Nowoczesne akwariumTekst

0
Recenzje
Przeczytaj fragment
Oznacz jako przeczytane
Jak czytać książkę po zakupie
Czcionka:Mniejsze АаWiększe Aa


Projekt okładki i stron tytułowych Bartosz Dobrowolski, CzynneStudio.pl

Ilustracja na okładce

Wydawca Katarzyna Włodarczyk-Gil

Redaktor prowadzący Iwona Lewandowska

Redaktor Mirosława Kwiecińska

Koordynator produkcji Mariola Grzywacka

Dyrektor Biura Reklamy i Sprzedaży B2B Anna Chreptowicz-Lewandowska

Specjalista ds. Kluczowych Klientów Agnieszka Borzęcka (Agnieszka.Borzecka@pwn.pl)

Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to&160;jedynie na użytek osobisty.

Szanujmy cudzą własność i prawo.

Więcej na www.legalnakultura.pl

Polska Izba Książki

Copyright © by Wydawnictwo Naukowe PWN SA

Warszawa 2017

eBook został przygotowany na podstawie wydania papierowego z 2017 r., (wyd. I)

Warszawa 2020

ISBN 978-83-01-21509-5

Wydawnictwo Naukowe PWN SA

02-460 Warszawa, ul. Gottlieba Daimlera 2

tel. 22 69 54 321, faks 22 69 54 288

infolinia 801 33 33 88

e-mail: pwn@pwn.com.pl; reklama@pwn.pl

www.pwn.pl

Skład wersji elektronicznej na zlecenie Wydawnictwa Naukowego PWN: mobisfera.pl

Spis treści

Przedmowa

Od autora

Akwarystyka dawniej i dziś

Początki akwarystyki na świecie

Akwarystyka w Europie

Historia akwarystyki w Polsce

Akwarystyka we współczesnej Polsce

Akwarium – dlaczego warto je mieć

Współczesna akwarystyka – trendy i style

Akwaria roślinne

Akwaria roślinne high-tech

Akwaria roślinne low-tech

Akwaria naturalne (japońskie, „Amano”)

Akwaria biotopowe

Nanoakwarystyka

Wabi kusa

Akwaria morskie

Szklane kule – tak, ale nie dla ryb

Dlaczego nie szklane kule?

Szklana kula – tak, ale do czego?

Jak zacząć – akwarium ogólne

Wielkość akwarium ogólnego

Miejsce na akwarium ogólne

Wyposażenie techniczne akwarium ogólnego

Zestawy akwariowe

Dekoracje w akwarium ogólnym

Woda w akwarium ogólnym

Rośliny w akwarium ogólnym

Ryby w akwarium ogólnym

Inne zwierzęta w akwarium ogólnym

Etapy zakładania akwarium ogólnego – przykład I

Etapy zakładania akwarium ogólnego – przykład II

Pielęgnacja akwarium ogólnego

Wywiad

Akwarium zapewnia relaks po wielu godzinach spędzonych w pracy. Dzieciom ukazuje bajecznie kolorowy, podwodny świat

Tylko dobrze pielęgnowane akwarium może być prawdziwą i oryginalną ozdobą mieszkania

Następny krok – akwarium roślinne

Akwarium roślinne high-tech

Podstawowe zasady urządzenia akwarium roślinnego high-tech

Rośliny w akwarium high-tech

Ryby w akwarium high-tech

Etapy zakładania akwarium high-tech

Pielęgnacja akwarium high-tech

Wywiad

Akwarium roślinne low-tech

Podstawowe zasady urządzenia akwarium roślinnego low-tech

Rośliny w akwarium low-tech

Ryby w akwarium low-tech

Pielęgnacja akwarium low-tech

Wywiad

A może akwarium naturalne?

Twórca akwarystyki naturalnej

Co trzeba wiedzieć o akwarium naturalnym?

Akwarium naturalne – styl ryuboku

Podstawowe zasady stylu ryuboku

Technika w akwarium ryuboku

Podłoże w akwarium ryuboku

Dekoracje w akwarium ryuboku

Rośliny w akwarium ryuboku

Ryby w akwarium ryuboku

Krewetki w akwarium ryuboku

Etapy zakładania akwarium ryuboku

Wywiad

Akwarium naturalne – styl mizube

Podstawowe zasady stylu mizube

Rośliny w akwarium mizube

Etapy zakładania akwarium mizube

Wywiad

Akwarium naturalne – styl iwagumi

Podstawowe zasady stylu iwagumi

Wyposażenie i wielkość akwarium iwagumi

 

Podłoże i skały w akwarium iwagumi

Rośliny w akwarium iwagumi

Ryby w akwarium iwagumi

Krewetki w akwarium iwagumi

Etapy zakładania akwarium iwagumi

Wywiad

Akwarium naturalne – styl ragwork

Podstawowe zasady stylu ragwork

Skały i podłoże w akwarium ragwork

Wyposażenie techniczne i rośliny w akwarium ragwork

Etapy zakładania akwarium ragwork – przykład I

Etapy zakładania akwarium ragwork – przykład II

Coś dla koneserów – akwarium biotopowe

Akwarium biotopowe dla ryb z jeziora Malawi

Co to jest akwarium biotopowe dla ryb z Malawi?

Wielkość akwarium biotopowego dla ryb z Malawi

Wyposażenie techniczne akwarium biotopowego dla ryb z Malawi

Podłoże i dekoracje w akwarium biotopowym dla ryb z Malawi

Woda w akwarium biotopowym dla ryb z Malawi

Rośliny w akwarium biotopowym dla ryb z Malawi

Ryby w akwarium biotopowym jeziora Malawi

Etapy zakładania akwarium biotopowego dla ryb z jeziora Malawi

Wywiad

Akwarium biotopowe black water

Co to jest akwarium biotopowe czarnych wód?

Wielkość akwarium biotopowego black water

Wyposażenie techniczne akwarium biotopowego black water

Podłoże i dekoracje w akwarium biotopowym black water

Woda w akwarium biotopowym black water

Rośliny w akwarium biotopowym black water

Ryby w akwarium biotopowym black water

Wywiad

Akwarium w miniaturze – nanoakwarium

Popularność nanoakwarystyki

Wielkość i wyposażenie techniczne nanoakwarium

Podłoże i dekoracje w nanoakwarium

Rośliny w nanoakwarium

Skorupiaki w nanoakwarium

Ryby w nanoakwarium

Etapy zakładania nanoakwarium (krewetkarium)

Pielęgnacja nanoakwarium

Wywiad

Prosta kompozycja roślin –wabi kusa

Jak powstaje kompozycja wabi kusa?

Naczynia i wyposażenie techniczne do kompozycji wabi kusa

Podłoże w kompozycji wabi kusa

Rośliny w kompozycji wabi kusa

Etapy zakładania kompozycji wabi kusa

Pielęgnacja kompozycji wabi kusa

Wywiad

Skrawek rafy koralowej – akwarium morskie

Dlaczego akwarium morskie?

Wielkość i budowa akwarium morskiego

Wyposażenie techniczne akwarium morskiego

Woda w akwarium morskim

Żywa skała i podłoże w akwarium morskim

Zwierzęta w akwarium morskim

Etapy zakładania małego akwarium morskiego

Pielęgnacja akwarium morskiego

Wywiad

Akwarium – dekoracja wnętrza

Wywiad

Podziękowania

Literatura

Przedmowa

Akwarystyka od dziesięcioleci jest jednym z ulubionych hobby ludzi na całym świecie, w tym również Polaków. Przez ten czas jej oblicze znacznie się zmieniało. Gdy przed ponad trzydziestu laty powstawała firma AQUAEL, ludzie najchętniej zakładali tradycyjne zbiorniki ogólne, w których hodowali rozmaite gatunki kolorowych ryb, takich jak gupiki, mieczyki czy złote rybki. Dynamiczny rozwój akwarystyki sprawił, że obecnie dzieli się ją na kilka dziedzin, takich jak akwarystyka roślinna, akwarystka biotopowa czy akwarystyka naturalna. Coraz prężniej rozwija się również jej gałąź słonowodna. Należy podkreślić, że akwarystyka to hobby mądre, piękne, uniwersalne i edukujące ludzi w każdym wieku. Jako osoba związana z akwarystyką od wielu lat – zarówno prywatnie, jak i zawodowo – chciałabym gorąco zachęcić wszystkich, którzy wezmą do ręki tę książkę, do zmierzenia się z niecodziennym wyzwaniem, jakim jest założenie swojego pierwszego akwarium. Ostrzegam jednak, że decyzja ta niesie za sobą dość istotne „zagrożenie” – zamiłowanie do hodowli ryb i pielęgnacji niezwykłych podwodnych ogrodów łatwo może przerodzić się w pasję, która będzie Wam towarzyszyła już do końca życia!

Lekturę tej książki polecam szczególnie – jako matka dziesięciorga dzieci – rodzicom kilkulatków. Nie od dziś wiadomo, że akwarium w pokoju dziecięcym nie tylko stanowi ozdobę pomieszczenia i rozrywkę dla naszych pociech, lecz także odgrywa rolę wielofunkcyjnego narzędzia dydaktycznego. Maluch opiekujący się rybkami pod czujnym okiem mamy lub taty poznaje piękno przyrody, rozwija w sobie wrażliwość na los innych stworzeń, a także nabiera pożądanych cech charakteru, takich jak: sumienność, systematyczność, troskliwość i odpowiedzialność. W szkole wspomniane cechy ułatwiają mu przyswajanie wiedzy, zwłaszcza że opieka nad tajemniczym kawałkiem podwodnego świata dodatkowo go do tego stymuluje. Co ważne, akwarium w pokoju wpływa korzystnie na zdrowie dziecka – w tym także alergika – uspokaja je, relaksuje oraz pomaga skupić uwagę na wyznaczonych celach. Dzięki akwarium dziecko może spędzać czas wolny na podpatrywaniu niezwykłych sekretów podwodnego życia, a nie przed ekranem telewizora czy komputera.


Janusz Jankiewicz (po prawej) obok historycznego akwarium wykonanego w ramach zespawanych z kątownika (początek lat 60.)


Bogumiła i Janusz Jankiewiczowie – założyciele i właściciele firmy AQUAEL obok współczesnego, nowoczesnego akwarium (2016)

Akwarium warto założyć również dla siebie! Atrakcyjnie urządzony zbiornik w salonie lub w biurze firmy to egzotyczna i oryginalna ozdoba. Co więcej, regularna opieka nad nim wpływa pozytywnie na zdrowie i psychikę oraz zapewnia pasjonującą rozrywkę, którą łatwo mogą zarazić się wszyscy członkowie rodziny i znajomi. Naprawdę warto więc „zaryzykować” i zaprosić do mieszkania wyjątkowych podwodnych domowników.

Jestem przekonana, że dzień, w którym urządzicie swoje pierwsze akwarium, będzie dla Was i Waszych najbliższych początkiem nowej, wieloletniej przygody.

Bogumiła Jankiewicz

właściciel firmy AQUAEL

Od autora

Jeśli nie masz jeszcze doświadczenia akwarystycznego i szukasz fascynującego, pełnego wyzwań hobby, to gorąco Cię zachęcam do przejrzenia zawartości tej książki, a potem do uważnej lektury. Akwarystyka jest bowiem zajęciem zupełnie wyjątkowym, a mnogość scenerii, jakie można wykreować w szklanym zbiorniku, sprawia, że nawet najbardziej wymagający esteta znajdzie wśród nich taką, która go zachwyci.

Na łamach niniejszej publikacji znajdziesz informacje, w jaki sposób najłatwiej dołączyć do elitarnego grona akwarystów. Dowiesz się, jaki zbiornik jest najlepszy na początek, w co go wyposażyć i jakie rośliny oraz ryby w nim pielęgnować.

To jednak nie wszystko! Dzięki tej książce poznasz rodzaje akwariów roślinnych i naturalnych, zgłębisz, co się kryje pod tajemniczymi nazwami: ryuboku, mizube, iwagumi i ragwork. Nauczysz się na konkretnych przykładach, jak założyć zbiornik biotopowy. Odkryjesz wreszcie najmodniejsze obecnie gałęzie akwarystyki, czyli akwarystykę morską i nanoakwarystykę. Jako wisienkę na torcie potraktuj propozycję zapoznania się z japońską sztuką wabi kusa, pozwalającą na założenie oryginalnego zbiornika bez wody. Zwróć też uwagę na kilka rad związanych z wykorzystaniem akwarium w projekcie współczesnego wnętrza – jeśli planujesz lub zmieniasz wystrój mieszkania, na pewno Ci się przydadzą.

Przede wszystkim chcę Cię jednak przekonać, że naprawdę warto mieć akwarium. Wybór jego rodzaju nie jest tak istotny. Każde akwarium wniesie do Twojego domu niezwykły skrawek podwodnego świata, sprawi, że Twoje codzienne życie będzie ciekawsze, zapewni Ci mnóstwo radości i wzruszeń oraz odkryje przed Tobą ekscytujące tajemnice natury. Warto się o tym przekonać.

 

Akwarystyka dawniej i dziś

Czy wiecie, że pielęgnowanie ryb w sztucznych zbiornikach jest znane niemal od początku istnienia cywilizacji ludzkiej? Zwierzęta wodne trzymano bowiem w stawach już w starożytnych Mezopotamii, Egipcie czy Rzymie. Nie chodziło wtedy jednak o prezentowanie ich walorów estetycznych. Ryby były po prostu traktowane jako cenny świeży pokarm, obiekt kultu, a także naturalne narzędzie do zwalczania larw komarów w domowych i publicznych fontannach.

Początki akwarystyki na świecie


Rys 1. Karaś srebrzysty (Carassius auratus auratus)…


Rys 2. … i wyhodowana z niego złota rybka

Pierwszymi, którzy docenili hodowlę ryb tylko dla ich urody, byli Chińczycy. Co najmniej 1500 lat temu zauważyli w rzekach i jeziorach niedużą rybkę z gatunku Carassius auratus auratus, czyli karasia srebrzystego odmiany złocistej (rys. 1). Spostrzegli, że nawet na wolności spotyka się wspaniale ubarwione pomarańczowe i czerwonawe osobniki. Odłowili je i wpuścili do ogrodowych stawów. Z cierpliwością właściwą ludziom Wschodu rozpoczęli ich żmudną selekcję. Najpierw uzyskali linie o utrwalonych, intensywnych barwach, a następnie zaczęli eksperymentować z kształtami ciała i płetw. W ten sposób przed ponad dziesięcioma wiekami w Chinach wyhodowano znaną dziś wszystkim złotą rybkę (rys. 2).

Mniej więcej 600 lat temu bogaci Chińczycy doszli do słusznego wniosku, że znacznie wygodniej będzie obserwować ich podwodnych pupili, siedząc wygodnie w domowym zaciszu, niż stojąc nad brzegiem stawu. Tak właśnie narodziła się akwarystyka, rozumiana jako pielęgnowanie ryb w sztucznych naczyniach ustawianych w domach. Chińskie złote rybki były trzymane w obszernych, bogato zdobionych porcelanowych wazach, często bardzo cennych.

Z Państwa Środka ta nowa moda szybko rozprzestrzeniła się na kraje ościenne, a zwłaszcza Japonię i Koreę. Z zachowanych źródeł pisanych wiemy na pewno, że w 1500 r. w dużych miastach Kraju Kwitnącej Wiśni istniały już specjalistyczne sklepy, oferujące owe porcelanowe wazy, a kto wie, może także ich mieszkańców. Były to ni mniej, ni więcej jak pierwsze w dziejach świata sklepy akwarystyczne.

Akwarystyka w Europie

Przypuszczalnie pierwszym Europejczykiem, który mógł podziwiać złote rybki, był legendarny XIII-wieczny wenecki kupiec i podróżnik Marco Polo, który wzmianki o nich zamieścił w swych wspomnieniach. Pierwsze żywe okazy ryb akwariowych trafiły do Europy w XVII w. i stopniowo rozpowszechniły się na całym kontynencie. Już w pierwszej połowie XVIII stulecia nauczono się skutecznie rozmnażać je w warunkach stawowych, przez co stały się znacznie tańsze i łatwiej dostępne. Począwszy od połowy XIX w., zaczęto pielęgnować te zwierzęta nie tylko w stawach, lecz także w domowych akwariach.

Pierwsze wzmianki o europejskiej akwarystyce w dzisiejszym rozumieniu tego słowa pochodzą już z XVII wieku. Zachowały się informacje, że w 1666 r. Leonard Baldner, rybak ze Strasburga, badał życie zwierząt wodnych, przetrzymując je w wielkich słojach z wodą i czerwonym piaskiem. W 1774 r. zoolog z Genewy, o nazwisku Trambley, zbudował dla ryb najprawdopodobniej pierwszy zbiornik w kształcie prostopadłościanu (czyli taki, jakie stosuje się obecnie). Około 1820 r. Szkot Johan Graham Dalyell podjął próby hodowli rodzimych gatunków ryb w szklanych zbiornikach. Niestety, zakończyły się one dla zwierząt tragicznie. Nic zresztą dziwnego. Według dzisiejszych norm wszystkie te poczynania miały bowiem więcej wspólnego z dręczeniem zwierząt niż z ich właściwą pielęgnacją. Ryby były przetrzymywane w zbiornikach wypełnionych wyłącznie wodą (pomijając „czerwony piasek” wspomnianego wyżej Baldnera), bez żadnego wsparcia technicznego. Poza tym karmiono je czym popadło, w tym mrówczymi jajami oraz chlebem! Wskutek tych błędów ich żywot był bardzo krótki.

Dopiero w późniejszych latach ta sytuacja zaczęła się stopniowo poprawiać. W 1830 r. francuski uczony Charles des Moulins zaczął natleniać wodę w zbiornikach z rybami. Jedenaście lat później nastąpił kolejny przełom. Znany angielski przyrodnik S. H. Ward urządził i zaprezentował na wystawie pierwszy kompletny zbiornik przypominający środowisko naturalne ryb. Zawierał on podłoże, dekoracje oraz rośliny i wywarł na zwiedzających ogromne wrażenie. W 1855 r. inny angielski przyrodnik Philipp Goss po raz pierwszy użył słowa akwarium. Wkrótce zrobiło ono karierę na całym świecie, bowiem sympatyków nowego hobby gwałtownie przybywało. W związku z tym pojawił się popyt na wiedzę.

W 1856 r. niemiecki botanik Emil Adolf Rossmässler napisał pierwszy artykuł dotyczący akwarystyki pt. Der See im Glass (Jezioro w szkle). W związku z ogromnym zainteresowaniem czytelników tym tekstem rok później przygotował książkę pt. Das Süsswasser Aquarium (Akwarium słodkowodne). Tak narodziła się literatura akwarystyczna (rys. 3).


Rys 3. Rycina akwarystyczna z czasopisma z lat 70. XIX w.


Rys 4. Rysunek przedstawiający akwarium publiczne w Paryżu – rok 1860


Rys 5. Wielkopłetw wspaniały (Macropodus opercularis)

Mniej więcej w tym samym czasie zaczęły powstawać akwaria publiczne, gdzie damy i dżentelmeni mogli podziwiać piękno podwodnego świata (rys. 4, s. 11). Pierwszy taki obiekt otwarto w 1853 r. w londyńskim Regent’s Park. Cieszył się tak wielką popularnością, że branża rozrywkowa zwietrzyła w tym swoją szansę. Kolejne akwarium – zbudowane już za prywatne fundusze jako komercyjne przedsiębiorstwo – udostępniono zwiedzającym trzy lata później w Nowym Jorku. Jego właściciel P. T. Barnum musiał dobrze zarabiać na tym interesie, nie wahał się bowiem sprowadzać dla uatrakcyjnienia ekspozycji drogich i kosztownych ciekawostek, takich jak importowane prosto z Chin wyselekcjonowane złote rybki. Jeśli już o rybach mowa, to w europejskich akwariach w połowie XIX w., oprócz dobrze już znanych złotych rybek, pielęgnowano wyłącznie gatunki krajowe.

Kolejną przełomową datą w rozwoju akwarystyki okazał się 8 lipca 1869 roku. Wtedy to do Paryża zawinął francuski okręt wojenny „Impératrice”, wiozący niezwykłą przesyłkę. Na jego pokładzie stała bowiem beczka, w której pływały wielkopłetwy wspaniałe (Macropodus opercularis) – egzotyczne, bajecznie kolorowe ryby (rys. 5), złowione na wschodzie Chin w okolicach miasta Ningbo. Wielotygodniową podróż przeżyły 22 okazy, z których 17 trafiło w ręce francuskiego przyrodnika i pioniera akwarystyki Pierre’a Carbonniera. Już rok później udało mu się je rozmnożyć, co było niemałą sensacją, bowiem te niezwykłe ryby opiekują się swoimi młodymi. Szczęśliwy hodowca zyskał tym samym sławę i duże pieniądze, ponieważ pierwsze młode wielkopłetwy, zwane rajskimi rybami, były dosłownie na wagę złota (sprzedawano je po 25 ówczesnych złotych franków za parę, co odpowiadało wartości ponad 7 g tego szlachetnego kruszcu). Bardzo szybko rozprzestrzeniły się wśród akwarystów w całej Europie. Trafiły m.in. w ręce rosyjskich hodowców, którzy sprowadzili je na ziemie polskie. Wkrótce – dzięki rozwojowi wiedzy i szybkiego transportu – przywożono kolejne gatunki egzotycznych ryb, co przyczyniało się do dalszego zainteresowania akwarystyką.