PrzeznaczeniTekst

0
Recenzje
Przeczytaj fragment
Oznacz jako przeczytane
Jak czytać książkę po zakupie
Czcionka:Mniejsze АаWiększe Aa


Spis treści

Karta redakcyjna

Dedykacja

PRZEZNACZENI

Podziękowania

Opieka redakcyjna: ANITA KASPEREK

Współpraca redakcyjna: PAWEŁ CIEMNIEWSKI

Redakcja: WIESŁAWA GROCHOLA

Korekta: ANETA TKACZYK, MAŁGORZATA WÓJCIK, JOANNA ZABOROWSKA

Projekt okładki i stron tytułowych: On The Rocks: MICHAŁ DOROSZ, JOLANTA PIÓRO

Skład i łamanie: Scriptorium „TEXTURA”

© Copyright by Anna Katarzyna Grochola

© Copyright for this edition by Wydawnictwo Literackie, 2016

Wydanie pierwsze

ISBN 978-83-08-05867-1

Wydawnictwo Literackie Sp. z o.o.

ul. Długa 1, 31-147 Kraków

tel. (+48 12) 619 27 70

fax. (+48 12) 430 00 96

bezpłatna linia telefoniczna: 800 42 10 40

e-mail: ksiegarnia@wydawnictwoliterackie.pl Księgarnia internetowa: www.wydawnictwoliterackie.pl

Konwersja: eLitera s.c.

Oleńce i Andrzejowi Wiśniewskim –

moim Przyjaciołom

z miłością

Dokument chroniony elektronicznym znakiem wodnym

This ebook was bought on LitRes

Chciałem mieć wszystko,

żeby cieszyć się życiem.

Ty dałeś mi życie,

żebym cieszył się wszystkim.

(anonim)

Popołudnie wyślizgiwało się niezdarnie z mgły. Zatłoczone o tej porze ulice korkowały się jeszcze bardziej. I nikt nie miał żadnego przeczucia, o którym się potem, po wszystkim, słyszy.

Nigdy nie wiadomo, kiedy się widzi kogoś po raz ostatni.

Niby dzień jak co dzień, niby tydzień niezmienny, niby pogoda taka sama jak wczoraj i taka sama jak jutro.

Nie pamięta się ostatniego słowa, spojrzenia, grymasu twarzy, dźwięku syreny pogotowia gdzieś z dala, podniesionego głosu jakiegoś ojca, który obok, na przystanku, szarpie jakiegoś syna. To dopiero potem mozolnie przedzierają się przez pamięć drobne gesty i wspomnienia, do których już dotarła przyszłość, więc nie są takie same, i wszystkie świadczą o zbliżającym się nieszczęściu.

Tylko głosy są różne. Na przykład obojętny:

– Pamiętam, jak jeszcze się odwrócił, jeszcze tak dziwnie popatrzył. Ni stąd, ni zowąd zerwały się wrony i nagle zaczęły kołować nad tym dużym budynkiem...

Albo ściszony:

– Cały dzień było ładnie, a nagle, znikąd, taka chmura zasłoniła słońce, w minutę zrobiło się ciemno...

Albo przerażony:

– Poczułam dreszcz, możesz mi wierzyć lub nie...

Albo podekscytowany:

– I wiem, że trudno w to uwierzyć, ale akurat przejechał karawan, Zakład Pogrzebowy „Służew nad Dolinką”, i już wtedy uznałam to za znak... Zaraz za autobusem sto siedemdziesiąt pięć. A sto siedemdziesiąt pięć w ogóle tam nie jeździ... I piątki miał z tyłu na rejestracji, same piątki... Ja się tam numerom nie przyglądam, ale to takie dziwne było...

Albo głos złowieszczy:

– Kto by się spodziewał, tramwaj nie chciał ruszyć, wszyscy się przesiedli w następny, a spod tylnego koła poszedł taki dym... A skąd w tramwaju dym? Taki, mówię ci, jakbym obcy oddech na plecach poczuła...

Albo cicho ktoś mówi:

– Odwołał tego dnia spotkanie, najpierw pomyślałam, że jak zwykle, a potem mnie taki niepokój ogarnął...

– Dzwoniłam do niej, ale nikt nie odbierał. A ja z pięć razy dzwoniłam, jak nigdy... Jakbym coś czuła...

– Jeszcze w środę się z nim widziałam, zdjęcie sobie zrobiliśmy, powiedział jakoś tak dziwnie: to na pamiątkę... No i to były jego ostatnie słowa.

I nigdy nie wiadomo, kiedy się kogoś widzi po raz pierwszy.

Nic tego nie zapowiada, to potem, dużo później, szuka się znaków, przeczuwań przeszłych, i dopiero w przyszłości przeszłość staje się znana, oswojona, jakby na zapas wiadoma.

I na razie wszystko jest tak, jak było jeszcze parę godzin temu.

*

Szłam Marszałkowską w stronę banku i byłam zła na świat, na brudny luty, na swoje marzenie o lepszym życiu, którego tu w ogóle nigdzie nie było, a w torbie miałam niezapłacone od listopada rachunki za gaz i elektryczność, bo gdzieś się zapodziały i dopiero wezwanie do pilnej zapłaty...

Autobus numer sto siedemdziesiąt pięć nie zmienił trasy ani koloru, jest nadal czerwony, a numery rejestracyjne ma przybrudzone, i piątka na końcu, jeśli w ogóle istnieje, jest nie do rozpoznania.

Chodnik na Świętokrzyskiej dziurawy, dwie duże płyty położone w kwietniu, kiedy to zajęto się naprawą, zdążyły się znowu zapaść, mimo że wysypano tam z pół ciężarówki ziemi. Ale padało tyle razy, że nic dziwnego, że ziemia ugięła się raz jeszcze, jakby trudno jej było dźwigać te tysiące ludzi w codziennym pędzie za niczym. Żeby ominąć tę przeszkodę, trzeba prawie wejść w bramę. Na bramie duży szyld „NOVAVIT Sp. z o.o.”, dalej wystawa z sukniami ślubnymi.

Koronki, gipiury, jedwab tajlandzki, sztywny, tkany ręcznie, surowy, i jedwab spływający do ziemi, białe wiszą w oknie, ale z tyłu widać, że biel już nie króluje niepodzielnie, oto zieleń i róż, bladoniebieski, beżowy haftowany gorset z krótką spódnicą i welon do ziemi, kapelusiki i kapelusze, wianki i opaski, jedna haftowana drogimi kamieniami, bo w szkatułce za szkłem i cena z trzema zerami, sklep dla idiotów, którzy wierzą w dozgonne śluby jako uwiecznienie wielkiej miłości.

Mam jeszcze czas, za wcześnie wyszłam, niech się przewali ten pierwszy tłum na wystawie, na którą idę. Lubię grafikę, ale nie chcę być pierwsza. Powinnam podjechać na Krakowskie autobusem. Moja wystawa jest na Krakowskim. Wstrętna pogoda, ale mam jeszcze czas.

Opieram torbę o wnękę okienną i udaję, że czegoś szukam.

Miałabym taką suknię jak ta pierwsza z prawej, takiego kroju jak kiedyś, od zawsze niepoddającego się modom – z trójkątnym wycięciem w talii, do ziemi, ale z długim rękawem, delikatna jak mgła, prawdziwa suknia panny młodej. I welon, koniecznie welon.

Ale nie będę miała.

Z klimatyzacją ten sklep, najprzyjemniej wejść tutaj w lipcu, kiedy upał, ale po co wchodzić, teraz można tylko rzucić okiem niedbale, kto w ogóle przygląda się takim wystawom? Na pewno nie ja, to byłoby śmieszne, żenujące, wzbudzające litość, nie w tym miejscu, nie w tym kraju, nie na tej ulicy i nie w tym mieście. Nie w tym życiu.

Wyjmuję telefon, że niby dzwonił, chociaż nikt nie dzwoni, podnoszę do ucha, odwracam się tyłem do wystawy, niech nikt nie myśli, że zatrzymałam się specjalnie, ale nikt nic nie myśli, ludzie mijają mnie, jakbym nie istniała, a to oni nie istnieją.

Chowam telefon, fajne oświetlenie ma ten sklep, najbardziej widoczny na całej ulicy, ciepłe światło pada z wystawy na chodnik, chociaż dzień taki dżdżysty. Ruszam dalej. Nie spieszy mi się przecież, nie spieszy mi się do nikogo. Obok spożywczy, ale z działem warzywnym. Potem przecznica, szkoła dla głuchoniemych, przystanek.

Dzień jak co dzień. Żadnych znaków, zaćmienia Słońca, zatrzymania czasu, nic. Kiedyś, dawno, dawno temu, kiedy jeszcze wierzyłam, że świat jest dobry, nawet odwilż wydawała mi się zapowiedzią czegoś lepszego. Odwilż, czyli koniec zimy, hurra, odwilż, czyli wiosna! Teraz tamta ja wydaje się skończoną idiotką. Teraz nie. Nie cieszę się już. Teraz już wiem, jakie jest życie.

Żeby ci umarli wszyscy, których kochasz!

Jak tak można powiedzieć do drugiego człowieka?

Czuję na sobie te słowa, jakby się do mnie przykleiły, a przecież jestem przyzwyczajona do przekleństw.

Kogo kocham?

Dziadek mówi, że słowa mają moc sprawczą. Nie wierzę w to, gdyby to była prawda, nikt by nie przeżył życia. Ale nie mogę zapomnieć tego wstrętnego spojrzenia, tego złorzeczenia.

Ptaki spokojnie przechadzają się po brudnych łachach topniejącego śniegu, wszyscy się gdzieś spieszą, takie miasto, taki czas, taka pora. Nie ma czasu na miłość. Gołębie nic sobie nie robią z setek nóg, odskakują tylko zdecydowanie na bok, jeśli but nie stara się ich ominąć. Jeden ma złamane skrzydło, nigdy nigdzie nie odleci, ale dziarsko próbuje wydłubać z błota jakieś okruchy, podskakuje, uciekając przed ludźmi, i ciągnie skrzydło po błocie.

Na skrzyżowaniu Świętokrzyskiej z Marszałkowską czekam na zielone światło i patrzę na kalekiego ptaka.

Nie wydaje się nieszczęśliwy, być może nie wie, że nie będzie już latał, ale może przetrwa tu jakoś do wiosny, jeśli jakiś zbłąkany kot nie upoluje go dla zabawy, nie rozszarpie go wrona lub życzliwy człowiek nie przyłoży mu kijem.

On nie wie, ale ja wiem, że już nigdy nigdzie nie poleci.

Ogarnia mnie smutek.

Ja też jestem kaleka w tym mieście.

Żeby ci umarli wszyscy, których kochasz. Jak można tak powiedzieć do drugiego człowieka?

Ktoś mnie trąca, nienawidzę, jak ktoś mnie trąca, staję tuż przy krawężniku, mijam kobietę w brązowym płaszczu, nie chcę, żeby ktoś mnie dotykał.

 

I wtedy robię krok na jezdnię.

*

Całe szczęście, że siedzę w ciepłym samochodzie, bo pogoda wstrętna. Gaz, hamulec, gaz, hamulec.

Spóźnię się, znowu zaczęło mżyć. Mam wrażenie, że wszystkie samochody mają specjalne czipy reagujące na śnieg i na deszcz, że wszystkim kierowcom coś również wszczepiono, żeby nagle zapomnieli podstawowych umiejętności. Tam gdzie przed chwilą była całkiem przejezdna ulica, nagle coś zaczyna się korkować. Jakby mżawka powodowała niewidzialne, a jednak namacalne przeszkody nie do pokonania. Samochód przede mną nagle zwalnia, a jedziemy już tak wolno, że kierowca kołysze się na swoim pasie, jakby tracił przytomność. Duży dostawczy hamuje o wiele za ostro i biały ford nie mieści się za nim, a właśnie zdołał wyminąć dwa samochody, więc salwuje się ucieczką ponownie na prawy pas, co powoduje gwałtowne hamowanie czerwonego audi i trzech samochodów za nim.

Nie znoszę takiego jeżdżenia.

Mam być w telewizji przed czwartą, żeby zdążyli mnie umalować, a na pewno będę spóźniona. Ale musiałam być na Żoliborzu, odebrać książki. Powinnam o tym wcześniej pomyśleć, jak zwykle jednak zostawiłam wszystko na ostatnią chwilę. W samochodzie przede mną kierowca nie wytrzymuje i naciska klakson, więc ten przed nim, jakiś szary, stary ford, który może już ruszyć, bo zmieniły się światła, startuje gwałtownie, szarpie do przodu i staje.

Pewno mu silnik zgasł.

Kierowca włącza awaryjne i widać, że próbuje znowu uruchomić silnik, ale już jest zdenerwowany, bo samochód rwie pół metra i znowu staje. Światła się zmieniają, a on jest wysunięty o pół długości na prostopadłą jezdnię i teraz tamuje ruch z lewej strony. Skrzyżowanie zatkane, samochody oczywiście wjechały na tory tramwajowe i stoją na nich, światło się znowu zmienia, możemy ruszać, szary również, ale nadciągający tramwaj nie chce zwolnić, tylko dzwoni. Szary startuje, a za nim rusza nasz pas, dwa stojące na torach muszą słuchać dzwonienia tramwaju, który zbliża się najbliżej jak się da i dzwoni, dzwoni, dzwoni. Myśli, że jak pohałasuje, to miejsce się zrobi. Podziwiam tę logikę. Ale gdyby nie przeklęta mgła i wilgoć, nic takiego by się nie wydarzyło.

*

Za dwa tygodnie o tej porze będę daleko stąd.

Zacznę prawdziwie żyć.

Dopełni się moje przeznaczenie.

Będę z mężczyzną, którego kocham.

Na którego czekam.

Który jest dla mnie wszystkim.

Zostawię to nieprawdziwe życie.

Wiem, że warto było tyle przejść.

Bilet już kupiony. Decyzja zapadła.

– Mama?

Włączam głośnomówiący, wie, że za godzinę mam program, zwykle to ja do niej dzwonię, zawsze wieczorem, zapytać, jak minął dzień.

Zbliżam się do skrzyżowania z Solidarności, nie mam pojęcia, co się dzieje, że wszystko stoi. Cała Marszałkowska przede mną zapchana. Gdybym skręciła w prawo i pojechała aleją Niepodległości... Może nie jest aż tak...

– Kochanie, przepraszam, ale ty masz tego znajomego lekarza, a ja...

– Mamo, oddzwonię. Jadę w korku, już jestem spóźniona, przepraszam. – Muszę uważać na drogę, a rozmowa mnie rozprasza. Zresztą teraz nawet nie mam jak zanotować, czego potrzebuje.

– Dobrze, ale ja... wiesz, nie chciałam ci mówić, to pewnie nic poważnego... Nie chcę ci przeszkadzać, ale pilnie...

– Zadzwonię po programie. Całuję – przerywam, bo zaczynam być napięta, a nie chcę być dla niej niemiła.

Moja matka wie, że mam dojścia, a w naszej rzeczywistości znajomości z lekarzami są ważniejsze niż znajomości z największymi sławami. Dzwoni i prosi, żebym zatelefonowała do kardiologa, bo jej przyjaciółka ma zawał, leży na OIOM-ie, czy może do Anina, tam może lepsza opieka... Albo córka jej koleżanki nie może zajść w ciążę, czy przypadkiem nie znam tego Iksińskiego, endokrynologa, co uchodzi za cudotwórcę. A jej koleżance z pracy pilnie potrzebny jest onkolog, bo ten, który ją leczy, powiedział, że góra rok. Przecież lekarz nie może tak mówić, czy jest możliwe, żeby umówić ją do profesora...

Więc dzwonię i proszę. To mogę dla niej zrobić, bo próśb własnych nie ma żadnych.

– Nie przejmuj się, radzę sobie, żebyś tylko ty...

Nie cieszy jej mój sukces, oczywiście czyta moje książki, czasem tylko mówi:

– Olinko, bardzo smutny ten twój świat.

A ja wiem, że chciałaby, żebym pisała inaczej. Ale inaczej nie potrafię.

Mam dwa tygodnie, żeby pomóc jej we wszystkim, w czym mogę, żeby ją przygotować i zabezpieczyć, tak by nie była zdana wyłącznie na siebie, kiedy ja będę daleko. Załatwiłam przesympatyczną panią, która od lat sprząta u Dagmary, będzie przychodzić dwa razy w tygodniu, mimo że mama uważa, że to strata pieniędzy, przecież sobie radzi. Wpłacę też na jej konto sporą sumę, może do mnie przyleci, jak już będę wiedziała, że tego chcę.

I wtedy powiem: mamo, nie mogłam wcześniej ci o tym powiedzieć, ale nie jestem sama, to jest mężczyzna, którego od zawsze kocham. A ona się zdziwi, ale będzie wiedziała, że to najprawdziwsza miłość, która przetrwała wszystko, zrozumie, zobaczę podziw w jej oczach, może też rozczarowanie, że nie wiedziała, ale podziw, że wytrzymałam, i powie: tak się cieszę, że nie jesteś sama, ludzie nie powinni być sami, ludzie są stworzeni do życia we dwoje.

I nareszcie będziemy szczęśliwe. A ja przestanę w końcu czuć się winna.

Wrzucam migacz i skręcam w Solidarności.

I w tym samym momencie z całych sił naciskam na hamulec, bo widzę, że dziewczyna w szarej kurtce robi krok na jezdnię.

Choć wiem, że nie zahamuję.

*

Mateusz stał przy bankomacie i patrzył, jak maszyna cierpliwie wypluwa z siebie kolejne setki. Kuba powinien już tu być, ale w taką pogodę, mimo że to sobota, wszystko się opóźniało. Tylko że Mateusz o wpół do był umówiony z Magdą i czas miał obliczony co do minuty. A w końcu to był interes Kuby, żeby się do niego dostosować.

Poza tym nie chciał się z taką forsą nigdzie kręcić.

Wybrał numer.

– Stary, gdzie jesteś?

– Gdzie jestem, gdzie jestem, czy ja wiem, gdzie jestem? Przed rondem jestem, na skrzyżowaniu mi się samochód rozkraczył. Ściągają już, ale muszę na piechotę zasuwać, bo tramwaje stoją. Wszystkie. Unieruchomiłem stolicę. Daj mi piętnaście minut, stary, kto mógł wiedzieć? A ty gdzie?

– Przed bankiem, tak jak się umawialiśmy.

– Naprzeciwko jest knajpa, poczekaj, to nie moja wina, grata na złom za karę, przepraszam, zaraz będę, radio coś tam, coś tam, widzisz? Jak się odwrócisz, to ją masz jak na dłoni, ja biegiem ruszam, oddam tylko dokumenty. Byłbym, kurczę, pół godziny temu, zaczekaj tam, okej?

Mateusz schował do kieszeni plik banknotów. Wszystkie oszczędności, jeśli nie liczyć zamrożonej lokaty. Ale nie będzie się teraz martwił, skoro obiecał pomóc Kubie. Ma sporo zleceń, poradzi sobie.

Spojrzał na Marszałkowską, rzeczywiście czerwony sznur tramwajów sięgał w głąb dżdżystego dnia, jak okiem sięgnąć. Nie zwrócił uwagi, że korek zrobił się po horyzont. Jak to objechać? To zabawne, że taki korek robi się w pół minuty, a rozładowuje godzinami.

Wszedł do kawiarni naprzeciwko i zadzwonił do Magdy.

– Magda, przepraszam bardzo, ale małe opóźnienie, będę za pół godziny, okej? Przyjaciel nawalił.

– O, to świetnie, skoczę po jakąś chińszczyznę.

– Zamów, beznadziejna pogoda.

– Mam po drugiej stronie knajpę, a od rana nie miałam nic w ustach. Przynieść będzie szybciej, niż zamówić. Nie wychodziłam z domu, to się przejdę.

– Widzisz, jaka pogoda?!

– Nie takie rzeczy się widziało, Mateusz. – W słuchawce usłyszał jej śmiech. – Dla zdrowia przebiegnę się na drugą stronę Marszałkowskiej i zaliczę ćwiczenie zdrowotne. Do zobaczenia! Co chcesz? To co zwykle? Słodko-kwaśne?

Ale Mateusz już się wyłączył.

Magda narzuciła kurtkę i stanęła przy windzie. Wielkie mi rzeczy, przejść całe dwieście metrów i wrócić.

Na dworze było okropnie. Przebiegła na drugą stronę ulicy i stanęła w niewielkiej kolejce.

– Dwa razy kurczak w sosie słodko-kwaśnym. I sałatki.

– Na wynos?

– Tak.

Trwało to równo sześć minut, wzięła paczuszkę i stanęła przy przejściu, czekając na światło.

I wtedy zobaczyła, że ktoś przed nią robi krok prosto pod nadjeżdżający samochód.

*

Kręcił się po domu i nie mógł sobie miejsca znaleźć.

– Już cię nosi? Dawno nie grałeś?

Nosiło go, gdy tak do niego mówiła. Po pierwsze, to on ją wyrwał z tego bagna i powinna mu być wdzięczna. Siedziała bez zielonej karty, z dorywczą pracą i skończyłaby na zmywaku jako staruszka. Albo by ją wywalili w końcu ze Stanów. To dzięki niemu ma wspaniały dom, ma karty kredytowe, ma rocznego chryslera i życie jak królowa. I nie potrafi tego docenić. Nie zauważyła, że przestał pić, że jest w programie AA, że dał sobie radę z takim problemem, wypomina mu tylko tę odrobinę przyjemności, na którą przecież sam zarabia.

– Mam spotkanie w sprawie sprzedaży mustanga, wspominałem ci – odpowiedział i starał się mówić spokojnie, jak radził mu sponsor (Nie wchodź w cudze emocje, nie dawaj się sprowokować, pamiętaj o programie).

– Przecież wiem, gdzie idziesz! – krzyknęła, ale zatrzasnął drzwi łazienki, rozebrał się i puścił gorącą wodę.

Prysznic, ubranko porządne i urwać się chociaż na parę godzin, bo nie wytrzyma. A wytrzymać musi, bo przecież nie pije. I poprawić sobie trochę humor. Program HALT, na który sponsor stawia taki nacisk, miał wbity do głowy. Nie bądź hungry, angry, lonely, tired. Ani głodny, ani zły, ani samotny, ani zmęczony. Zmęczony nie był, ale jak zostanie w domu, to szlag go trafi. Samotny nie będzie w kasynie, bo tam są kumple, którzy go rozumieją, nie tak jak Halina. I złość mu przejdzie. Czyli okej, trzeba zrobić wszystko, żeby nie pić. Nie wrócić do picia. To podstawa, wszystko inne jest nieważne, a najważniejsze najpierw.

Spojrzał w lustro. Czterdzieści sześć lat, a wygląda na czterdziestkę, góra. Ćwiczenia na siłowni pięknie poprawiły klatę, kaloryfer rysował się pod obcisłą koszulą. I tak ma być. Lustro odbijało naprawdę przystojnego mężczyznę. Wciągnął brzuch i naprężył biceps. Uśmiechnął się. Nikt mu nie podskoczy, a najbardziej Halina, choć kobiety by nigdy nie uderzył. Nie musi. Ale żeby nigdy nie była z niczego zadowolona?

Owszem, jest młodsza o piętnaście lat. Ale wcale na pierwszy rzut oka tego nie widać. Kto inny by ją wyciągnął zza tego baru, gdzie robiła drinki i chowała się do kuchni, żeby uciec tylnym wejściem, jak wchodził policjant? Miała takie piękne, smutne oczy. Na te oczy go nabrała. Myślał, że jak zbuduje dom, wyniesie się pod Chicago – nawet dwie umywalki zainstalował w łazience – to wreszcie będzie szczęśliwa. Ale nawet stanika nie zdejmowała, jak się kochali. I pierwszego dnia, kiedy sięgnął po krem, powiedziała, że to jej. A to wszystko przecież było wspólne! Co ona wniosła? Matkę, która po śmietnikach szperała? Włosy swoje długie? Smutek i rozczarowanie? On miał jak najlepsze chęci, wszędzie ją brał, i do Europy polecieli, i na Wyspy Kanaryjskie, najlepsze hotele, najdroższe, żeby tylko ją uszczęśliwić. A ona, że krem jej, no nie może być!

Jeszcze wrócą te czasy, jeszcze forsa popłynie strumieniem.

Wziął głęboki oddech i wszedł pod deszczownicę.

Oddychać, uspokoić się, nie myśleć. Nie wracać do przeszłości. Nie puszczać sobie filmów w mózgu, nie wkręcać się. To, co myślisz, zależy wyłącznie od ciebie – przypomniał sobie słowa Billa, swojego sponsora, i odetchnął głęboko.

Dziecko by poprawiło sytuację, stworzyliby normalną rodzinę. A ona na dodatek jeszcze dziecka nie chce. Dziecko cementuje. A to dla niego ostatni dzwonek. A zmusić jej nie ma jak. Pewno w tajemnicy żre jakieś kapsuły. No i seks taki sobie, choć żadna się nie skarżyła, potrafi nawet dwadzieścia minut się wstrzymać ze szczytowaniem, kobiety to lubią. A ta cycków się wstydzi. Owszem, duże ma, ale nie takie widział. Pieprzyć się z własną żoną w ubraniu, no nie może być!

Woda spływała mu po oczach, sięgnął po odżywkę na porost włosów. Pięć minut potrzymać na głowie, to hormony, nie starość. Wziął gąbkę i szorował ciało, potem obmył je z piany i patrzył z przyjemnością na swój twardy jak kamień brzuch i podnoszący się członek. Jeszcze z niego facet fest. I przestał pić. A to się niewielu udaje.

Nachylił głowę, żeby nie spłukać odżywki. Pięć minut to pięć minut. Ciepła woda przyjemnie spływała po plecach i nogach. Jeszcze cztery minuty. Musi się wchłonąć to cholerstwo. Włosy się ostatnio przerzedziły.

 

Wypuść emocje, nie dawaj się wkręcić – stanął mu przed oczami Bill.

Cenił swojego sponsora. Wspaniały facet. Przestał pić z dnia na dzień, zupełnie tego nie planując, zanim zniszczył sobie życie do końca. Imponował mu. Chyba jedyny człowiek na świecie.

Poznał Billa, kiedy przyszedł do klubu AA trzy lata temu. Skierowany po rozprawie sądowej za prowadzenie po pijaku. Myślał, że da radę dojechać do domu, ale go zhaltowali. Już prawie na podjeździe. Nie wyhamował, rąbnął w skrzynkę sąsiadów, a psy jakby na to czekały. Na jego spokojnej ulicy!

Wytoczył się z samochodu, nie potrafił dotknąć palcem nosa. I zasądzili grzywnę i przymusowo mityngi AA. I powiedzieli, że dobrze, że nikogo nie zabił. A kogo miał zabić, skrzynkę na listy?

Otworzył oczy. Jasny marmur odbijał jego sylwetkę. Światła w kabinie prysznicowej to był jego pomysł. Minęło chyba pięć minut, spłukał głowę i zakręcił ciepłą wodę. Zimny strumień wstrząsnął nim jak zwykle, zawsze tak kończył prysznic, to daje pałer, i wyskoczył z kabiny. Chwycił ręcznik i zaczął z całej siły trzeć ciało.

Ta łazienka kosztowała go majątek. W rogu duża, podwójna wanna, z dyszami, luksusowe jacuzzi, obok duża kabina prysznicowa, dwie umywalki. Tak sobie wyobrażał szczęśliwe małżeństwo: wieczorem ona przy jednej myje zęby, on przy drugiej. Razem. Razem się kładą, razem się kochają, razem żyją.

To było jego trzecie małżeństwo. Pierwsze przełajdaczył, zdawał sobie z tego sprawę, to znaczy właściwie Bill mu to uświadomił. Pierwsza żona nie chciała mieć z nim nic wspólnego. Druga zresztą też i zachowała się na dodatek jak szmata. Ale nie ma co wracać do przeszłości.

Mocno operował ręcznikiem, krew szybciej krążyła, lubił to uczucie szorstkości, aż na pograniczu bólu. Wiedział, że żyje.

Najgorsze, że najstarszy syn również się odsunął.

Z nim to akurat miał na pieńku, bo gówniarz zadał się z Murzynką. Ale tam, jasne, że z Afroamerykanką, Murzynów nie ma, poprawność ich zlikwidowała, tylko jakoś ta poprawność ich nie wybieliła. Nic przeciwko czarnym nie miał, bo i dlaczego. Ale takie mieszanie się? I te dzieci, które z tego powyłażą, ani czarne, ani białe. Nie wiedzą, do kogo należą. Nie wiedzą, kim są. A dzieci to mu akurat strasznie było żal. Dziecko musi być kochane, bez względu na wszystko. Każde. Niezależnie od tego, czy jest Chińczykiem, czy Afrykańczykiem, czy obywatelem Stanów Zjednoczonych, tak jak on. Dzieci powinny mieć rodziców odpowiednich. Białe – białych, czarne – czarnych, żółte – żółtych. Żeby nie były przedmiotem prześladowań i kpin. Tego akurat Jerry bardzo ściśle przestrzegał. Dzieci to jest świętość i dlatego nie wolno ich skazywać na upokorzenia. Nigdy i na żadne. A mieszaniec to nie wie, czy jest czarny, czy biały. Ani to, ani to. Czarni wyrzucają go poza nawias, biali się nie integrują, bo do nich też nie należy. Widział takie dzieci, maleńka Maria-Ann, na przykład. Piękne, niebieskie oczy, po matce. Kolor skóry beżowy, po nikim. Jakby popiołem przysypana. Usta szerokie, grube, murzyńskie, a nos rozłażący się na pół twarzy, włoski blond, piękne, skręcone jak sprężynki, nie do rozczesania. Biała Murzynka.

Wyobrażał sobie, co to maleństwo będzie przeżywać w przyszłości. A syn, który latem tego roku skończył dwadzieścia sześć lat, powiedział mu, żeby się odpierdolił od niego i Vanessy, bo oni się kochają. Kochaj się, ile chcesz, ale jej dzieciaka nie zrób – powiedział wtedy Jerry, i właśnie wtedy usłyszał od syna, żeby się odpierdolił.

Musiał zareagować na taki brak szacunku. Dzieci nie mogą się tak zachowywać w stosunku do rodziców. I uderzył go w twarz. Syn powinien wiedzieć, że pewnych rzeczy się nie robi i nie mówi.

Sam sypiał swego czasu z czarnymi i to było przyjemne, i naprawdę nie robiło różnicy, czarna czy biała. Ale nic poza tym. Jest człowiekiem odpowiedzialnym.

Dlatego tak zależało mu na dziecku z Haliną. Teraz dojrzał do ojcostwa, był tego pewien. A najważniejsze, że Halina też by się uspokoiła, może byłaby szczęśliwsza. Tylko akurat na to nie miał wpływu.

– Jesteś tam? – usłyszał zza drzwi.

– Zaraz wychodzę! – odkrzyknął.

Jakby nie wiedziała, że jest w łazience. Jakby musiała go nawet wtedy, kiedy bierze prysznic, zaczepiać. Ale nie, nie da się sprowokować.

Odwiesił ręcznik, skóra poczerwieniała, a on poczuł przypływ sił.

Skoczy do kasyna na godzinkę, dwie, parę razy postawi na blackjacku, parę stów wte czy wewte nie robi różnicy, a statystyka jest po jego stronie. Bo w zeszłym miesiącu miał cholernego niefarta, wszystko się sprzysięgło przeciwko niemu, trzy tysiące dolarów do tyłu.

Czas to zacząć odrabiać. Powoli, bez emocji, ma rozpracowany system, przecież nie może być tak, że cały czas krupier wygrywa! Szanse mają prawie równe, z minimalną przewagą kasyna na blackjacku. Krupier może dobierać tylko do szesnastu, on może próbować, ile chce. I tu trzeba mieć wyczucie, a nie zatracić się. Cała różnica to taka, że krupier nie obstawia. No to i nie wygrywa, tylko jest na tipach i na nędznej pensji. A wiadomo, że z tipów żyje. A tipy się daje, jak się dobrze dostaje.

A Halina niech się zajmie sobą, niech pobędzie sobie nieszczęśliwa bez jego udziału. Każdy dorosły człowiek ma się zajmować sobą, świata nie zbawisz. On się właśnie zajmie sobą. Jakby chciał sobie posiedzieć w domu, to jeszcze by mu się pić zachciało. Jak się widzi ten łzawy wzrok z wieczną pretensją, to naprawdę się żyć odechciewa!

Jakby co najmniej kogoś zabił.

*

Leżała na chodniku, a nad nią pochylali się ludzie. Niebo było takie szare i ludzie byli tacy szarzy. Kto ją tak popchnął, że upadła? I dlaczego ją popchnęli? Dlaczego jest tak ciemno?

Jak przez mokrą watę słyszała rozsypane, osobne zdania.

– Pijana jest.

Męski, zdecydowany głos.

– Nic się pani nie stało?

Teraz ktoś troskliwy.

– Gabrysia!

Ach, to mama ją woła. Ale ona jest schowana, mama jej tak łatwo nie znajdzie.

– Chciała samobójstwo popełnić, widziałam.

Głos starszy, tak, to jest głos babci. Ale babcia nic nie rozumie.

– Po pogotowie trzeba, ja na własne oczy widziałam!

Babcia wie najlepiej, ale nic nie wie.

– Gabrysia! Gabrysia, otwórz oczy!

– O, koleżankę ma. Teraz to młodzi biorą nie tylko alkohol. Może narkotyki wzięła.

To dziadek?

– Gabrysia, otwórz oczy!

Zimno. Zimno i mokro.

– Zabić ją chciał! Morderca!

– Teraz to ludzie jeżdżą jak wariaci. Pewno pijany był. Na świetle przejechał.

– Tyle że ona na czerwonym się rzuciła.

– Ta pani ją uratowała. Ona z panią jest?

– To nie nasza sprawa. Zostaw, Irka, idziemy.

– Gabrysia, to ja, Magda! Poznajesz mnie?

Trzeba otworzyć oczy.

Wpuścić trochę szarego nieba.

Magda?

Skąd się wzięła Magda?

– Gabrysia, możesz wstać? O Boże, przepraszam, ale lazłaś prosto pod samochód. Gabrysia, nic ci się nie stało?

– W głowę się uderzyła.

– Bo ta pani ją pchła na chodnik.

– Biją się teraz w biały dzień.

– Takie czasy, droga pani, takie czasy.

Otworzyć oczy. Szerzej. Podnieść się. Chwycić dłoń Magdy. Trochę się kręci Marszałkowska. I kolebie Pałac Kultury.

– Gabrysia, co ty robisz? Przepraszam, nawet nie wiedziałam, że to ty, ale musiałam... Dobrze się czujesz? Przewróciłaś się...

Wreszcie rozejrzała się dookoła. Dobrze się czuje, dobrze, łokieć ją trochę boli i ma mokre spodnie. Jasne spodnie całe w błocie.

– Magda?

– O matko, ale mnie wystraszyłaś, szłaś prosto pod samochód, o, psiakrew z tym jedzeniem! – Magda podniosła zmiętą paczkę. – Wylało się. Sos się wylał – wyjaśniła i zobaczyła, że Gabrysia ma mokre spodnie i upapraną szarą kurtkę. Torbę ściskała w rękach przed sobą.

– Przepraszam, przepraszam... – Gabrysia skuliła się i próbowała otrzepać błoto.

– Chodź do mnie, przebierzesz się, o rany, co ty, ślepa jesteś?

– Skąd się tu wzięłaś? – Świat przestał wirować, a łokieć zaczął boleć coraz mocniej.

– Chińszczyznę kupiłam, tylko na moment wybiegłam z domu. – Magda wyciągnęła przed siebie upapraną torbę. – Tutaj mieszkam. Nie wiem, czy się będzie nadawać, zmieszało się. Jakbym cię nie pociągnęła do tyłu, toby było po tobie. – Magdzie trzęsły się ręce, Gabrysia teraz to zauważyła.

– Nic mi nie jest – powiedziała. – Nie zauważyłam, myślałam, że już zielone.

– Tutaj mieszkam – powtórzyła Magda, wzięła Gabrysię pod rękę i pociągnęła za sobą. – Chodźmy do mnie, dam ci jakieś ciuchy, dziewczyno, już byś nie żyła...

I Gabrysia, mimo że nie znosiła, jak ktoś ją ciągnął, posłusznie dała się poprowadzić w stronę jednego z wieżowców na rogu Świętokrzyskiej i Marszałkowskiej.

Dobrze, że nikt znajomy nie widzi jej w takim stanie.

*

Kuba przeliczył pieniądze i wyciągnął do Mateusza rękę jak po dokonaniu udanej transakcji, jakby to nie pożyczka była, ale zakup konia wyścigowego.

– Dzięki, stary, nawet nie wiesz, co to dla mnie znaczy. Muszę jechać, bo tu się uduszę, nie mam żadnych perspektyw, nawet nie zdajesz sobie sprawy, co dla mnie robisz. I jeszcze ten grat wysiadł, na złom, już z nim nic nie zrobię.