Wsparcie dla dorosłych córek narcystycznych matekTekst

0
Recenzje
Oznacz jako przeczytane
Czcionka:Mniejsze АаWiększe Aa


Spis treści

1 Od autorki

2  Podziękowania

3  Wprowadzenie

4  CZĘŚĆ PIERWSZA. Identyfikacja problemu ROZDZIAŁ 1. Twój emocjonalny balast ROZDZIAŁ 2. Puste lustro ROZDZIAŁ 3. Oblicza narcyzmu matki ROZDZIAŁ 4. Gdzie jest tatuś? ROZDZIAŁ 5. Jak cię widzą…

5  CZĘŚĆ DRUGA. Jak wychowanie przez narcystyczną matkę wpływa na twoje życie ROZDZIAŁ 6. Tak bardzo się staram! ROZDZIAŁ 7. No i po co? ROZDZIAŁ 8. Przypadłości romantyczne ROZDZIAŁ 9. Ratunku, zmieniam się we własną matkę!

6  CZĘŚĆ TRZECIA. Przerwanie cyklu dziedzictwa ROZDZIAŁ 10. Pierwsze kroki ROZDZIAŁ 11. Część, ale odrębna ROZDZIAŁ 12. Staję się kobietą, którą rzeczywiście jestem ROZDZIAŁ 13. Moja kolej ROZDZIAŁ 14. Wypełnianie pustego lustra

7  Lista polecanych

8  O autorce

Tytuł oryginału: Will I Ever Be Good Enough? Healing The Daughters of Narcissistic Mothers

Przekład: Elżbieta Józefowicz

Opieka redakcyjna: Maria Zalasa

Redakcja merytoryczna: Dariusz Rossowski

Redakcja językowa: Ewa Różycka

Korekta: Katarzyna Nawrocka, Justyna Techmańska

Projekt okładki: Joanna Wasilewska/KATAKANASTA

Copyright © 2008 by Dr. Karyl McBride

This edition published by arrangement with Susan Schulman Literary Agency, New York through Macadamia Literary Agency.

Copyright © for the Polish edition by JK Wydawnictwo sp. z o.o. sp. k., 2021

Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część tej publikacji nie może być powielana ani rozpowszechniana za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych bez uprzedniego wyrażenia zgody przez właściciela praw.

ISBN 978-83-8225-049-7

Wydanie I, Łódź 2021

JK Wydawnictwo sp. z o.o. sp. k., ul. Krokusowa 3, 92-101 Łódź

tel. 42 676 49 69

www.wydawnictwofeeria.pl

Wersję elektroniczną przygotowano w systemie Zecer firmy Elibri

Dedykuję tę książkę tym pięciu osobom, dzięki którym poznałam naturę bezwarunkowej miłości:

Nathanowi Scottowi Meggan Marie McKenzie Irene Isabelli Grace Florze Teresie

Od autorki

OD AUTORKI

Przykłady, anegdoty i osoby opisane w tej książce pochodzą z mojej pracy klinicznej, badań i doświadczeń z konkretnymi ludźmi w określonych sytuacjach. Imiona i niektóre cechy pozwalające na zidentyfikowanie osób, zostały zmienione. Niektóre opisy ludzi czy zdarzeń są połączeniem kilku przypadków.

Dokument chroniony elektronicznym znakiem wodnym

20% rabatu na kolejne zakupy na litres.pl z kodem RABAT20

Podziękowania

PODZIĘKOWANIA

Pisanie tej książki to dla mnie jak bolesne zderzanie się z murem, wspinanie na niego, stawanie przed nim i znów żmudna wspinaczka – wysiłek na olimpijską miarę. Było to zadanie stresujące, ale – co najważniejsze – praca realizowana w duchu miłości i podjęta w przekonaniu, że nie da się osiągnąć powodzenia w oderwaniu od innych ludzi. Zwykłe podziękowania są w tej sytuacji dalece niewystarczające, pragnę więc wyrazić moją serdeczną wdzięczność tym wyjątkowym osobom, które towarzyszyły mi w tej emocjonalnej podróży.

Po pierwsze i przede wszystkim dziękuję moim dzieciom i wnukom: Nate’owi i Pauli, Meg i Dave’owi, McKenzie, Isabelli, Kenowi i Alowi. Nie sposób przecenić miłości, cierpliwości, zrozumienia i zachęty, jakimi obdarzyła mnie rodzina. Bardzo was wszystkich kocham.

Zwracam się także do mojej agentki, Susan Schulman: Twoja wiara we mnie – podobnie jak temat, który podjęłam – po wielokroć mnie zdumiewała. Nigdy nie zapomnę Twojego profesjonalizmu, dobroci, włożonego wysiłku i wsparcia, jakich zaznałam podczas pracy nad tą książką.

Kieruję słowa podziękowań do Leslie Meredith, redaktor prowadzącej w wydawnictwie Free Press: przyjmij serdeczne wyrazy wdzięczności za skrupulatność, pomoc w pracy redakcyjnej, za doskonałe zrozumienie dla wyjątkowego charakteru prezentowanego materiału i za autentyczną wiarę w to, że taka książka jest potrzebna.

Z wyrazami wdzięczności spieszę również do Donny Loffredo, redaktorki we Free Press: dziękuję Ci, Donno, za cierpliwe wysłuchiwanie moich niekończących się wątpliwości. Podczas naszych rozmów telefonicznych zawsze mogłam w Twoim głosie wyczuć serdeczny uśmiech!

Dziękuję też wszystkim pracownikom Free Press za wysiłek włożony na etapie szlifowania tekstu. Jeanette Gingold i Edith Lewis, Wasza praca nad korektą rękopisu była nie tylko szczegółowa i doskonała, ale także wyważona.

Wyrazy wdzięczności kieruję do Beth Lieberman: Twoje rozległe doświadczenie redakcyjne i wytrwałość wielokrotnie przepełniały mnie wdzięcznością. Bardzo dziękuję Ci za wszystko.

Muszę wspomnieć także pozostałych specjalistów, którzy wnieśli wkład w tę pracę na etapie wstępnej redakcji, rozwijania koncepcji, krystalizowania się pomysłów i udzielania mi wsparcia. Są to: Schatzie, dr Doreen Orion, Colleen Hubbard, Liz Netzel, Jan Snyder i Laura Bellotti. Gorąco Wam dziękuję.

Nie mogę nie zauważyć wkładu moich kolegów, którzy poświęcili swój cenny czas na lekturę: dr Renee Richker, dr. Davida Bolocofsky’ego i Lindy Vaughan. Wiem, jak bardzo jesteście zajęci, dlatego też wyjątkowo cenię Wasze wsparcie i uwagi. Jestem ogromnie wdzięczna za Wasz profesjonalny wkład w tę książkę!

Dr. Jimiemu Gregory dziękuję gorąco za konsultacje w kwestiach medycznych. Przyjmij wyrazy wdzięczności za poświęcony czas i za pomoc.

Chrisowi Passerelli, internetowemu guru z Kitzmiller Design, chciałabym podziękować za to, że był i jest wspaniały: dziękuję Ci za czas, włożoną pracę i wsparcie.

Słowa wdzięczności kieruję również do Chrisa Segury z Chris’ Computer Consulting Inc.: zawsze mogłam liczyć na Twoje komputerowe wsparcie. Dziękuję za pomoc w formatowaniu tekstu, gdy termin oddania był tuż- tuż. Jestem Ci zobowiązana za cierpliwość dla mojego komputerowego analfabetyzmu.

Szczególne podziękowania pragnę skierować do wszystkich, którzy pomagali mi w sprawach organizacyjnych i zapobiegali katastrofom. Są to: Gretchen Byron, Carolina Dilullo, Helen Laxson, Marv Endes, Frank Martin, Linda Fangman i Jessica Dennis.

Szczególne wyrazy wdzięczności należą się Tamie Kieves i Peg Blackmore: źródłom mojej inspiracji i niezawodnego wsparcia. Obie promieniujecie macierzyńską dobrocią i bezwarunkowym zrozumieniem.

Nie mogę nie wspomnieć moich drogich przyjaciół, którzy darzyli mnie wsparciem, miłością, uśmiechami, uściskami i słowami zachęty: Kay Brandt, Kate Heit, Jima Gronewolda, Jima Vonderohe’a, wszystkich z Fundacji Saccomanno – Franklina (z promiennym uśmiechem od świtu), Franka (raz zrzędliwego, raz radosnego niczym Polyanna, i tak w kółko), Gianny (superbohaterki) i Anthony’ego (jesteś super!). E-uściski i podziękowania dla mojego kumpla piątoklasisty, Jimmy’ego Hirscha.

Specjalne podziękowania kieruję do Ethel Kloos-Fenn z Applied Research Consultants za pomoc w prowadzeniu wstępnych badań. Kocham Cię, Ethel, i tęsknię za Tobą.

Dziękuję moim rodzicom za pierwsze lekcje wytrwałości, etyki pracy i naukę dążenia do tego, co uważam za ważne. „Wsiadaj z powrotem na konia” odniosło skutek!

I wreszcie pragnę skierować szczególne słowa wdzięczności do wszystkich klientów i uczestników sondaży, którzy zechcieli poświęcić swój czas i energię, by podzielić się osobistymi doświadczeniami, aby inni mogli z nich skorzystać. Nie mogę Wam podziękować imiennie, bo nie wiem, kim jesteście. Bez Waszej odwagi i poświęcenia ta książka by nie powstała.

Wprowadzenie

WPROWADZENIE

Relacja z matką rodzi się w momencie naszego przyjścia na świat. Bierzemy pierwszy życiodajny oddech i jednocześnie objawiamy pierwotną, ludzką potrzebę karmienia się miłością i troską matki. Zarówno w jej łonie, jak i na łóżku porodowym jesteśmy z nią zjednoczone. Ta kobieta, nasza matka – wszystko, czym jest i czym nie jest – dała nam życie. Nasza więź z nią w tym momencie i od tego momentu poczynając, ma ogromne znaczenie psychologiczne dla naszego życiowego dobrostanu. Ciekawe, że całymi latami nie chciałam w to uwierzyć.

Po pierwsze, sama będąc matką w epoce feministycznej, nie przyjmowałam do wiadomości, by kobiety ponosiły tak wielką odpowiedzialność, a ostatecznie i winę za to wszystko, co może się nie powieść. Byłam pewna, że jest wiele innych czynników, poza stylem macierzyństwa, które kształtują los dziecka. Po drugie, nie chciałam przyznać, że poczucie, że byłam dzieckiem pozbawionym matczynej opieki, miało tak głęboko niszczycielski wpływ na mnie i moje życie. Przyznanie się do tego choćby przed sobą automatycznie oznaczało, że musiałam temu stawić czoło.

 

W trakcie wieloletnich badań przeczytałam mnóstwo książek poświęconych więziom między matką a córką. Przy każdej nowej lekturze po policzkach ciekły mi strumienie niespodziewanych łez. Nie mogłam sobie przypomnieć bliskości, przywiązania, ulubionego zapachu perfum mamy, dotyku jej skóry czy brzmienia jej głosu, kiedy nuciła sobie coś w kuchni, uspokajającego kołysania w ramionach, przytulania i pocieszania albo intelektualnej stymulacji i radości, gdy mi coś czytała.

Wiedziałam, że to nie jest naturalne, ale nie mogłam znaleźć książki, która pomogłaby mi wyjaśnić ten brak. Miałam wrażenie, że jestem na skraju szaleństwa. Czy cierpię na urojenia, czy mam tylko kiepską pamięć? Nie mogłam znaleźć żadnej książki, która wyjaśniłaby mi, że dorastanie bez macierzyńskiej opieki może być realnym doświadczeniem i że są takie matki, które nie przejawiają matczynych zachowań. Nie mogłam też znaleźć książek poświęconych sprzecznym uczuciom targającym córkami, które mają taką matkę, ich przepełnionej frustracją miłości, a niekiedy nienawiści. Ponieważ grzeczne dziewczynki nie powinny nienawidzić swoich matek, zauważyłam, że nie wypada rozmawiać o tych niewłaściwych uczuciach. W większości kultur macierzyństwo to uświęcona instytucja i zwykle nie ukazuje się go w negatywnym świetle. Gdy postanowiłam napisać książkę o matkach, które nie opiekują się swoimi córkami, i o bólu, jaki to sprawia tym córkom w dzieciństwie i w życiu dojrzałym, poczułam, jakbym łamała tabu.

Czytając książki o więzach matki z córką, zawsze doznawałam intensywnego poczucia straty i obawiałam się, że jestem w tym cierpieniu odosobniona. Eksperci pisali o złożoności tych związków, o przesyceniu ich konfliktem i ambiwalencją, a ja odczuwałam coś zgoła innego – pustkę, brak empatii, znudzenie i brak poczucia bycia kochaną. Przez wiele lat tego nie pojmowałam i próbowałam to na różne sposoby racjonalizować. Inni członkowie rodziny oraz terapeuci pełni dobrych intencji podsuwali mi różne wyjaśnienia. Będąc grzeczną dziewczynką, próbowałam brać je za dobrą monetę i przypisywać wszelką winę sobie. Dopiero w chwili, gdy zaczęłam rozumieć charakterystyczną pustkę wynikającą z matczynego narcyzmu, elementy układanki zaczęły do siebie pasować. Im więcej dowiadywałam się o matczynym narcyzmie, tym bardziej zrozumiałe stawały się moje doświadczenia, smutek i brak wspomnień. Dzięki temu zaczęłam stopniowo odzyskiwać swoją tożsamość odrębną od tożsamości matki. Stałam się bardziej ześrodkowana, zaczęłam zajmować – jak to dziś określam – konkretną przestrzeń, przestałam być niewidzialna (nawet dla siebie samej) i nie musiałam już wciąż wymyślać się na nowo. Odkryłam też, że bez tego rozumienia bezradnie miotamy się, popełniamy pomyłki, mamy głębokie poczucie braku własnej wartości i na każdym kroku sabotujemy siebie i swoje życie.

Pisanie tej książki stanowiło dla mnie kulminację lat badań i wewnętrznej podróży, przenoszącej mnie do czasów, gdy byłam małą dziewczynką, która wiedziała, że coś jest nie tak. Czułam bowiem, że brak opieki nie jest normalny, ale nie wiedziałam dlaczego. Tworzyłam tę książkę z nadzieją, że może pozwoli innym kobietom zrozumieć, że nie były i nie są winne tych uczuć.

Nie znaczy to, że chcę obwiniać swoją matkę i namawiać do tego inne kobiety. Podjęte przeze mnie przedsięwzięcie nie jest aktem rzutowania gniewu, urazy czy wściekłości, ale osiągania zrozumienia. Chcemy wygoić swoje rany i pragniemy, by doszło do tego w duchu przebaczenia, obejmującego i nas, i nasze matki. Nie jestem zwolenniczką kreowania się na ofiarę. Same ponosimy odpowiedzialność za swoje życie i za własne uczucia. By ozdrowieć, musimy przede wszystkim zrozumieć, czego doznałyśmy jako córki narcystycznych matek, a następnie ułożyć różne sprawy tak, by odpowiadały naszym potrzebom. Bez zrozumienia swojej matki i tego, co jej narcyzm nam wyrządził, uzdrowienie jest niemożliwe. Zostałyśmy nauczone tłumienia i wypierania, ale musimy stanąć oko w oko z naszymi doświadczeniami – z tym, że nasza tęsknota za matczynym ciepłem i opieką nie znajdzie zaspokojenia i próżne są nasze pragnienia oraz nadzieja na zmianę. W dzieciństwie byłyśmy zaprogramowane, by postrzegać dynamikę rodzinną w pozytywnym świetle, nawet jeśli zdawałyśmy sobie sprawę, że żyjemy w cieniu. Na postronnych obserwatorach nasze rodziny zwykle sprawiały jak najlepsze wrażenie. Choć miałyśmy poczucie, że coś jest nie tak, mówiono nam, że to „nieistotne”. A taka emocjonalna nieuczciwość może doprowadzać na skraj szaleństwa. Uśmiechaj się, ładnie wyglądaj i zachowuj się, jakby wszystko było w najlepszym porządku. Brzmi znajomo?

Wciąż mnie zdumiewa, jak wielkie podobieństwa w emocjonalnych krajobrazach odkrywam podczas rozmów z innymi córkami narcystycznych matek. Mogłyśmy wieść odmienne style życia i prezentować na zewnątrz odmienny wygląd, ale wewnątrz nosimy te same emocjonalne szramy. Mam najszczerszą nadzieję, że dzięki tej książce zdobędziesz zrozumienie i akceptację swych najgłębszych uczuć, dzięki czemu poczujesz się pełna, zdrowa i autentyczna w tym, kim dziś jesteś.

Pisząc tę książkę, musiałam stoczyć liczne wewnętrzne batalie. Po pierwsze, musiałam uwierzyć, że jestem w ogóle w stanie to zrobić, bo przecież jestem terapeutką, a nie pisarką. Po drugie – i istotniejsze – musiałam o tym porozmawiać z matką. Gdy zdobyłam się na to, powiedziałam: „Mamo, potrzebuję twojej pomocy. Piszę książkę o matkach i córkach. Potrzebuję twojego udziału, sugestii i pozwolenia na skorzystanie z osobistych informacji”. Moja matka, daj jej Boże zdrowie, zapytała: „A dlaczego nie piszesz o ojcach?”. Oczywiście, jak można się było spodziewać, obawiała się, że zostanie przedstawiona w złym świetle. Ostatecznie dała mi jednak przyzwolenie, być może dlatego, że zrozumiała, że jest to książka o uzdrowieniu, a nie obwinianiu. Muszę przyznać, że marzyło mi się, że powie coś takiego, jak: „Czy powinnyśmy o czymś porozmawiać albo coś razem przepracować?”, „Czy jest coś, co cię boli od dzieciństwa?”, „Czy możemy jakoś temu teraz zaradzić?”, „Czy możemy wspólnie dążyć do uzdrowienia?”. Oczywiście nic podobnego się nie zdarzyło, ale po wszystkich latach, które spędziłam, pracując nad własnym uzdrowieniem, nauczyłam się, że nie powinnam oczekiwać od niej takiego empatycznego zaangażowania. Byłam dumna z siebie, że zdobyłam się na to, by w ogóle wspomnieć jej o książce, do czego, muszę przyznać, dość długo dojrzewałam. Zdaję sobie sprawę, że był czas, kiedy taka rozmowa byłaby nie do pomyślenia.

A jednak zmierzywszy się z tym wyzwaniem, stwierdziłam, że potrafię szczerze i autentycznie mówić o swoich doświadczeniach i badaniach. Choć zapewne miałabym większe emocjonalne poczucie bezpieczeństwa, pisząc z dystansu i perspektywy czysto profesjonalnej, liczę na to, że moje własne doświadczenia jako córki narcystycznej matki przekonają cię, że naprawdę rozumiem te sprawy. Przeszłam przez to wszystko.

Podzieliłam tę książkę na trzy części, stosownie do mojego podejścia do psychoterapii. Pierwsza poświęcona jest problematyce narcyzmu matki. Druga ukazuje wpływ narcyzmu, jego wielorakie efekty i to, jak odbija się on na życiu córek. Część trzecia to mapa powrotu do zdrowia.

Zapraszam cię teraz do wyruszenia w podróż w celu poznania samej siebie i twojej matki. Nie będzie to wyprawa przyjemna i komfortowa. Będziesz wyzwalać się z okowów zaprzeczeń, będziesz stawiać czoło trudnym uczuciom, odsłonisz wrażliwe miejsca i staniesz twarzą w twarz z własnymi cechami, które być może ci się nie spodobają. Jest to zadanie angażujące emocjonalnie. Momentami może się ubawisz. Kiedy indziej będziesz czuła głęboki smutek, próbując zrozumieć swoje doświadczenia i zagoić rany, które ci zadano. Podejmując ten wysiłek, na zawsze zmienisz swoje dziedzictwo wypaczonej matczynej miłości oraz spowodujesz trwałą zmianę w życiu twoich córek, synów i wnuków. Jeśli zdołasz w prawdzie i uczciwości stanąć wobec własnych wzorców życia emocjonalnego, polubisz siebie bardziej, staniesz się lepszym rodzicem, będziesz nawiązywać lepsze relacje z otaczającymi cię ludźmi i lepiej będziesz sobie radzić w życiu.

Dziedzictwo emocjonalne ma wiele wspólnego z dziedziczeniem genetycznym; jest bezwiednie przekazywane z pokolenia na pokolenie. Niektóre cechy tej spuścizny są cudowne, wywołują wzruszenie i dumę, inne działają destrukcyjnie i powodują cierpienie. Tym drugim trzeba położyć kres. My musimy im położyć kres. Wykonawszy tę ciężką pracę nad pozbywaniem się wypaczonego dziedzictwa matczynego, mogę z całą mocą powiedzieć, że jestem w stanie pomóc zmienić twoje dziedzictwo.

Zapraszam cię do lektury. Siądź przy mnie, porozmawiaj, razem popłaczmy i razem się pośmiejmy. Razem możemy zacząć konstruktywnie radzić sobie z twoją emocjonalną spuścizną. Nawet jeśli dotychczas zawsze „najważniejsza była mama”, teraz jest twoja kolej. Teraz ty będziesz najważniejsza. „Ty”, której być może dotąd nie odkryłaś albo nawet nie wiedziałaś, że istnieje.

CZĘŚĆ PIERWSZA. Identyfikacja problemu

CZĘŚĆ PIERWSZA

Identyfikacja problemu

ROZDZIAŁ 1. Twój emocjonalny balast

ROZDZIAŁ 1

Twój emocjonalny balast

Żyła sobie raz dziewczynka, która miała loczek na środku czoła, i nawet kiedy była grzeczna, i tak zawsze ją łajano.

– dr Elan Golomb, Trapped in the Mirror1

Przez wiele lat na każdym kroku towarzyszyła mi cała zgraja surowych krytyków, którzy skutecznie zatruwali mi życie. Bez względu na to, co chciałam osiągnąć, zawsze byli przy mnie i przypominali, że zupełnie się do tego nie nadaję i w żadnym razie nic mi się nie uda. Jeśli zajmowałam się wiosennymi porządkami czy jakimiś większymi pracami domowymi, głosy te wrzeszczały na mnie: „Ten dom nigdy nie będzie wyglądał tak, jak byś sobie życzyła”. Gdy ćwiczyłam, utyskiwały: „Nieważne, jak się starasz, twoje ciało jest do niczego, a ty jesteś mizerotą. Naprawdę nie możesz ćwiczyć z większym obciążeniem?”. Podejmując decyzje finansowe, słyszałam w głowie: „Zawsze byłaś beznadziejna w liczeniu, a teraz do reszty spaprzesz swoje finanse!”. Moi wewnętrzni krytycy byli wyjątkowo paskudni w odniesieniu do wszelkich sytuacji damsko-męskich. Szeptali na przykład: „Nie widzisz, jakie z ciebie zero? Zawsze wybierasz niewłaściwego faceta. Może po prostu daj sobie spokój”. I – co było chyba najbardziej bolesne – gdy miałam problemy z dziećmi, z satysfakcją stwierdzały: „Wyrządziłaś krzywdę dzieciom swoimi życiowymi wyborami. Powinnaś się wstydzić!”.

Te niemilknące krytyczne głosy nie dawały mi spokoju. Prześladowały mnie, zrzędziły i łajały, dając na wszelkie sposoby do zrozumienia, że choćbym nie wiem jak się starała, i tak nigdy nie będę dość dobra w tym, co robię. Wykształciły we mnie tak niezwykłą wrażliwość na krytykę, że stale przypuszczałam, że inni oceniają mnie co najmniej tak surowo jak ja sama.

W końcu zdałam sobie sprawę, że ci „krytycy” niszczą mnie emocjonalnie, i postanowiłam się ich pozbyć – była to dla mnie naprawdę kwestia życia i śmierci. Na szczęście decyzja ta poskutkowała moim uzdrowieniem, a także badaniami, pracą kliniczną i wreszcie tą książką.

Podjąwszy decyzję o rozstaniu z moimi wewnętrznymi krytykami, musiałam ustalić, skąd się wzięli. Będąc psychoterapeutką, zdawałam sobie sprawę, że zapewne mają związek z moją historią rodzinną, ale rodzina, z której pochodziłam, wydawała mi się pozbawiona jakichkolwiek problemów. Szczyciła się holenderskimi, niemieckimi, norweskimi i szwedzkimi korzeniami, z mocno ugruntowaną etyką pracy. Nie było w niej wyraźnie spaczonych osobowości czy jawnie złego traktowania dzieci. Mój mechanizm obronny w postaci wyparcia przypominał mi, że miałam w dzieciństwie dach nad głową, w co się ubrać i co jeść. Na czym więc polega mój problem? Obiecałam sobie, że muszę to odkryć.

Dlaczego tak bardzo mi brak pewności siebie?

Przez 28 lat byłam psychoterapeutką setek kobiet i rodzin, dzięki czemu zdobyłam rozległe doświadczenie kliniczne, z którego mogłam czerpać w poszukiwaniu rozwiązania mojej wewnętrznej tajemnicy. Pracowałam z licznymi kobietami, które zgłaszały wiele podobnych objawów do tych, które wreszcie zaczęłam dostrzegać u siebie: nadwrażliwość, trudności w podejmowaniu decyzji, nieśmiałość, brak zaufania do siebie, niezdolność do budowania trwałych relacji, niedostatek pewności siebie pomimo osiągnięć i ogólny brak poczucia bezpieczeństwa. Przed wizytą u mnie niektórzy klienci latami leczyli się u innych specjalistów albo kupowali stosy poradników, które wcale nie pomagały im dokładnie zidentyfikować przyczyny cierpienia. Wśród klientów miałam najróżniejsze osoby – od profesjonalistów pełniących eksponowane funkcje i odnoszących sukcesy po kobiety zajmujące się wychowaniem dzieci i wożeniem ich na wszelkie zajęcia artystyczne i sportowe; od narkomanek utrzymujących się z zasiłku po osoby publiczne. Tak jak ja, moje klientki zgłaszały doznawanie braku w ich życiu czegoś ważnego. Wydawało się to związane ze zniekształconym obrazem siebie i brakiem poczucia bezpieczeństwa, które prześladowały ich w dojrzałym życiu. Tak jak ja, miały poczucie, że nigdy nie są w niczym dość dobre:

 

• „Zawsze targają mną wątpliwości. Wciąż odtwarzam w pamięci rozmowy, by przemyśleć, jak mogłam je inaczej rozegrać, albo po to, żeby nurzać się w poczuciu wstydu. Najczęściej zdaję sobie sprawę, że nie mam logicznego powodu, żeby się tak bardzo wstydzić, ale i tak czuję wstyd. Bardzo się przejmuję tym, co inni o mnie myślą”. (Jean, 54 lata)

• „Ludzie często komplementują moje osiągnięcia – dyplom z komunikacji społecznej, karierę w PR, napisaną książkę dla dzieci – ale ja sama nie pozwalam sobie na ani odrobinę satysfakcji, na którą prawdopodobnie zasłużyłam. Zamiast tego zamartwiam się z powodu wszystkiego, co moim zdaniem kiepsko mi wyszło lub powinnam była zrobić lepiej. Jestem prawdziwą podporą dla moich przyjaciół. Naprawdę nie wiem, dlaczego dla samej siebie nie mogę”. (Evelyn, 35 lat)

• „Powiedziałam mężowi, że jak umrę, na płycie ma wyryć: «Starała się, starała, aż w końcu…»”. (Susan, 62 lata)

Po latach badań i pracy klinicznej zaczęłam dostrzegać, że te wyniszczające objawy, które dzieliłam z licznymi moimi klientkami, biorą początek w zaburzeniu psychicznym, zwanym narcyzmem. A ściślej, w narcyzmie naszych matek. Większość tego, co czytałam na temat narcyzmu, odnosiło się do mężczyzn, ale gdy analizowałam te opisy, w pewnym momencie nagle mnie olśniło. Zdałam sobie sprawę, że są także matki, które mają tak wielkie potrzeby emocjonalne i są tak bardzo zaabsorbowane sobą, że nie są w stanie obdarzać swoich córek bezwarunkową miłością i emocjonalnym wsparciem. Zrozumiałam, że zaburzone relacje moich klientek z matkami, a także moja relacja z matką, wyraźnie są związane z matczynym narcyzmem.

Stało się dla mnie jasne, że kluczowym elementem, którego brakowało w moim życiu i w życiu moich zahukanych i niespełnionych klientek, jest wspierająca i empatyczna miłość, której rozpaczliwie potrzebowałyśmy – i nie otrzymałyśmy – od swoich matek. A one prawdopodobnie nie otrzymały jej od swoich matek, co oznacza, że to bolesne dziedzictwo wypaczonej miłości przekazywane było z pokolenia na pokolenie. Im więcej dowiadywałam się o narcyzmie i o tym, jak wpływa na relacje między matką a córką, tym bardziej umacniało się moje pragnienie, by pomagać innym córkom narcystycznych matek w zrozumieniu siebie, wzmacnianiu pewności siebie i miłości do siebie.

Celem tej książki jest wyjaśnienie dynamiki matczynego narcyzmu – i wyposażenie w strategie, które pozwolą go przezwyciężyć – bez obarczania jakąkolwiek winą narcystycznych matek. Uzdrowienie jest skutkiem zrozumienia i miłości, a nie znalezienia winnych. Zrozumiawszy opory przed miłością, jakie odczuwały nasze matki, skutkujące ich niezdolnością do otoczenia miłością nas, możemy podjąć kroki, które zapewnią nam psychiczny dobrostan. Twoim zadaniem jest rozumieć, a także przyjąć odpowiedzialność za siebie i za swoje ozdrowienie.

W tej książce nauczysz się okazywać miłość sobie, a także swojej matce. Na początkowych etapach tego procesu możesz odczuwać cierpienie, smutek, złość czy nawet wściekłość. To są normalne reakcje i stanowią istotne etapy na drodze do uzdrowienia. Z czasem, w miarę coraz głębszego rozumienia matczynego narcyzmu, będziesz w stanie okazać nowy rodzaj miłości, który zastąpi zniekształconą miłość, jaką byłaś obdarzana przez narcystyczną matkę.