Dzielnice Paryża. 3. dzielnica Paryża”Tekst

0
Recenzje
Oznacz jako przeczytane
Jak czytać książkę po zakupie
Czcionka:Mniejsze АаWiększe Aa

Okładka


Strona tytułowa
Piotr Brzeziński
Dzielnice Paryża.
3.
dzielnica Paryża
3e arrondissement de Paris

ODO

2016

Strona redakcyjna

Tytuł oryginalny: „Dzielnice Paryża. 3. dzielnica Paryża”

Tekst © Piotr Brzeziński

© 2016 ODO. All rights reserved.

Książka i oprogramowania są chronione prawem autorskim. Żadna część tej książki lub oprogramowania nie mogą być rozpowszechniane w jakiejkolwiek formie lub w jakikolwiek sposób, w tym kopiowanie, lub wykorzystane i przechowywane w bazach danych, bez zgody właściciela praw autorskich.

Zezwolenie można otrzymać bezpośrednio od „ODO”: telefon: (+48) 692121516;

fax: (+48) 598151829;

e-mail: brzezoo77@yahoo.com.

First Edition

ISBN 978-83-931309-3-1

Wydawnictwo ODO

ul. Braille’a 50B

76-200 Słupsk

tel. (+48) 692121516; fax: (+48) 598151829;

e-mail: brzezoo77@yahoo.com

Wszelkie prawa zastrzeżone

All rights reserved

WSTĘP


Aby zrozumieć Paryż trzeba na chwilę przystanąć.

Jeszcze w 2014 roku widziałem Paryż jako Paryż z wieżą Eiffla, Polem Marsowym, Luwrem, ogrodami Tuileries, Łukiem Triumfalnym i Polami Elizejskimi. Jednak Paryż – to także miejsca, których nie zwiedzimy podczas weekendowej wycieczki ani nawet tygodniowego pobytu. Po trzech dniach okazało się, że aby w pełni poczuć to miasto, trzeba do niego systematycznie wracać i chłonąć je stopniowo. A jak i w jaki sposób będziemy to robić – to już zależy od nas samych. Jedni oglądają miasto z zewnątrz, wybierają muzea i słynne zabytki, inni zaś wolą zwiedzać je od środka, podziwiając komnaty i dzieła sztuki zgromadzone w Luwrze czy Muzeum Archives Nationales.

Do zwiedzenia mamy setki pomników, muzeów, dzieł kultury, a ponadto skwery, parki, kościoły, całe mnóstwo zabytkowych alejek, pasaży. A gdzie jeszcze okolice miasta! I nie mam tu na myśli peryferyjnych dzielnic, bo tam może nie jest zbyt bezpiecznie, ale miasta w odległości nie więcej niż godzina drogi pociągiem od Paryża: Wersal (20 min.), Chartres (1 godz.), Fontainblue (1 godz.). Komunikacja (metro, autobusy, pociągi) jest tu bardzo dobrze zorganizowana, a szybkie pociągi TVG dowiozą nas w dwie godziny do Luxemburga czy Brukseli.

„Miasto mody”, „miasto świateł”, „miasto zakochanych”, „miasto sztuki” – żaden opis czy definicja Paryża nie będzie dla mnie wystarczająca. Zwiedzając to miasto, nie da się go tak po prostu zaliczyć, jak każdą kolejną miejscowość – Paryż trzeba poczuć. W tym krótkim czasie można jednak zakochać się w nim. Wówczas będziemy nienasyceni jego pięknem i pałać będziemy chęcią powrotu.

Symbolami Paryża są wieża Eiffla, Luwr czy Łuk Triumfalny, ale Paryż – to kawał historii, nieraz haniebnej, jak epizod z czasów panowania Ludwika XV, kiedy to po próbie zamachu na jego życie Robert-François Damiens został skazany na nieludzką karę śmierci poprzez ucięcie prawej ręki, obdarcie ze skóry, palenie płynną siarką i ołowiem, włóczenie końmi i wreszcie spalenie na stosie...

Paryż to sztuka, moda, znamienite budowle, pałace, to Haussman i jego wizja architektoniczna, to Bonaparte. Paryż to metro, mosty i dwadzieścia dzielnic. To również Wersal ze swoimi ogrodami i swobodą życia erotycznego za panowania Ludwika XIV i Ludwika XV, a także kontrowersyjne postacie, jak Montespon, Pampadour, de Sade czy Maria Antonina. Pamiętajmy też, że historia Paryża przeplata się również z historią Polski, czego przykładem jest Maria Leczczyńska, żona króla Ludwika XV.

Jak już wspomniałem, Paryż podzielony jest na dwadzieścia dzielnic i każda – powiadam: każda z nich – ma w sobie co najmniej kilkanaście miejsc, które warto zobaczyć.

Na każdą dzielnicę warto poświęcić cały jeden dzień, w tym jeszcze jeden dodatkowo na serce Paryża – dwie wyspy: tętniącą życiem i pełną klejnotów architektury Île de la Cité oraz spokojniejszą Île Saint-Louis.

Poza samym zwiedzaniem wypadałoby jeszcze podziwiać to, co zwiedzamy, na chwilę zatrzymać się, odpocząć, zjeść, poczuć klimat miasta świateł. Przysiąść na kawę na tarasie kawiarni i obserwować tłumy paryżan i turystów, pośpiesznie robiących zdjęcia i pędzących do kolejnych zabytków. Usiąść na Polach Marsowych na kocu i spoglądać na Wieżę Eiffla, rozłożyć się na trawie na cichym, pięknym paryskim skwerze, jak np. Square Georges Caïn, czy jednym z 400 parków i ogrodów, jak choćby Jardin des Archives Nationales, oprzeć się o most... hm... niech będzie to Pont Marie, i podziwiać Sekwanę czy snuć się cudnymi uliczkami gdzieś przed siebie.

A jeżeli już jedzenie, to w restauracji, przy której stoi tablica z rozpisanym po francusku menu, na które składają się przystawki (apéritif), dania główne (plat principal) i deser (dessert).

„...dzieci – mówi po polsku matka do swoich małych synków – chodźcie szybciej, mamy mało czasu, a do zwiedzenia jeszcze tyle miejsc” – i popędzili przed siebie. Matka zafascynowana Paryżem, która przez weekend chce zwiedzić całe miasto, i prawie płaczące dzieci, których to wszystko nie interesuje, chyba że po drodze znajdą się jakieś place zabaw.

Ktoś powie, że zwiedzanie Paryża przez dwadzieścia dni codziennie może znudzić – i ma rację. Zwiedzanie Paryża, to dla mnie ciągłe powroty do niego. Wybrać sobie dwie, trzy dzielnice, potem wrócić do domu i znów tęsknić za Paryżem. Potem kolejna wycieczka i kolejne dzielnice. Zwiedzanie stopniowo, powolne nasycanie się tym magicznym miastem, w którym ponoć spełniają się marzenia.

Jeżeli chcemy zobaczyć przepych i szyk, to pójdziemy na Pola Elizejskie, jeżeli chcemy wieczorem dobrze zjeść w miłych, kolorowych, przepięknych uliczkach, to pójdziemy do Dzielnicy Łacińskiej czy okolic Sacré-Cœur, jeżeli chcemy poczuć klimat artystyczny – zapraszam na Montmartre.

Spójrzmy, ile już książek i przewodników powstało na temat Paryża i Francji. Piszą nie tylko Francuzi, piszą obcokrajowcy i ze swojego punktu widzenia oceniają to miasto. Niniejsza książka nie jest kolejnym przewodnikiem, nie będę wyznaczał tras przemarszu, nie jest też opowiadaniem turystycznym. Będziemy wchodzić i zatrzymywać się w każdej dzielnicy osobno, patrzeć na jej historię i prezentować wszystko, co warto i co można zobaczyć. Atrakcje podzieliłem na moje ulubione i pozostałe.

Zapraszam do Paryża!

WPROWADZENIE do części pierwszej – 3. dzielnica Paryża

3. dzielnica obejmuje obszar Temple i północną część Marais. Luksusowa, z pięknym Place des Vosges, Musée des Arts et Métiers, z rezydencjami wybudowanymi w XVI i XVII wieku. Zobaczymy tu galerie i muzea, które rejestrują historię Paryża.

Marais to bardzo stara dzielnica Paryża, obejmująca łącznie 3. i 4. dzielnicę i jest pełna skarbów architektury, cywilizacji i religii. Widnieją tu interesujące pozostałości średniowiecznych murów Filipa Augusta, jednak w 3. dzielnicy zachowały się tyko na Hôtel de Saint-Aignan przy 71, Rue du Temple. Hôtel de Sens jest cennym świadectwem architektury XV wieku, podobnie jak klasztor Saint-Martin des Champs, znajdujący się w obrębie Conservatoire des Arts et Métiers. Punkt kulminacyjny Marais znajduje się w Grand Siecle, arystokracja gromadziła się przy Place Royale, teraz nazywanym Place des Vosges. Pięknem swoich fasad i ogrodów konkurują ze sobą takie dwory jak Hôtel de Marle, Hôtel de Saint-Aignan czy Hôtel de Fontenay. Stoją tu wystawne, sławne rezydencje, jak Hôtel de Soubise i Hôtel de Rohan.

W 3. dzielnicy znajduje się wiele muzeów i ośrodków kultury: Musée Carnavalet, Musée Picasso, Musée Cognac-Jay, Musée d’Art et Histoire du Judaïsme, Musée de la Chasse et de la Nature. Społeczność żydowska od XIX wieku masowo osiedlała się w Marais, o czym świadczy obecność licznych synagog, jak Synagogue Nazareth w 3. dzielnicy. W ostatnim czasie liczna społeczność gejów i lesbijek osiedliła się tu, co utrwala tradycję tolerancji i otwartości Paryża.

„Paris est la ville du passé. Pourquoi ? Parce qu’elle est la ville de l’avenir”

„Paryż jest miastem przeszłości. Dlaczego? Ponieważ jest to miasto przyszłości”

Victor Hugo


3. dzielnica Paryża
(3e arrondissement de Paris) – Temple


Oficjalna nazwa dzielnicy – Temple.

Położona jest na prawym brzegu Sekwany.

Informacje Ogólne

Pod względem powierzchni Temple zajmuje przedostatnie, 19. miejsce wśród wszystkich dzielnic Paryża.

3. dzielnica Paryża dzieli się na cztery mniejsze kwadraty (quartier):

Quartier des Arts-des-Métiers swą nazwę zawdzięcza Conservatoire National des Arts et Métiers;

Quartier des Enfants-Rouges bierze swoją nazwę od Hospicjum des Enfants-Rouges, która została założona przez Marguerite de Valois-Angoulême;

 

Quartier des Archives swoją nazwą nawiązuje do archiwów państwowych znajdujących się w Hôtel de Soubise i Rohan Hall;

Quartier Sainte-Avoye nazwana jest na cześć Avoye z Sycylii, męczennika z III wieku.

Ciekawą informacją jest fakt, iż dzielnica ta leży w Le Marais, czyli w części Paryża położonej na terenie 3. i 4. dzielnicy, określanych tą wspólną historyczną nazwą. Znajduje się w trójkącie między Centrum Pompidou, Placem Bastylii i Placem Republiki.

Pierwotnie znajdowały się tu bagna (marais w języku francuskim znaczy właśnie „bagna”) i dużo zieleni. Dzielnica rozkwitła na przełomie XVI i XVII wieku za sprawą Henryka IV, lecz gdy pod koniec XVII wieku siedzibą królów stał się Luwr, do Le Marais zaczęła wprowadzać się biedota. Obecnie dzielnica słynie z licznych imprez, lokali i sklepów gejowskich.

Granice 3. dzielnicy Paryża utworzone są przez oś Boulevard de Sébastopol – Rue de Rambuteau – Boulevards Saint-Martin – Boulevard des Filles-du-Calvaire – Rue du Passage de la Mule-Rue des Francs-Bourgeois – Rue Rambuteau.

Główne punkty 3. dzielnicy stanowią:

Archives Nationales; Conservatoire National des Arts et Métiers (CNAM),

Musée Picasso; Carreau du Temple.

Przy 51 Rue de Montmorency znajduje się dom Nicolasa Flamela (Maison de Nicolas Flamel), zbudowany w 1407 roku, który jest najstarszym domem w Paryżu. Flamel był jednym z pierwszych alchemików w Europie.

Jedną z ważniejszych postaci zamieszkujących 3. dzielnicę była markiza de Sévigné (Maria de Rabutin-Chantal). Była ona francuską arystokratką, znaną w historii literatury francuskiej jako autorka kilkuset listów adresowanych do córki.

Przez 3. dzielnicę przebiega sześć linii metra: 3, 4, 5, 89, 11.

Historia

3. dzielnica jest wynikiem rozbudowy miasta między XIII a XIV wiekiem, za panowania Karola V (1338-1380) zwanego Mądrym (Charles V le Sage). Karol V był królem Francji w latach 1364-1380, pochodził z dynastii Walezjuszów i był synem Jana II Dobrego [1] oraz Bonny Luksemburskiej [2].

Karol V był człowiekiem wykształconym. Miał wpływ na rozwój języka francuskiego. Za jego czasów zbudowano Bastylię, zamek Vincennes, rozbudowano Luwr. Zamek Vincennes znajduje się w miejscowości o tej samej nazwie, na przedmieściach Paryża, w departamencie Dolina Marny. Podwalinami do jego budowy stał się dom Ludwika VII Młodego (króla Francji w latach 1137-1180), służący do odpoczynku po polowaniu. Karol V, który szczególnie polubił ten budynek, nakazał jego rozbudowę i przeniósł tam swoją oficjalną bibliotekę. To w czasie tych prac obiekt przybrał formę typowego późnośredniowiecznego zamku. Ciekawostką jest fakt, iż Zamek Vincennes przechowywał relikwię korony cierniowej, zanim przeniesiono ją do Sainte-Chapelle, która mieści się na wyspie Cité w Paryżu.

Król założył pierwszą Bibliotekę Królewską, która stała się kilka wieków później Biblioteką Narodową Francji (Bibliothèque nationale de France). Ufundował także gotycką kaplicę w Château de Saint-Germain-en-Laye. Pałac ten, obecnie Narodowe Muzeum Archeologiczne (Musee d’Archeologie Nationale) położony jest 19 km od Paryża.

Karol V poślubił Joannę de Burbon, córkę Piotra I (diuka Burbon) i Izabeli de Valois. Mieli dziewięcioro dzieci, w tym późniejszego króla Francji – Karola VI [3] (następcę Karola V) oraz Ludwika I, księcia Orleanu. Po śmierci ciało Karola V podzielono na trzy części: korpus spoczywa w Bazylice Saint-Denis, wnętrzności obok jego matki Bonne de Luxembourg w opactwie Maubuisson, a serce w Katedrze w miejscowości Rouen (Normandia).

Nazwa 3. dzielnicy – Temple – wywodzi się z nieistniejącej już twierdzy (Tour du Temple). Była to średniowieczna forteca zakonu templariuszy. Została wybudowana w 1240 roku, za panowania króla Ludwika IX Świętego z dynastii Kapetyngów, króla Francji od 1226 roku.

Po rozwiązaniu zakonu twierdza dostała się w ręce królewskie. W XVIII wieku do średniowiecznych fortyfikacji dobudowano pałacyk i w Temple zamieszkali m.in. Ludwik Franciszek I de Bourbon [4] (książę de Conti) i Ludwik Antoni Burbon [5].

Podczas rewolucji francuskiej Temple została przekształcona w więzienie polityczne. Więźniami byli między innymi: król Ludwik XVI (Ludwik Ostatni – Louis August de Bourbon); czasy jego panowania – to czasy wielkich problemów gospodarczo-finansowych państwa; rewolucja francuska (1789-1793) zakończyła jego rządy – został zgilotynowany na Placu Rewolucji 21 stycznia 1793 roku; po jego śmierci królem Francji ogłoszono jego małoletniego syna, Ludwika XVII, który w tym czasie również był więziony w Temple i zmarł tam, mając zaledwie 10 lat; królowa Maria Antonina, czyli Maria Antonia Josefa Johanna von Österreich, arcyksiężniczka austriacka i królowa Francji; w wieku 14 lat wyszła za mąż za delfina Francji (późniejszego króla Francji – Ludwika XVI), wówczas 16-letniego Ludwika Augusta Burbona; tuż przed Wielką Rewolucją Francuską królowa okrzyknięta została Madame Deficit, stała się bowiem winną całego ówczesnego krachu finansowego Francji; w dniu 16 października 1793 roku również została zgilotynowana; madame Elisabeth (Elżbieta Filipina Maria Helena Burbon), księżniczka Francji; została zgilotynowana 9 maja 1794 roku;

Maria Teresa Charlotta Burbon (Madame Royale Francji), córka Ludwika XVI; po rewolucji uniknęła gilotyny i została skazana na wygnanie.

Twierdza została zniszczona w 1808 roku na rozkaz Napoleona Bonapartego. Obecnie na miejscu Temple mieści się plac o tej samej nazwie (Square du Temple).

Placówki kulturalne
Muzea


Musée Carnavalet

Jest to paryskie Muzeum Miejskie poświęcone historii Paryża z początków miasta do dziś.

Muzeum zostało zbudowane w 1544 roku przez Pierre Lescot. Zajmuje dwa obiekty z XVI i XVII w.: Hôtel Le Peletier de St-Fargeau oraz Hôtel Carnavalet.

Prezentowane są tu wyjątkowe kolekcje: „wspomnienia francuskiej rewolucji”, obrazy, rzeźby, meble i dzieła sztuki. Wśród najwybitniejszych obiektów znajdują się: długie wąskie kajaki wykonane z pnia jednego drzewa, datowane na długo przed pierwszym pisemnym opisem Paryża w AD 52, nienaruszony zestaw narzędzi chirurgicznych z czasów rzymskich, broszka w złocie z późnego antyku, biżuteria Merowingów.

Kolekcję podzielono na działy: Lutecja (w starożytnej Galii osada na wyspie (obecna Île de la Cité) na środkowej Sekwanie, stanowiąca główny ośrodek celtyckiego plemienia Paryzjów – obecnie Paryż); Średniowieczne; Renesans i wojny religijne; Rewolucja francuska; Paryż, stolica dziewiętnastego wieku; Paryż w XX wieku.


Musée Carnavalet. Wejście od Rue de Sévigné.


Musée Carnavalet. Wejście od Rue des Francs-Bourgeois.

Hôtel Carnavalet – Zbudowany w latach 1548 i 1560. W latach 1664-1695, był zamieszkiwany przez Markizę de Sevigne (o której mowa był już powyżej).

Hôtel Le Peletier de Saint Fargeau – Zbudowany w połowie XVI wieku.

Hotelowa fasada muzeum zachowuje swoją piękną bramę, a główny budynek ozdobiony jest rzeźbionymi płaskorzeźbami Jeana Goujon. Miejscami godnymi polecenia są: dziedziniec z pomnikiem Ludwika XIV, ogród, pomnik Henryka IV na koniu czy pomnik Zwycięstwa (w rzeczywistości nieśmiertelności) dzieła Louis Simon Boizot. Pomnik ten pochodzi z fontanny Châtelet, która mieści się w centrum Place du Châtelet.

Lokalizacja: 23, rue de Sevigne. Wejście również od 16, rue des Francs-Bourgeois.

Godziny otwarcia: od wtorku do niedzieli w godzinach od 10-18. Ostatnie wejście o godzinie 17:30.

www.carnavalet.paris.fr/fr/accueil

Youtube: www.youtube.com/watch?v=vOy- Xw09QpXs

Musée des Archives Nationales

W samym sercu jednej z najbardziej urokliwych dzielnic stolicy, leży piękny sekret paryski, zielona oaza w cichej i zabytkowej okolicy pozwala nam zapomnieć o zgiełku miasta. Ogrody National Archives i samo Muzeum to wyjątkowe miejsce.

Sukcesja dziedzińców i ogrodów zieloni położona jest na przestrzeni 8000 m2.

Jest to Muzeum krajowych archiwów Francji, z wyjątkiem archiwów Ministerstwa Obrony Narodowej i Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Muzeum ma za zadanie gromadzenie, klasyfikację, konserwację, renowację i rozwój archiwów publicznych. W latach 1939-2006 znane było pod nazwą Musée de l’Histoire de France.

Archives Nationales zostało założone w 1808 roku w grupie budynków wchodzących w skład Hôtel de Soubise i Hôtel de Rohan.

To centrum przechowuje wszystkie dokumenty i zapisy sprzed 1958 roku (z wyjątkiem dokumentów i zapisów dotyczących byłych kolonii francuskich).

Najstarszym dokumentem przechowywanym w Archives Nationales jest papirus datowany na AD 625 pochodzący z archiwum Bazyliki St Denis zajętego w czasie rewolucji francuskiej. Ten papirus jest potwierdzeniem przyznania ziemi w mieście Paryża do opactwa Saint-Denis wydanym przez króla Chlotara II [6].

Znajduje się tu również oryginalna Deklarację Praw Człowieka i Obywatela, pochodząca z 1789 roku.


Musée des Archives Nationales. Wejście od Rue des Francs-Bourgeois.


Musée des Archives Nationales. Wejście od Rue des Francs-Bourgeois.

Poza Paryżem istnieją jeszcze 4 ośrodki Archives Nationales:

Fontainebleau. Jest to repozytorium dokumentów wydanych przez francuskie państwo po 1958 roku;

Pierrefitte-sur-Seine. Archiwa francuskich kolonii i Algierii;

Roubaix. Archiwum przedsiębiorstw, związków zawodowych, stowarzyszeń i towarzystw oraz architektów;

Saint-Gilles-du-Gard. Znajdują się tu oryginały dokumentów przechowywanych w innych ośrodkach archiwalnych, zarówno krajowych jak i zagranicznych.

Obecnie cały teren Paryskiego Musée des Archives Nationales zajmują następujące budynki: Hôtel de Soubise, Hôtel de Rohan, Caran, Hôtel de Fontenay, Hôtel de Jaucourt, Hôtel de Breteuil, Hôtel d’Assy. Pośrodku kompleksu obiektów znajdują się ogrody.

Hôtel de Soubise – został zbudowany w 1700 roku dla księcia i księżnej de Soubise na miejscu dworu o nazwie Grand-Chantier zbudowanego w 1375 roku dla Olivier de Clisson i jego Hôtel de Clisson (Hôtel de Guise) – o czym mowa będzie poniżej. Książe Mériadec Herkules de Rohan-Soubise dziedziczy pałac w 1712 roku.

Hôtel de Rohan – wybudowany w 1705 roku przez Armanda-Gastona-Maximiliena de Rohan [7], kardynała Rohan i biskupa Strasburga.

Rezydencję zaprojektował architekt Pierre-Alexis Delamair. Po śmierci Armand-Gastona w 1749 roku, trzej kardynałowie Rohanu mieszkali kolejno w tym hotelu. Po pierwsze, bratanek Armanda Gastona de Rohan, któremu udało się przyjąć imię kardynała de Soubise. Następnie Louis-Constantin de Rohan-Montbazon i na końcu Ludwik René Edward.


Hôtel de Soubise.


Hôtel de Rohan i CARAN (Centre de recherches des Archives nationales – Centrum Badań Archiwów Narodowych).

 

Hôtel de Breteuil – wybudowany w 1862 roku.

Hôtel de Fontenay – zbudowany z dwóch pawilonów po 1807 roku. Atmosferę zwiedzania zaostrza uroczy ogród projekcji Achille Duchene. Centralne miejsce zostało obsadzone tysiącem kwiatów.

Hôtel d’Assy – pochodzi z XVI wieku, jednak został całkowicie przebudowany w 1620 roku, a następnie rozbudowany w 1706 i 1732 roku i kupiony w roku 1787 przez Geoffroy d’Assy. Ogród w Hôtel d’Assy łączy się z ogrodem stojącego obok Hôtel de Breteuil.

Hôtel de Jaucourt - idąc wzdłuż alei de la Roche podziwiamy tulipany, a droga ta prowadzi nas do ogrodu różanego tej rezydencji wybudowanej za panowania Karola V przez Jeana de Ligny.


Hôtel de Jaucourt.


Hôtel de Fontenay.


Hôtel d’Assy.


Plann Musée des Archives Nationales.

Lokalizacja: 60, Rue des Francs Bourgeois (dodatkowe wejście znajduje się przy rue des Quatre-Fils).

Godziny otwarcia: od poniedziałku do soboty od 9:00 do 16:45.

www.archives-nationales.culture.gouv.fr/

Youtube: www.youtube.com/watch?v=dDqXVGvKUcM

To koniec darmowego fragmentu. Czy chcesz czytać dalej?