępowania? (rozdział 7)

06. Czy jesteś wolny od żądania sprawiedliwości za wszelką cenę? (rozdział 8)

07. Czy potrafisz zaakceptować siebie i unikać narzekania? (rozdział 2)

08. Czy jesteś wolny od idealizowania innych osób i postaci? (rozdział 7)

09. Czy jesteś osobą, która raczej działa, niż krytykuje? (rozdział 9)

10. Czy interesuje cię to, co jest tajemnicze i nieznane? (rozdział 6)

11. Czy potrafisz nie opisywać się według pewnych kategorii? (rozdział 4)

12. Czy zawsze potrafisz kochać siebie? (rozdział 2)

13. Czy potrafisz żyć bez uzależniania się od innych? (rozdział 10)

14. Czy wyeliminowałeś ze swego życia wszelkie relacje zależności? (rozdział 10)

15. Czy wyeliminowałeś wszelkie nawyki obwiniania się? (rozdział 5)

16. Czy uwolniłeś się od poczucia winy? (rozdział 5)

17. Czy potrafisz nie martwić się o przyszłość? (rozdział 5)

18. Czy potrafisz dawać i otrzymywać miłość? (rozdział 2)

19. Czy umiesz unikać złości? (rozdział 11)

20. Czy wyeliminowałeś ze swego życia ociąganie się? (rozdział 9)

21. Czy umiesz wyciągać wnioski ze swych niepowodzeń? (rozdział 6)

22. Czy potrafisz cieszyć się spontanicznie życiem? (rozdział 6)

23. Czy umiesz docenić i stworzyć dobry nastrój? (rozdział 11)

24. Czy inni traktują cię w sposób, w jaki chcesz być traktowany? (rozdział 10)

25. Czy głównym motorem twojego działania jest potrzeba rozwoju, a nie obawa przed niedoskonałością? (rozdział 1)

-

Jeśli odrzucisz liczne „powinno się” i „wypada”, których się dotąd w swoim życiu nauczyłeś, możesz w każdym momencie odpowiedzieć TAK na wszystkie powyższe pytania. Rzeczywisty wybór polega na zadecydowaniu, czy wybierasz osobistą wolność, czy też wolisz pozostać w sidłach oczekiwań, jakie stawiają ci inni.

Moja przyjaciółka Dorris Warshay po wysłuchaniu jednego z moich wykładów napisała wiersz, który zatytułowała Odnowa.

Chcę zajść, jak daleko mnie nogi poniosą,

Chcę dotrzeć do radości, która jest we mnie,

Pozbyć się barier, które mnie ograniczają,

I poczuć, jak mój duch i umysł rosną;

-

Chcę żyć, istnieć i być,

I odbierać prawdy, które są we mnie.

-

Wierzę, że książka ta pomoże ci pozbyć się tych wszystkich uzależnień, które stoją na drodze do nowych, wspaniałych przeżyć i wyboru lepszego, nowego stylu życia.