Europejski lider wzrostu

Tekst
0
Recenzje
Przeczytaj fragment
Oznacz jako przeczytane
Jak czytać książkę po zakupie
Czcionka:Mniejsze АаWiększe Aa


© Marcin Piatkowski 2018

“Europe’s Growth Champion” was originally published in English in 2018. This translation is published by arrangement with Oxford University Press. Poltext Sp. z o.o. is solely responsible for this translation from the original work and Oxford University Press shall have no liability for any errors, omissions or inaccuracies or ambiguities in such translation or for any losses caused by reliance thereon.

Książka „Europejski lider wzrostu” została wydana w języku angielskim w roku 2018. Niniejsze tłumaczenie ukazuje się w porozumieniu z Oxford University Press. Poltext Sp. z o.o. jest całkowicie odpowiedzialna za tłumaczenie z wydania oryginalnego.

Oxford University Press nie ponosi odpowiedzialności za błędy, przeoczenia, niedokładności lub niejasności w tłumaczeniu ani za spowodowane tym szkody.

Przekład: Michał Lipa

Redakcja: Anna Goryńska

Projekt okładki: Studio KARANDASZ

Skład: Protext

Opracowanie wersji elektronicznej:

Copyright © 2019 for this edition by Poltext Sp. z o.o. All rights reserved.

Copyright © 2019 for the Polish translation by Poltext Sp. z o.o. All rights reserved.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci zabronione. Wykonywanie kopii metodą elektroniczną, fotograficzną, a także kopiowanie książki na nośniku filmowym, magnetycznym, optycznym lub innym powoduje naruszenie praw autorskich niniejszej publikacji. Niniejsza publikacja została elektronicznie zabezpieczona przed nieautoryzowanym kopiowaniem, dystrybucją i użytkowaniem. Usuwanie, omijanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Wydanie I

Warszawa 2020

Poltext Sp. z o.o.

www.poltext.pl

handlowy@mtbiznes.pl

ISBN 978-83-8175-101-8 (format epub)

ISBN 978-83-8175-102-5 (format mobi)

Spis treści

1  Okładka

2  Strona tytułowa

3  Strona redakcyjna

4  Spis treści

5  Opinie

6  Spis rysunków

7  Spis tabel

8  Spis ramek

9  Przedmowa do polskiego wydania

10  Podziękowania

11  Prawa i pozwolenia

12  Wprowadzenie

13  Rozdział 1. Fundamentalne źródła wzrostu: instytucje, kultura i idee 1.1. Fundamentalne źródła wzrostu 1.2. Czym są instytucje i jak napędzają wzrost gospodarczy? 1.3. Instytucje oligarchiczne a instytucje inkluzywne 1.4. Skąd się biorą dobre instytucje? 1.5. Rozszerzony instytucjonalny model rozwoju 1.6. Warunki przejścia od społeczeństwa oligarchicznego do inkluzywnego i vice versa 1.7. Jak przejść do społeczeństwa inkluzywnego: implikacje polityczne 1.8. Znaczenie kultury 1.9. Wpływ kultury na instytucje 1.10. Idee, ideologie i ludzie 1.11. Wnioski

14  Rozdział 2. Od czarnej śmierci do czarnej dziury 2.1. Rozkwit Europy Zachodniej i schyłek Europy Środkowo-Wschodniej 2.2. Mityczny „złoty wiek” szesnastowiecznej Polski 2.3. Źródła zacofania Polski 2.4. Dlaczego w Polsce powstały instytucje oligarchiczne? 2.5. Dlaczego polska „demokracja” nie zaowocowała rozwojem gospodarczym? 2.6. Wpływ kultury, wartości i ideologii na zacofanie Polski 2.7. Wnioski

15  Rozdział 3. Czym czarna śmierć była dla Europy Zachodniej, tym dla Europy Środkowo-Wschodniej był komunizm 3.1. O co chodziło w komunizmie? 3.2. Dlaczego komunizm upadł? 3.3. Polska maruderem w obozie komunistycznym 3.4. Dlaczego komunizm nie był samym złem? 3.5. Jak komunizm zniszczył feudalizm 3.6. A gdyby Polska pozostała kapitalistyczna po 1945 roku? 3.7. Wnioski

16  Rozdział 4. Polska transformacja: historia sukcesu 4.1. Sposób pomiaru wyników gospodarczych i dobrobytu 4.2. Sposób pomiaru dobrostanu i szczęścia 4.3. Wyniki gospodarcze Polski od 1989 roku 4.4. Wyjątkowość sukcesu Polski 4.5. Wzrost inkluzywny w Polsce 4.6. Czynniki wzrostu inkluzywnego 4.7. Wzrost dobrostanu, jakości życia i szczęścia 4.8. Niepowodzenia polskiej transformacji 4.9. Wnioski

17  Rozdział 5. Czynniki udanej transformacji Polski 5.1. Terapia szokowa kontra gradualizm 5.2. Terapia szokowa w Polsce po 1989 roku 5.3. Krytyka terapii szokowej 5.4. Terapia szokowa czy szokująca porażka? 5.5. Po terapii szokowej: korekta polityki i dalsze reformy 5.6. Dlaczego Polska odniosła większy sukces niż inne kraje postkomunistyczne? 5.7. Korzyści z opóźnionej prywatyzacji 5.8. Czy Polska mogła rozwijać się szybciej? 5.9. Wnioski

18  Rozdział 6. Fundamentalne źródła wzrostu Polski: rola instytucji 6.1. Które instytucje napędzały transformację Polski? 6.2. Jakość polskich instytucji w perspektywie długookresowej 6.3. Wpływ instytucji na wzrost w Polsce 6.4. Wpływ przystąpienia do UE na rozwój instytucji 6.5. Wpływ UE na konwergencję dochodów 6.6. Czynniki rozwoju dobrych instytucji politycznych i gospodarczych 6.7. Wnioski

 

19  Rozdział 7. Rola kultury, idei i przywództwa 7.1. Wpływ kultury na instytucje i wzrost w gospodarkach transformacji 7.2. Różnice kulturowe między Europą Środkowo-Wschodnią a Zachodem 7.3. Kultura a wyniki gospodarcze Polski 7.4. Ewolucja kultury od 1989 roku 7.5. Rola przywództwa 7.6. Idee i ideologie 7.7. Wnioski

20  Rozdział 8. Czy Polska będzie nadal odnosiła sukcesy? Prognozy, scenariusze i zagrożenia 8.1. Perspektywy dalszego wzrostu Polski 8.2. Możliwości wzrostu powyżej oczekiwań 8.3. Czynniki mogące spowolnić wzrost 8.4. Literatura ekonomiczna a czynniki wzrostu gospodarczego 8.5. Znaczenie rankingów 8.6. Wnioski

21  Rozdział 9. Nowy model wzrostu dla Europy Środkowo-Wschodniej: konsensus warszawski 9.1. Czy Polska potrzebuje nowego modelu wzrostu? 9.2. Konsensus warszawski 9.3. Wdrożenie konsensusu warszawskiego 9.4. Wpływ konsensusu warszawskiego 9.5. Wnioski

22  Rozdział 10. Wnioski i perspektywy 10.1. Przyszłość

23  Bibliografia

Opinie

Żaden kraj nie poradził sobie lepiej niż Polska po upadku komunizmu. Niniejsza książka rozkłada na czynniki pierwsze nie tylko konkretną politykę, która umożliwiła tę skuteczną transformację, ale też głębokie fundamenty przemian w postaci kultury, instytucji oraz idei. Owocem tej analizy są niejednokrotnie zaskakujące odpowiedzi. Piątkowski napisał pełną nadziei książkę, wyznaczającą dalszy kierunek dla Polski i innych gospodarek znajdujących się w podobnej sytuacji.

Dani Rodrik, Uniwersytet Harvarda

Ambitna, zwieńczona sukcesem analiza przejścia Polski od feudalizmu, przez komunizm, do dzisiejszego sukcesu gospodarczego. Pełna trafnych spostrzeżeń i daleko idących wniosków dotyczących samego zjawiska rozwoju. Lektura tej książki to prawdziwa przyjemność.

Olivier Blanchard, Peterson Institute, były główny ekonomista Międzynarodowego Funduszu Walutowego

Opierając się na obszernych badaniach porównawczych, Marcin Piątkowski napisał wyjątkową książkę o posocjalistycznych przemianach. Znakomita analiza transformacji socjoekonomicznej w Polsce – kraju, który 30 lat temu zainicjował historyczny proces przemian i najlepiej ze wszystkich poradził sobie z tym ogromnym wyzwaniem. Autor przekonująco wyjaśnia, jak do tego doszło i jak może wyglądać przyszłość nie tylko Polski, lecz także innych państw transformacji ustrojowej.

Grzegorz W. Kołodko, Akademia Leona Koźmińskiego, członek Europejskiej Akademii Nauk

Książka prof. Marcina Piątkowskiego, opublikowana przez jedno z czołowych wydawnictw akademickich na świecie, Oxford University Press, jest z pewnością jedną z najważniejszych polskich książek ekonomicznych wydanych po 1989 roku i zawierających wszechstronną analizę procesów transformacji. Przede wszystkim dlatego, że łączy szerokie historyczno-kulturowe tło procesów rozwojowych z najnowszym aparatem analitycznym współczesnej ekonomii. Dobrze, że ukazuje się po polsku.

Andrzej K. Koźmiński,

prezydent Akademii Leona Koźmińskiego

Marcin Piątkowski daje piękne, wysoce kompetentne świadectwo polskiego sukcesu ostatnich 30 lat. Źródła tego „cudu”, jak często pisze się o nim za granicą, upatruje w woli reform, mądrości polskich decydentów, a także determinacji w dążeniu do integracji z „Europą”. To ostatnie zapewniało kontynuację prawidłowej polityki gospodarczej mimo często zmieniających się ekip rządzących. Co rzadkie w polskim piśmiennictwie, autor sięga do lat powojennych, do czasów PRL-u i jego dorobku w przekształcaniu polskiego społeczeństwa. Co jeszcze rzadsze, autor rysuje optymistyczną przyszłość dla naszego kraju, trzeźwo jednak wskazując na konieczne warunki, od których spełnienia ta dobra przyszłość zależy.

Marek Belka,

były premier i minister finansów RP,

były prezes Narodowego Banku Polskiego

Większość państw świata tkwi w pułapce biedy lub średniego poziomu dochodów. Niemniej przeznaczenie kraju może się zmienić. Piątkowski analizuje niedawny sukces Polski, która za życia jednego pokolenia wydźwignęła się z relatywnej biedy i dołączyła do wąskiej grupy krajów o wysokich dochodach. Niniejsza książka jest źródłem inspiracji i cennych wskazówek dla krajów, które chcą odmienić swój los.

Justin Yifu Lin, Uniwersytet Pekiński, były główny ekonomista Banku Światowego

Co zrobiła Polska, żeby w ciągu ostatnich 30 lat odnieść największy sukces gospodarczy w Europie? Ta błyskotliwa i oryginalna książka odpowiada na powyższe pytanie i wznawia debatę na temat tego, czy udany rozwój gospodarczy jest zasługą dobrych instytucji, właściwej polityki, korzystnego położenia geograficznego, czy wszystkich trzech czynników razem wziętych.

Branko Milanovic, Uniwersytet w Nowym Jorku

Europejski lider wzrostu to wnikliwy opis przyczyn i sposobu zbudowania przez Polskę konkurencyjnej i inkluzywnej gospodarki rynkowej za życia jednego pokolenia. Przedstawiona przez Marcina Piątkowskiego staranna i rzetelna analiza tego, co się udało w Polsce, a co nie, stanowi doskonały przewodnik dla wszystkich reformatorów i daje pewność, że reformy rynkowe mogą się udać, jeżeli są prawidłowo zaplanowane i wdrażane.

Siergiej Guriev,

główny ekonomista Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju

Książka Piątkowskiego zawiera najdokładniejszą jak dotąd analizę przyczyn gospodarczych sukcesów Polski od czasu przejścia na gospodarkę rynkową. Łącząc zaawansowaną analizę ekonomiczną z głęboką perspektywą historyczną, książka jest doskonałym przykładem tego, jak współczesne metody ekonomiczne mogą otwierać nowe perspektywy oraz wzbogacać analizy i debaty dotyczące polityki gospodarczej.

Gerard Roland,

Uniwersytet Berkeley w Kalifornii

Ta wciągająca książka zawiera wyczerpujące i nowatorskie wyjaśnienie tego, w jaki sposób Polska za życia jednego pokolenia weszła do grona państw zamożnych. Lektura obowiązkowa dla ekonomistów i polityków gospodarczych – nie tylko w Polsce – stojących przed wielkim wyzwaniem stworzenia i wdrożenia nowego modelu gospodarczego przyszłości.

Dale Jorgenson, Uniwersytet Harvarda

Wiele osób uważa dziś gospodarczy sukces Polski odniesiony po transformacji postkomunistycznej za oczywisty, jednak wcale nie był on przesądzony. Piątkowski pokazuje, jak bardzo oligarchiczny był dawny ustrój ekonomiczny Polski i jak szkodliwa była działalność jej starych elit. Dowodzi przekonująco, że polska transformacja świadczy o możliwości odniesienia sukcesu także wtedy, gdy pogoń za rentą jest głęboko zakorzenioną normą. Trzeba jednak prawdziwego wstrząsu, który zniszczy stary system i jego klasę rządzącą. Potrzebne są również nowe instytucje i kultura, które da się sprawnie stworzyć.

Anders Åslund

Rada Atlantycka, Waszyngton

Książka zawiera nie tylko doskonałą analizę fundamentalnych czynników, które doprowadziły do bezprecedensowego wzrostu gospodarczego w Polsce, ale także daje nadzieję, że czynniki te okażą się wystarczająco silne, by utrzymać kraj na kursie szybkiej konwergencji. Mogę jedynie liczyć na to, że autor się nie myli. Lektura obowiązkowa dla ekonomistów zajmujących się problematyką rozwoju gospodarczego oraz polityków z regionu.

Istvan Szekely,

dyrektor DG ECFIN Komisji Europejskiej

Głęboka, zaskakująca i błyskotliwie napisana książka o kulisach największego sukcesu gospodarczego w Europie.

Tim Harford,

autor książek Sekrety ekonomii

i Fifty Inventions That Shaped the Modern Economy

„Polska wkroczyła w swój prawdziwy złoty wiek” – pisze Marcin Piątkowski w tej klarownej i pobudzającej do myślenia historii polskiej transformacji.

Tony Barber, „Financial Tmes”

Nowa książka na temat sukcesu Polski, Europejski lider wzrostu Marcina Piątkowskiego, opisuje wyraźny paradoks. W 1989 roku obserwatorzy z zewnątrz widzieli, a Polacy boleśnie odczuwali, że kraj jest w strasznym stanie: pogrążony w nędzy, obarczony zdewastowaną infrastrukturą, głodowymi płacami, przestarzałym przemysłem i zbankrutowanymi finansami publicznymi. Autor przekonuje jednak, że w głębszym sensie spuścizna komunizmu miała pozytywny charakter. […] Argumenty Piątkowskiego zasługują na staranne przemyślenie. Pytanie o to, dlaczego niektóre kraje się bogacą, a inne tkwią w biedzie, to najważniejsza zagadka ekonomiczna naszych czasów, której nie umieją rozwiązać nawet wielcy ekonomiści.

Edward Lucas, „The Times”

Spis rysunków

Rysunek 1.1. Fundamentalne i pośrednie źródła wzrostu gospodarczego

Rysunek 1.2. Jakość instytucji a rozwój gospodarczy

Rysunek 1.3. Instytucje a konwergencja ekonomiczna w latach 2000–2015

Rysunek 1.4. Instytucje polityczne i gospodarcze a wyniki ekonomiczne

Rysunek 1.5. Niski poziom nierówności dochodów i demokracja jako główne cechy społeczeństw inkluzywnych, 2015

Rysunek 1.6. Instytucjonalny model rozwoju Acemoglu i Robinsona

Rysunek 1.7. Rozszerzony instytucjonalny model rozwoju

Rysunek 1.8. Procentowy udział kobiet w sile roboczej w latach 2010–2016

Rysunek 2.1. Populacja i PKB per capita w bardzo długim okresie

Rysunek 2.2. Granice Polski w 1600 roku

Rysunek 2.3. Polski PKB per capita w relacji do zachodniego w latach 1400–1938, Europa Zachodnia = 100

Rysunek 2.4. Struktura dochodów skarbu królewskiego w 1584 roku, za panowania króla Stefana Batorego

Rysunek 2.5. Dochody skarbu państwa w srebrze, lata 1700 i 1788, Francja = 100

Rysunek 2.6. Lokalizacja pras drukarskich w Europie w latach 1470–1500

Rysunek 2.7. „Szlachcic polski” (1637) oraz „Mężczyzna ze zwojem nut” (1633) Rembrandta van Rijna

 

Rysunek 2.8. Wskaźniki alfabetyzacji w Europie w latach 1475–1750

Rysunek 3.1. Inwestycje brutto w Europie Wschodniej, Południowej i Zachodniej w latach 1950–1989 jako procent PKB

Rysunek 3.2. Struktura wzrostu PKB w Polsce, Czechosłowacji i na Węgrzech w latach 1950–1989

Rysunek 3.3. Stopy wzrostu PKB w latach 1950–1989 w odniesieniu do PKB per capita z 1950 r.

Rysunek 3.4. Zmiany granic Polski w latach 1000–1945

Rysunek 3.5. PKB per capita Polski, Hiszpanii, Portugalii, Grecji i Irlandii w latach 1950–1990, według PSN, w dolarach międzynarodowych z 1990 roku

Rysunek 3.6. PKB per capita Polski i podobnych krajów świata w latach 1950–1990, według PSN, w dolarach międzynarodowych z 1990 roku

Rysunek 3.7. Wskaźnik rozwoju społecznego Polski i innych krajów świata w 1990 roku

Rysunek 3.8. PKB per capita w Polsce i krajach regionu w latach 1913–1938, Francja = 100

Rysunek 3.9. Odsetek studiujących w populacji w wieku akademickim w latach 1935–1970

Rysunek 3.10. Zmiana poziomu zatrudnienia w rolnictwie w latach 1950–1970 jako odsetek całkowitego zatrudnienia

Rysunek 3.11. Udział jednego procenta najbogatszych Polaków w całkowitym dochodzie w latach 1890–2015

Rysunek 3.12. Udział kobiet w sile roboczej w wybranych krajach w latach 1980 i 1990

Rysunek 3.13. Uczestnictwo w kulturze jako odsetek całkowitej populacji w latach 1990 i 2009

Rysunek 4.1. Unia Europejska vs Stany Zjednoczone: wzrost PKB (lewy wykres) oraz wzrost PKB per capita, wartość średnia z lat 1990–2015

Rysunek 4.2. Zmiana dochodów wszystkich Amerykanów oraz biedniejszej połowy społeczeństwa w latach 1962–2014

Rysunek 4.3. Zmiany mediany dochodów w wybranych krajach, 1980 = 100

Rysunek 4.4. Wydajność pracy na roboczogodzinę w 2015 roku, w dolarach amerykańskich z 1990 roku (w przeliczeniu na dolary międzynarodowe wg PSN), Stany Zjednoczone = 1

Rysunek 4.5. Wzrost PKB per capita a zwiększenie całkowitego zadłużenia krajowego w sektorze prywatnym we Francji i Stanach Zjednoczonych w 2015 roku, 1990 = 1

Rysunek 4.6. Całkowite renty z tytułu eksploatacji bogactw naturalnych (jako odsetek PKB) a wzrost PKB per capita w latach 1995–2015

Rysunek 4.7. Dochód a zadowolenie z życia: porównanie między krajami i w ramach krajów

Rysunek 4.8. Niedobory zaopatrzenia w PRL-u: wydana w 1982 roku kartka reglamentacyjna

Rysunek 4.9. Zmiany realnego PKB per capita wśród krajów postkomunistycznych, 1989 = 100

Rysunek 4.10. Zmiany PKB per capita wg PSN w latach 1990–2015, UE-15 = 100

Rysunek 4.11. Dochód Polski w relacji do dochodów Europy Zachodniej w latach 1400–2017, wg PSN

Rysunek 4.12. Dziesięć krajów o średnich i wysokich dochodach z najwyższym przeciętnym wzrostem PKB per capita w latach 1995–2015

Rysunek 4.13. Czas potrzebny na przekroczenie progu wysokich dochodów po znalezieniu się w grupie krajów o wyższym zakresie średnich dochodów (w latach)

Rysunek 4.14. Zmienność wzrostu w Polsce i innych krajach w latach 2000–2014

Rysunek 4.15. Długość okresów wzrostu i zmiany PKB w krajach o średnich i wysokich dochodach

Rysunek 4.16. Zmiany wydajności pracy na roboczogodzinę w latach 1995–2015; 1995 = 100

Rysunek 4.17. Liczba godzin pracy w krajach OECD w latach 2000 i 2015 169

Rysunek 4.18. Dług publiczny jako odsetek PKB w latach 1995 i 2015

Rysunek 4.19. Całkowite zadłużenie sektora prywatnego jako odsetek PKB w latach 1992 i 2016

Rysunek 4.20. Eksport towarów i usług oraz dochód pierwotny w 2016 roku, wg bieżącej wartości dolara; 1989 (lub najwcześniejszy dostępny rok) = 1

Rysunek 4.21. Wzrost krajowej wartości dodanej uwzględnionej w eksporcie brutto w latach 1995–2009 (CAGR)

Rysunek 4.22. Popyt końcowy na polską wartość dodaną uwzględnioną w eksporcie brutto wg rynków przeznaczenia (w procentach) w 2009 roku

Rysunek 4.23. Odsetek populacji o wyższym wzroście dochodów niż średnia w grupie G-7, wg decyli, w latach 1989–2016

Rysunek 4.24. Polska a Rosja: skumulowany wzrost dochodów w podziale na decyle dochodu w latach 1989–2016

Rysunek 4.25. Zmiana mediany rozporządzalnego dochodu gospodarstw domowych skorygowanego o różnice cen pomiędzy krajami (wg PSN) w latach 1999–2015

Rysunek 4.26. Współczynnik Giniego dla Polski i innych krajów Europy i świata w latach 1990 i 2015

Rysunek 4.27. Współczynnik Giniego dla nierównomierności w dystrybucji majątku

Rysunek 4.28. Ubóstwo w Polsce i innych krajach jako odsetek populacji o dochodach niższych niż 11 zł dziennie w latach 1990 i 2013

Rysunek 4.29. Stopa skolaryzacji na studiach wyższych dla obu płci (w procentach) oraz udział siły roboczej z wyższym wykształceniem w latach 1989 i 2015

Rysunek 4.30. Wyniki badania OECD PISA 2015 a wydatki na ucznia

Rysunek 4.31. Stopa zatrudnienia w Polsce dla różnych grup wiekowych w latach 2005 i 2014

Rysunek 4.32. Dobrostan w Polsce wobec średniej dla OECD w 2015 roku

Rysunek 4.33. Indeks postępu społecznego a poziom dochodów wg PSN w 2016 roku

Rysunek 4.34. Energochłonność wyrażona w stałych cenach z 2010 roku (Btu na dolara)

Rysunek 4.35. Oczekiwana długość życia w momencie narodzin w 2015 roku

Rysunek 4.36. Współczynnik umieralności niemowląt w 2015 roku

Rysunek 4.37. Zadowolenie z życia w Polsce w latach 1992–2015

Rysunek 4.38. Zadowolenie z życia i PKB per capita w krajach postkomunistycznych w latach 2015–2016

Rysunek 4.39. Wynagrodzenia i produktywność w Polsce i Niemczech w latach 2000–2015

Rysunek 4.40. Zatrudnienie tymczasowe w krajach OECD w 2014 roku

Rysunek 5.1. Udział dziesięciu nowych członków UE oraz Ukrainy w światowym PKB w latach 1990 i 2016, wg PSN

Rysunek 5.2. Zmiany dochodów w gospodarkach przejściowych i w wybranych rynkach wschodzących wg decyla populacji w latach 1989–2015

Rysunek 5.3. Szybkość przeprowadzania reform a moment ożywienia gospodarczego

Rysunek 5.4. Udział sektora prywatnego w PKB i zatrudnieniu w latach 1989–1995

Rysunek 5.5. Optymalna wielkość sektora finansowego a wzrost gospodarczy

Rysunek 5.6. Otwartość Polski i innych krajów na eksport jako odsetek eksportu w PKB w latach 1990 i 2015

Rysunek 5.7. Indeks wskaźników reform strukturalnych w latach 1989–2012

Rysunek 5.8. Wzrost PKB (lewy wykres) i zmiany PKB per capita (wg PSN) w Polsce i na Węgrzech w latach 1989–2020

Rysunek 5.9. PKB per capita wg PSN w 1990 roku a średni wzrost PKB per capita w latach 1990–2016

Rysunek 5.10. Zmiana odsetka osób z wyższym wykształceniem w latach 2000–2014

Rysunek 5.11. Struktura wykształcenia polskiej siły roboczej w latach 1992–2014

Rysunek 5.12. Poziom absorpcji funduszy unijnych w latach 2007–2016

Rysunek 5.13. Wskaźnik dużej prywatyzacji wg EBOR w latach 1995 i 2000

Rysunek 5.14. Faktyczny wzrost PKB w Polsce oraz scenariusz wzrostu przy założeniu optymalnej polityki w latach 1990–2015

Rysunek 5.15. Alternatywne scenariusze wzrostu Polski w latach 1989–2015, PKB per capita w 2015 roku, w dol. wg PSN

Rysunek 5.16. Polska a Ukraina: rzeczywisty i alternatywny scenariusz wzrostu w latach 1989–2015, PKB w 1989 roku = 100

Rysunek 6.1. Zmiany w polskich instytucjach na tle krajów o średnio wysokich i wysokich dochodach w latach 1996–2015

Rysunek 6.2. Zmiany poziomu praworządności w wybranych krajach w latach 1996–2015

Rysunek 6.3. Postrzeganie korupcji a PKB per capita w 2016 roku

Rysunek 6.4. Wpływy podatkowe państwa w latach 1500–2015 jako odzwierciedlenie jakości instytucji: Polska, Francja, Niemcy i Holandia; Wielka Brytania = 100

Rysunek 6.5. Wskaźnik reform instytucjonalnych EBOR w 1995 roku

Rysunek 6.6. Wskaźnik reform instytucjonalnych EBOR w latach 1995 i 2012

Rysunek 7.1. Korelacja między indywidualizmem a PKB per capita w 2016 roku

Rysunek 7.2. Wpływ religii na instytucje polityczne i gospodarcze w gospodarkach przejściowych

Rysunek 7.3. Podział religijny Europy w 1054 roku

Rysunek 7.4. Różnice kulturowe między Europą Wschodnią i Zachodnią a Stanami Zjednoczonymi w latach 1990–2005

Rysunek 7.5. Polska na mapie kulturowej świata w 2015 roku

Rysunek 7.6. Stosunek do gospodarki rynkowej, gospodarki planowej, demokracji i autorytaryzmu w Polsce, gospodarkach przejściowych i Europie Zachodniej w latach 2010 i 2016

Rysunek 7.7. Kompetencje w zakresie korzystania z tekstów pisanych wśród dorosłych w Polsce i krajach OECD w 2015 roku, wg wieku

Rysunek 7.8. Różnice w wykształceniu między starszym a młodszym pokoleniem w krajach OECD w 2015 roku

Rysunek 7.9. Źródła życiowego sukcesu według mieszkańców Polski i Europy Zachodniej w podziale na grupy dochodowe

Rysunek 8.1. Prognozowany potencjalny wzrost PKB per capita Polski, UE-28 i strefy euro w latach 2020–2060

Rysunek 8.2. Prognozowany PKB per capita Polski w stosunku do strefy euro (wg PSN) w latach 2020–2060, strefa euro = 100

Rysunek 8.3. Prognozowany PKB per capita Polski do 2060 roku, strefa euro = 100

Rysunek 8.4. Struktura demograficzna Polski w 2004 roku oraz prognoza na 2050 rok

Rysunek 8.5. Trzy scenariusze wzrostu dla Polski na lata 2020–2060, poziom dochodów w strefie euro = 100

Rysunek 8.6. Przewidywany PKB per capita Polski w latach 2020–2060 na podstawie trzech scenariuszy wzrostu, w dolarach, wg PSN

Rysunek 8.7. Globalny raport konkurencyjności 2004 a wzrost PKB per capita w latach 2005–2016

Rysunek 8.8. Pozycja Polski w rankingu Doing Business Banku Światowego w latach 2009–2017

Rysunek 9.1. PKB per capita w EŚW i Europie Zachodniej w latach 1870–2015, Europa Zach. = 100

Rysunek 9.2. Szybkość konwergencji Polski z Niemcami: tempo wzrostu PKB w latach 1995–2022

Rysunek 9.3. Stopa oszczędności w Polsce i innych krajach regionu i świata w latach 2000–2011

Rysunek 9.4. Odsetek zawodów nieprzyjemnych, nieakceptowalnych, powtarzalnych i kognitywnych w latach 1870–2009, jako odsetek pracowników w Stanach Zjednoczonych

Rysunek 9.5. Poziom urbanizacji a PKB per capita w Europie w 2015 roku

Rysunek 9.6. Zmiana poziomu urbanizacji a PKB per capita w Europie w latach 2000–2015

Rysunek 9.7. Schemat wdrażania konsensusu warszawskiego