Dziedzictwo KarnyTekst

Z serii: Trylogia Diny #3
0
Recenzje
Przeczytaj fragment
Oznacz jako przeczytane
Jak czytać książkę po zakupie
Czcionka:Mniejsze АаWiększe Aa



Ma to swoją najgłębszą podstawę w tym, co jest istotne w ludzkiej egzystencji, w fakcie, że człowiek jest indywiduum i jako taki jest jednocześnie sobą i całym rodzajem ludzkim, w taki sposób, że cały rodzaj ludzki uczestniczy w jednostce, a jednostka w całym rodzaju ludzkim.

Søren Kierkegaard, Pojęcie lęku

Dokument chroniony elektronicznym znakiem wodnym

20% rabatu na kolejne zakupy na litres.pl z kodem RABAT20


NIE BÓJCIE SIĘ WIĘC ICH! NIE MA BOWIEM NIC SKRYTEGO, CO BY NIE MIAŁO BYĆ WYJAWIONE, ANI NIC TAJEMNEGO, O CZYM BY SIĘ NIE MIANO DOWIEDZIEĆ.

(Ewangelia według św. Mateusza 10,26)[1]

Schody były strome i wąskie. Najniższe stopnie miały głęboką szramę. Zupełnie jakby ktoś wbił w nie topór.

Pewnego dnia właz prowadzący do wielkiej czarnej dziury był otwarty.

Wiedziała przez cały czas, że istnieje, bo mówili, że się tam wybierają. Ale ona nigdy tam nawet nie zajrzała.

Najpierw weszła tylko na kilka pierwszych schodków, bo nie było żadnej poręczy, której mogłaby się przytrzymać. Ale zanim zdążyła się zastanowić, czy ma na to odwagę, była już tak wysoko, że zajrzała w mrok.

I kiedy tak stała z głową ponad krawędzią, mrok się przemienił. Szeptał do niej i chciał nią zawładnąć.

Schwyciła się kawałka podłogi i sprawdziła, czy nic się nie rusza. Coś mogło być tutaj niebezpieczne. Ale nie wiedziała co.

Postępując krok za krokiem, zawarła pakt z ciemnością, która pozwoliła jej dostrzec kontury kufrów, skrzyń, pudeł, walizek, połamanych krzeseł i płóciennych worków. Powiązanych sznurkiem stosów starych gazet. Tuż przy włazie stał osłonięty budką koszyk na kółkach.

Wiedziała, że jeśli się odwróci i spojrzy w światło, nie będzie w stanie wejść na samą górę. Pokonała więc szybko kilka ostatnich schodków, aż poczuła pod nagimi stopami deski podłogi.

Nie było tu lodowato, jak kiedyś sądziła, tylko o wiele cieplej niż w izbie. Jakby deski na podłodze promieniowały jakimś wewnętrznym ciepłem.

Kiedy tak szła przed siebie, wchodząc coraz głębiej w mrok, robiło się coraz cieplej. Powietrze było ciężkie od czegoś, czego nie umiała nazwać.

Belki podtrzymujące dach były ogromne niczym ramiona trolla. W ciemności widziała jedynie ich zarysy ponad swoją głową. Tworzyły głębokie rozpadliny i wykusze, w których mogło kryć się wszystko to, czego ludzkie oko nie potrafiło zobaczyć.

Nie było tu żadnego światła prócz tego, które wpadało przez klapę otwartą nad schodami. Ciało stało się zbyt lekkie, aby pomieścić serce tak wielkie jak jej. A ono biło szaleńczo, usiłując wydostać się przez gardło za każdym razem, gdy tylko dostrzegła własny cień.

Przy najbliższej ścianie kominowej stał kufer z żelaznymi okuciami. Był pierwszym darem, jaki dała jej ciemność. Kiedy otworzyła wieko, rozległ się cichy grzechot. To nie ona była źródłem tego dźwięku.

Najpierw zacisnęła mocno powieki, licząc do trzech, a potem je otworzyła i zobaczyła jeszcze wyraźniej jakieś poruszenie. Jednocześnie coś przemknęło obok jej stóp. Niczym wiatr.

Serce waliło szaleńczo, rozsadzając ją całą. Przez chwilę stała tam tylko. Zupełnie nieruchomo. Potem szybko wetknęła dłoń do kufra i natrafiła na coś delikatnie szeleszczącego. Przypominało w dotyku bibułkę, z której Sara robiła na Boże Narodzenie girlandy aniołów.

Miękkość pod spodem była jak aksamit albo skóra. Napełniła nią obie dłonie i uniosła. Była o wiele większa niż ona. Pociągnęła ją za sobą po podłodze, nie mając odwagi na nią popatrzeć ani przycisnąć jej do ciała.

Rozłożyła tkaninę w promieniu światła wpadającym przez otwartą klapę, a jej głowę wypełnił zapach lata. Obcy i znajomy zarazem.

Najpierw sądziła, że to tylko suknia z czerwonego aksamitu, z długimi rękawami i czarną koronką okalającą dekolt.

Wtedy suknia rozłożyła się i usiadła.

W środku siedziała pani z długimi włosami i wyciągała do niej ręce. Jej bransoletki pobrzękiwały. Całkiem cicho i tylko dla niej. Kółka, których nie potrafiła policzyć, połyskiwały w półmroku.

Wtedy nadeszły mdłości. Stopy i ramiona zwisły jej bezwładnie, a przez jej głowę przetoczył się przenikliwy dźwięk. Pojęła, że zaraz upadnie.

Zdążyła jeszcze poczuć pod sobą szorstkie deski podłogi.

*

Kiedy jej myśli powróciły, wszystko było czerwone i czarne. Tępy ból uświadomił jej, że przygryzła sobie język. Szyja i twarz były całkowicie mokre i lepkie.

Z ust jej ciekło. Spróbowała się wytrzeć. Ale nie poszło to najlepiej. Drżąc, usiłowała się sama objąć, bo zdała sobie sprawę, że marznie.

Wtedy rozpoznała ten miękki aksamit. Leżała na czyichś kolanach. W chwilę potem poczuła głaszczące ją ręce. Ciepłe i delikatne, z rozśpiewanymi bransoletkami.

W pierwszej chwili zacisnęła mocno powieki. Zaraz potem je otworzyła i spojrzała prosto w twarz spoglądającą na nią z obrazu nad pianinem. Suknia też była ta sama. Tylko że ta tutaj była prawdziwa.

To babcia Dina siedziała i trzymała ją w ramionach, czekając, aż dojdzie do siebie.

A więc nie ma się czego bać, pomyślała, zamykając ponownie oczy. Wtedy usłyszała:

– Wiedziałam, że pewnego dnia przyjdziesz.

– Czekałaś?

– Oczywiście, że czekałam.

– Gdybym wiedziała, że tu jesteś, przyszłabym wcześniej – rzekła drżącym głosem.

– Przecież nie dałabyś rady sama otworzyć włazu.

– Dzisiaj był otwarty. Czy to ty...?

– Albo ktoś inny.

– Jak mam sobie z nim poradzić, kiedy będę chciała tu przyjść?

– Poproś Beniamina, żeby ci otworzył.

– A jeśli nie będzie chciał?

– Musi.

– Dlaczego?

– Bo już wypuściłaś mnie z walizki.

*

Bergljot z hałasem gramoliła się na schody, wołając Karnę przestraszonym głosem.

Dziewczynka leżała nieporuszenie w objęciach aksamitu.

Znieśli ją do izby. Przez otwarte drzwi słyszała, jak Bergljot otrzymuje reprymendę za zostawienie otwartej klapy do włazu na strych.

Stine siedziała przy łóżku, odmawiając nad nią Ojcze nasz, tak jak to miała w zwyczaju, pojąc ją jednocześnie wywarem z przywrotnika.

– Powinniście sprowadzić babkę Dinę ze strychu – rzekła Karna pomiędzy kolejnymi łykami.

Popatrzyli na siebie w przerażeniu, nic nie rozumiejąc.

Wtedy zaczęła wzbraniać się przed dalszym piciem.

– Boże, zmiłuj się, zdaje się, że dzieciak zobaczył upiora – stwierdziła Bergljot.

Wtedy Karna pojęła, że musi im wybaczyć. O niczym nie mieli pojęcia. Przypomniała sobie, jak Oline powiedziała pewnego razu:

– Pani Dina miała tyle pięknych sukien. Była próżna, choć taka nieporządna. Na pewno leżą ciągle gdzieś na strychu.

– Przynieście suknię po babci – powiedziała surowo Karna.

I stało się tak, jak chciała.

*

Chodziła tam często. Nie tylko w lecie, kiedy podłoga była ciepła i grzała ją w stopy. I nie tylko wówczas, gdy padał deszcz. Nie, bywała na strychu zawsze wtedy, kiedy tego potrzebowała.

Tam na górze najwyraźniej można było znaleźć wszystkie rzeczy i ubrania posiadane przez ludzi w dawnych czasach.

Stine i Oline uważały, że samotne chodzenie po ciemnym strychu jest dla Karny niebezpieczne. Mogła dostać napadu świętej choroby i zrobić sobie niechcący krzywdę.

Ale tata był zdania, że musi nauczyć się rozpoznawać, kiedy powinna się położyć, żeby zapobiec upadkowi. Nie należało jej ciągle niańczyć.

*

Kiedy tatuś otwierał jej właz, Oline krzyczała z kuchni:

– Z doktora to nie jest żaden ojciec, tylko zwykły głuptak! Zamierza pozwolić, żeby dzieciak wykończył się gdzieś tam w ciemności!

Jednak wcale nie czuła, żeby upadek groził jej w czasie, kiedy była na górze. Panowała tam ciemność i cisza. Czasami słychać było jakąś mysz czy inne stworzenie.

Tata pomagał jej przysuwać skrzynie oraz kufry bliżej włazu i światła, żeby mogła więcej zobaczyć. Lampy nie pozwalano jej zabierać.

Godzinami wspólnie z babką przeszukiwały stare, nikomu już niepotrzebne rzeczy. Tyle obrazów przelatywało jej przez głowę. Ludzi, których nigdy nie widziała. Nie każdy się przedstawiał. Ale to nic nie szkodziło.

Babcia mawiała, że szukają czasu.

Niekiedy wspólnie przymierzały suknie. Babcia nigdy się nie śmiała, nawet jeśli Karna dziwnie w nich wyglądała. Pomagała jej tylko zapinać guziki i paski.

Buty były zabawne. O wiele za duże dla Karny. Kiedy szła, szurały po podłodze.

Pewnego dnia znalazły długie boa z piór. Wiło się w ślad za nią jak wąż i pachniało trochę jak doktorska torba taty. Mimo wszystko owinęła je sobie wokół szyi, czując wyraźnie, że ma do czynienia z czymś żywym.

Zanim zeszła z powrotem do domu, babcia zdjęła czerwoną suknię. Żeby schodząc, mogła zabrać ze sobą zapach lata. Karna wzięła ją i powiesiła na oparciu wysokiego krzesła w izbie.

 

Miała teraz wrażenie, jakby na krześle siedziała babcia. Mogła leżeć w łóżku i mieć ją na wyciągnięcie ręki.

*

Pieśń morza. Jej pierwsze wspomnienie. Uczucie opuszczania własnego ciała. Bo musiała. A może chciała?

Odpłynęła, jeszcze leżąc w łóżku. Kiedy otworzyła oczy, porwała ją wielka siła. Światło. Uniosło ją, wsysało w siebie. Przymuszało. Żeby słuchała pieśni.

Kiedy sen ciągle trwał, ujrzała samą siebie unoszącą się nad morzem. Wiatr miał takie mocarne ramiona.

Dźwięk. Daleko przy szkierach brzmiał jak głuchy łoskot. Potem bliżej, tony stawały się wyraźne, a jednocześnie wkradał się w nie nowy odgłos, podobny do skargi pełnej groźby. Potem od nowa. I tak przez cały czas. Wznosił się jak pieśń wielkiego chóru, który zarazem szeptał i śpiewał, napominał, dziękował i prosił.

Morze wydobywało z siebie chyba najpotężniejszą pieśń na świecie.

Od czasu do czasu słyszała, jak grzywacze rzucają się na wzgórze z flagą. Nie musiała tego widzieć. Wiedziała, jak to wygląda. Fale wznosiły się i rozbijały na wszystkim, czego były w stanie dosięgnąć.

W końcu, pobielałe ze złości, usiłowały sięgnąć nieba. Zawsze jednak kończyły, opadając.

A wzgórze flagowe trwało. Najwyraźniej było wieczne. Tylko maszt niekiedy się łamał.

*

Gdy przebudziła się w izbie, wszystko wydawało się szare i czarne. Gałązki róży skrobały o szybę. Nie mocno. Tylko jak cień niepokoju gdzieś w głowie.

Była spocona, a mimo to marzła. Minęła dłuższa chwila, nim zdołała postawić stopy na podłodze.

Jej żołądek pełen był mdlącego przestrachu i nie była już w stanie latać.

Dywanik był w paski. Ale nie widziała kolorów. Czuła tylko jego lodowatą, szorstką powierzchnię. Zdawała sobie z niej sprawę, jeszcze zanim stopy dosięgły podłogi. Najbardziej chropowate były paski ciemnoniebieskie. Resztki starego zimowego płaszcza Hanny.

Przeszła przez izbę i jadalnię, gdzie ogień strzelał już w piecu. Podreptała do kuchni. Ciepło powitało najpierw palce jej stóp. Potem ją całą. A w środku tego ciepła była Oline. Zawsze.

Dawno temu sądziła, że Oline i stołeczek na kółkach stanowią jedną całość. Ale kiedy pewnego razu Oline dostała gorączki i leżała w łóżku, stołek stał samotnie przy piecu. Leżała na nim poduszka w biało-niebieską kratkę, której nie widziała nigdy wcześniej.

Zdarzało się, że budziła się z okropnym smakiem w ustach, przypominającym jej o nieobecności tatusia w chwili, gdy zasypiała.

Wdrapywała się wtedy na kolana Oline i pytała: – Czy tatuś Karny wrócił już do domu?

*

Kiedy słońce powróciło, światło zamieszkało również w śniegu. Powodowało drżenie powiek, tak jakby oczy chciały się ukryć.

Ale nie było na to rady. Najpierw nieznośnie bolało. Jakby przez głowę przepływała ławica drobnych płotek z ostrymi płetwami.

A jednak musiała je posiąść. Światło.

Jeśli dostatecznie długo wpatrywała się w oko słońca, porywała ją pieśń morza. Musiała później znosić mdlące przebudzenie.

Pociechę stanowiły ramiona tatusia. Jego głos. Dłonie na czole.

Najgorzej było wtedy, gdy wpatrywały się w nią obce oczy albo kiedy bezwiednie zsikała się pod siebie.

Tatuś miał zwyczaj nakrywać ją pledem albo wnosić wtedy do izby. Ale nie zawsze był przy niej.

*

Pewnego razu, kiedy spadł bielusieńki i świeży śnieg, położyła się na plecach pomiędzy altaną a płotem okalającym ogród. Nawet z zamkniętymi oczami wiedziała, że ciepłe światło i zimny śnieg stanowią jedność. Dokładnie tak jak morze i niebo w oddali, ponad przybrzeżnymi wysepkami.

Kiedy o tym myślała, głowa rozpadła jej się na kawałki, zlewając się z niebem.

Zataczała wokół siebie ramionami i nogami szerokie kręgi, aby poczuć własne istnienie. Potem wstała ostrożnie, nie zostawiając śladów stóp.

Kiedy otworzyła oczy i spojrzała w dół, w śniegu leżał anioł. Dokładnie w miejscu, gdzie wcześniej leżała ona. Stworzyła go zupełnie sama. Na swój obraz i podobieństwo.

Opowiedziała Oline o aniele i w odpowiedzi usłyszała, że to bluźnierstwo. Tylko Bóg mógł stworzyć cokolwiek na swój obraz i podobieństwo.

Nie spierała się. Ale pojęła, że Oline nie zawsze ma rację.

*

Chciała wierzyć, że Hanna nadal jest Hanną. A jednak to nie była ona. Coś obcego było w jej głosie. I w ubraniach. Jedna z nich miała mniej zdecydowane dłonie. No i pachniała zupełnie inaczej niż wszystko w Reinsnes.

Pewnego razu, chyba zaraz po tym, jak dostała swoje pierwsze zapinane buciki, bo został jej w pamięci stukot własnych kroków na schodach, ta druga Hanna stała przy oknie w sali sypialnianej. Twarz miała ukrytą w dłoniach.

Kiedy Karna chciała jej dotknąć, pochyliła się i objęła ją ramionami. Wydzielała mocną, słodką woń i wydobywały się z niej jakieś dźwięki. Twarz miała całkowicie mokrą.

To wtedy po raz pierwszy poczuła pustkę, która od czasu do czasu spowijała dorosłych i potrafiła wyciągnąć kolor ze ścian, zamieniając go w chłodną barwę. Mimo że w piecu płonął ogień. Działo się to w najbardziej niespodziewanych momentach.

Tatuś wszedł do pokoju i zrobiło się jeszcze gorzej. Nie patrzył na nią, tylko na tę inną Hannę. Z obcą twarzą wymawiał słowa, które na zawsze utkwiły jej w głowie. Dziwne, bo nie pamiętała, co dokładnie powiedział.

Spódnice szeleściły, a wysoki głos rzucił coś o wyjeździe.

Wtedy tatuś schwycił ją z całej siły. Miał nieczułe dłonie, więc wierzgała i krzyczała.

– Nie jesteś moim tatusiem, kiedy robisz się taki okropny!

Później nie była już pewna, co z tego zdarzyło się rzeczywiście. Ale przycisnął ją do siebie tak mocno, że bolało, i krzyczał ponad jej głową.

– Do diabła, gówniaro, jestem twoim ojcem!

W ten sposób wyjazd Hanny stał się winą Karny. Dlaczego, tego nie wiedziała.

*

W sumie przez cały czas rozumiała, że było ich dwie. Bo Hanna i Isak wyjechali już wcześniej do Strandstedet.

Hanna prawie zawsze miała usta pełne szpilek. Z beli materiałów i na wpół gotowych sukni wiszących dookoła na ścianach unosiła się ciężka woń.

Zanim cokolwiek powiedziała, musiała wyjąć po kolei wszystkie szpilki z ust i wetknąć je w czarny grzybek uszyty z aksamitu. Był przytwierdzony na stałe do brzegu stołu. Szpilki stały w nim równiutko, błyszcząc w świetle lampy.

Dobrze było mieć Hannę, ale człowiek nie mógł ufać jej obecności. Dlatego trzeba było jej uważnie wypatrywać. Na przykład w tej drugiej. Karna uważała, że to w zasadzie nic nie szkodzi. Przecież i tak wyjechały. Każda z nich ruszyła parowcem w siną dal.

Najpierw słyszeli zamaszyste ruchy i chrzęst kadłuba, potem parowiec wyłaniał się zza wzgórza z flagą i zaczynał pomrukiwać.

Wtedy Livian ze sklepiku podpływała do niego wiosłową łódką. Jeśli była duża fala, mała łódeczka podskakiwała na niej w górę i w dół i wydawała się straszliwie samotna. Jeśli na morzu panował spokój, zdawała się ptakiem podpływającym do ogromnego parowca.

Czasami parowcem przypływały nie tylko pakunki i skrzynie, ale również ludzie, których nigdy w życiu nie widziała. Kiedy przychodzili do domu, prawie zawsze musiała się przedstawić i podać im dłoń.

*

Z wyrazu ich oczu wiedziała, czy naprawdę ją dostrzegają.

Ta druga Hanna zauważyła ją od razu po przybyciu. Nawet bardziej niż dostrzegała tatusia.

Najpierw powiedziała coś niezrozumiałego i tatuś również zaczął tak mówić. Kiedy ruszyli z przystani w górę, wzięła Karnę za rękę. Kilka razy zatrzymywała się, pochylała tak nisko, że robiła się równie mała jak Karna, i wymawiała te swoje dziwne słowa.

Tatuś często miał taki miękki głos w obecności tej drugiej Hanny. Również tego dnia w sali sypialnianej, kiedy był taki niedobry. Może nawet najbardziej po tym dniu.

*

Druga Hanna siedziała przy pianinie.

Pachniało trawą, a zasłonki były takie białe. Nagle wdarły się do izby wielkim łukiem. W chwilę później zwisały znów równo w dół, można było pomyśleć, że to był tylko sen.

Karna podpełzła aż do czarnego pudła, żeby słyszeć, jak druga Hanna wydobywa z niego pieśń.

Dwie nagie stopy opierały się o pedały. Kiedy na nie naciskała, duże palce wykrzywiały się, dziobiąc powietrze. Sprawiały wrażenie niedobrych, chociaż nie robiły nic złego. A może przestraszonych? Że ktoś je złapie.

Przez chwilę leżała tam pogrążona w dźwiękach, myśląc o tym ich przestrachu, a potem otworzyła usta i ugryzła.

Najpierw w pianinie coś zagrzmiało w momencie, gdy druga Hanna spróbowała zabrać stopę. Potem spomiędzy oglądanych od dołu klawiszy wyłoniła się jej twarz. Do góry nogami. Włosy zwieszały się prawie do ziemi. Jak oddzielająca je zasłona.

Nie były tak czarne jak u prawdziwej Hanny. Ale mimo to były ładne.

Tatuś nadbiegł, krzycząc na nią, że popsuła koncert. Pociągnął ją za stopy, żeby wydobyć ją spod pianina.

– Zostaw ją tam – rzekła druga Hanna, wybijając kilka wściekłych akordów.

Ale nie była zła. Śmiała się.

A tatuś wcisnął się na stołek tuż obok niej. Przez długą chwilę siedzieli tam, przytulając się głowami. Wydawali przedziwne dźwięki.

Karna usiadła, pragnąc, aby ją dostrzegli.

Ale jej nie widzieli.

Wtedy wyciągnęła ręce, kładąc je obie na klawiszach. Zabrzmiała dzika pieśń. A oni nadal jej nie zauważali.

Wówczas uznała, że równie dobrze może jej to powiedzieć.

– Lepiej zaraz odpłyń parowcem!

Tatuś rozzłościł się, ale ta druga Hanna wzięła ją na kolana. Ułożyła jej palce na klawiszach, nakrywając je własnymi, i przycisnęła. To troszkę bolało.

– Popatrz! Teraz dla nas zagrasz – powiedziała druga Hanna, naciskając ponownie palcami.

Wtedy z pianina wyszedł „Dziadek Noe”.

Kiedy druga Hanna puściła jej dłonie, Karna nadal wpatrywała się w klawisze i przyciskała tam, gdzie wydawało jej się, że siedzi dźwięk.

A „Dziadek Noe” ponownie rozpłynął się po pokoju.

*

Na komodzie w najbardziej wystawnym salonie stało zdjęcie oprawione w zdobioną ramkę. Powiadali, że to jej matka.

– To twoja mama Karna, po której nosisz imię – rzekł tatuś. – Umarła, kiedy się urodziłaś.

Słyszała, jak powtarzał dokładnie to samo raz za razem. Ale to był pusty dźwięk.

Takim dźwiękiem stała się dla niej Kopenhaga. Tam ludzie umierali. I to była jej wina. Bo mówili: Kiedy się urodziłaś.

Od czasu do czasu przyciągała sobie krzesło i wdrapywała się na nie, żeby mama Karna mogła ją zobaczyć. Prawie zawsze był w tym smutek.

*

Kiedy prawdziwa Hanna przyjechała do domu w Reinsnes, zostało już postanowione, kiedy dokładnie ma wracać do Strandstedet.

A Isak musiał jechać z nią. Spał w izbie z Karną, chociaż był od niej większy. Jeśli gniewał się na nią, szedł nocować do oficyny, do Stine i Tomasza.

Kiedy Isak był w dobrym humorze, nie był wcale taki zły. Ale nie można było polegać na jego obecności. Kiedy się rozzłościł, mówił, że jest mała i głupia. Nie podobało jej się to. Ale cóż mogła zrobić. Pokopać w krzesło albo pójść do stajni i poszturchać konie patykiem, aż rżały. O ile nikt jej nie widział. Ale to niewiele pomagało.

Pewnego razu, kiedy Isak był na nią zły, upadła. Wszyscy nadbiegli. Hanna również. Wtedy uciekł do letniej obory i nie pokazywał się przez całe popołudnie.

Hanna spała w mansardzie od południowej strony. Raz na zawsze tam, oświadczyła Oline. Brzmiało to tak, jakby miało trwać długo. Gdyby tylko można było mieć pewność, że to będzie trwało aż do świąt.

Ale pojechali wszyscy razem. Tatuś również. Ze swoją wielką doktorską torbą.

*

Pewnego dnia, kiedy razem z tatusiem trollingowali czarniaka, przez cały czas wydawał jej się ponury.

Wtedy powiedziała mu to.

– Niech Hanna wróci tu do domu i wszystko będzie znów dobrze.

– Musi być w Strandstedet i szyć, sama rozumiesz.

Hanna była jedyną znaną Karnie kobietą, która samodzielnie podjęła decyzję, że chce mieszkać gdzieś indziej. Robiła to, co chciała, i niczym się nie przejmowała.

Stine miała na to coś w rodzaju wyjaśnienia i mawiała:

– Hanna robi to, co sama czuje.

Karna rozumiała to w ten sposób, że skoro Hanna chciała siedzieć w Strandstedet z ustami pełnymi szpilek, to siedziała i już.

Pomijając tę sprawę, niełatwo było pojąć, co lubi i czuje Hanna. Czasami lubiła Karnę. Ale nie zawsze. Ale nawet Isaka nie zawsze lubiła.

 

Wtedy Oline orzekła:

– Chłopak powinien mieć ojca.

*

Kiedyś Hanna często przyjeżdżała do Reinsnes. Tatuś i ona zaśmiewali się do rozpuku wieczorami. Słyszała to ze swojej izby.

Pokonywali się nawzajem w warcaby i szachy. Ale to były tylko pionki na planszy.

Pewnego razu wdrapała się na korytarz prowadzący do strychu, a Hanna stała tam przed szafą z bielizną i czegoś szukała. Wtedy Karna zobaczyła, że tatuś też tam jest.

Miała wrażenie, że walczą ze sobą w półmroku. Ale chyba tego nie robili. Kiedy ją zauważyli, zaczęli do niej bardzo słodko przemawiać. Oboje naraz.

Nie była do końca pewna, czy zdarzyło się to przed nastaniem tej drugiej Hanny, czy po. A może i wtedy, i wtedy.

*

Oline mawiała:

– Kiedyś w Reinsnes było za dużo bab, a teraz jest zbyt mało.

Karna rozumiała doskonale, że mówiła tak dlatego, że nie było w domu prawdziwej Hanny.

Pewnego dnia przy ładnej pogodzie tatuś zabrał ją ze sobą na łódkę. Płynęli strasznie szybko. Wszystko było takie łatwe. Wtedy to powiedziała:

– To nie moja wina, że wyjechała.

– Pewnie, że nie, a skąd ci to przyszło do głowy? Oczywiście, że to nie twoja wina!

Wypowiedział to gdzieś w stronę otwartego morza. Głos miał tak miękki, że aż mu się łamał.

– Wobec tego czyja to była wina?

– Moja.

– Bo byłeś taki niedobry?

– Tak, byłem bardzo niedobry!

– Czy ona wróci?

– Tego nie wiem.

– A możesz ją poprosić...?

– Hm...

– Nie chcesz?

– To nie takie łatwe.

– Czy nie mogłaby ci się do czegoś przydać?

Wtedy roześmiał się, chociaż nadal sprawiał wrażenie smutnego.

– Nie wiem, jak to ze mną będzie...

Wtedy Karna się przestraszyła, bo zdawała sobie sprawę, o czym myśli. O podróży. Dalekiej.

*

Tego dnia, gdy tatuś przyszedł i powiedział, że będzie miał praktykę w Strandstedet, Karna nie pojęła od razu, że będzie tam również spał.

Kiedy nie pojawił się przez cały dzień i noc, i ciągle jeszcze nie wrócił do domu następnego wieczora, zapytała Oline, gdzie śpi.

– Śpi w izbie na tyłach gabinetu w Strandstedet.

– Tatuś ma mnie karmić – krzyknęła wtedy.

Powiedzieli jej, że to niemożliwe. Skoro tak, to nie było powodu, żeby jeść.

Przez dwa dni Oline, Stine i służące na zmianę próbowały wcisnąć jej coś do jedzenia. Gdy Oline w końcu wmusiła w nią owsiankę, Karna zwróciła ją od razu na stół.

A jednak nie chcieli jej dać spokoju i ciągle marudzili. Wtedy wspięła się na blat kuchenny i tak długo wpatrywała się w zachodzące słońce, aż porwała ją pieśń morza.

Stine miała skrzynki rozstawione dookoła na polu i nad brzegiem wody. Mieszkały w nich jej edredony w czasie wysiadywania jaj, z których miały wyjść kaczęta.

Kiedy minęło więcej dni, niż Karna była w stanie policzyć, a tatuś nadal nie wrócił, poszła do skrzynek i wypłoszyła dorosłe kaczki. Potem zaczęła deptać jajka. Nie jedno ani dwa. Wiele.

Z niektórych wypłynęła tylko obrzydliwa breja. Inne miały pazury, dziób i niebieskawą skórę. Oglądała je dokładnie, pomagając sobie patykiem.

W takiej sytuacji zastał ją Tomasz. Rozgniewał się okropnie i zawlókł ją do Stine.

– Tatuś, mój tatuś! Ma wrócić! – zawołała, tupiąc w podłogę.

Bała się tak strasznie, że zęby jej szczękały.

Wówczas Stine zrobiła coś niespodziewanego. Wzięła ją na kolana i powiedziała:

– Moje biedne dziecko!

Wtedy wszystko z niej popłynęło. Górą i dołem. Doszła do siebie, czując drewniany patyk w ustach. Spocona i zmarznięta, leżąca na ławie w oficynie.

Stine zajęta była wiązaniem szarej, wełnianej nitki na jej przegubie, odmawiała Ojcze nasz.

Nie wolno jej było zgubić tej nitki. Nigdy.

Dzięki temu miało być jej lżej unieść Dar. Żeby nie musiała już przygryzać sobie ust.

Darem nie była nitka, tylko jej upadki.

*

Siedziała na kolanach Stine i rysowała martwe kaczęta. Okropnie czerwone i niebieskie. Będzie mogła postawić ten obrazek w największym salonie na komodzie obok martwej Karny. Żeby kogoś miały.

Stine śpiewała jej o ptakach, które są wolne i uleciały w ciemną noc ku chmurom, żeby dać małym dziewczynkom puchowe kołderki do spania.

*

Następnego dnia tatuś wrócił do domu. Po wysłuchaniu opowieści o edredonach i napadzie stwierdził, że najlepiej byłoby, gdyby Karna jeździła razem z nim do Strandstedet.

Oline i pozostałe kobiety były przerażone takim brakiem rozsądku u dorosłego mężczyzny.

– Skoro przyjechaliśmy we dwójkę z Kopenhagi do Reinsnes, to chyba do Strandstedet też damy radę. Możemy przecież zatrudnić gosposię – rzekł.

– Popłyniemy łodzią i znajdziemy sobie jakąś Hannę – oświadczyła Karna.

W pomieszczeniu zapadła cisza.

Ale nigdy nie stało się tak, żeby pojechała z ojcem do Strandstedet i tam nocowała. Jeśli zadawała pytania, odpowiadali jej, że tatuś najpierw musi zarobić trochę pieniędzy, żeby mógł sobie pozwolić na wynajęcie gosposi i niani.

Do tego czasu musiała po prostu pogodzić się z tym, że będzie nocował w Strandstedet.

Kiedy tatusia nie było przez wiele dni, chowała się w głąb siebie i stawała nikim. Albo rzucała się w objęcia pieśni morza.

*

Czasami, kiedy tego potrzebowała, czuła, jak mama Karna opuszcza swoje zdjęcie i jej dotyka. Nie na tyle wyraźnie, żeby mogła stwierdzić, że naprawdę tak było. I nigdy w czyjejś obecności. Tylko kiedy wpadała w pieśń morza. Żeby Karna mogła trafić do domu.

Pewnego razu, gdy była zła na tatusia za to, że musi jechać do chorych, powiedziała mu, że jest głuptasem, skoro uważa, że mama stojąca na komodzie za swoim szkłem jest cokolwiek warta.

Zgodził się z nią. Ale nic z tym nie zrobił.

Nikt inny nie jeździł dookoła z wielką czarną torbą pełną małych brązowych buteleczek i śnieżnobiałych ściereczek, ani też nie siadywał przy szklanej witrynce, lecząc ludzi.

Ale on należał tylko do niej.

Pojęła szybko, że bardziej lubi panie niż panów. Coś było w sposobie, w jaki na nie patrzył. W jego głosie. Przyjeżdżały do Reinsnes, jeśli wiedziały, że doktor jest w domu.

Miała wrażenie, że nie wszystkie są równie chore. Nie zostawały na długo.

*

Przy dobrej pogodzie zaczął zabierać ją na wizyty do chorych. Potrafiła siedzieć godzinami, pilnując łódki, a on w tym czasie chodził od domu do domu. Wiedziała, że zawsze prosił kogoś, aby miał ją na oku. Ale rzadko ich widywała.

W jednym miejscu była tylko mała szopa i ziemianka.

Kiedy zapytała, dlaczego nie mają w tym gospodarstwie innych budynków, odparł:

– Bo budowa domu jest bardzo droga.

– To dlaczego mamy tak dużo budynków w Reinsnes?

– Bo w dawnych czasach właściciele Reinsnes byli bogaci.

– Dlaczego ty nie jesteś bogaty, żebyśmy mogli wybudować sobie dom w Strandstedet?

– Bo ja nie bardzo umiem zarabiać pieniądze. Ale ty będziesz umiała, dokładnie tak jak Dina.

– Dlaczego Diny nie ma w Reinsnes?

– Bo miała ochotę rozejrzeć się po świecie.

– A kiedy przestanie to robić?

– Tego nie wiem.

– W Reinsnes jest za mało bab. Możesz ją poprosić, żeby przyjechała?

– Prosiłem.

– No to nie prosiłeś dość mocno!

– Być może – odparł.

– Czy ona jest dobra?

Zastanawiał się przez chwilę, uśmiechając się do siebie.

– Nie dla wszystkich. Dla mnie nie była taka zła. Ale surowa.

– Dla mnie też będzie?

– Nie, nie sądzę.

– No to możesz poprosić ją jeszcze raz.

– Spróbuję. Możesz zrobić dla niej rysunek?

– Martwych kaczek?

– Nie, lepiej żywych.

– Mają ładne kolory... te martwe – stwierdziła.

W tym momencie musiał zrobić zwrot i przerzucić żagiel. Miała w tym czasie siedzieć spokojnie i nic nie mówić. Ale kiedy już skończył, wiedziała, co chce powiedzieć.

– Chyba nie byliście dla niej specjalnie dobrzy, skoro musiała wyjechać.

– Skąd ci to przyszło do głowy?

– Zastanawiałam się nad tym.

– No a kto miałby być tym niedobrym?

– Nie wiem?

– Niektórzy tak mają, że muszą ciągle być w drodze – rzekł.

– Ty też?

– Kto wie.

– Ale nie wyjedziesz!

Nie odpowiedział od razu.

Kiedy nabrała powietrza, w piersi czuła odłamki szkła.

Wtedy odrzekł, patrząc na morze:

– Powiem ci o tym dużo wcześniej.

Wówczas wstała, obiema dłońmi chwyciła jeden z wielkich kamieni balastowych i chciała wyskoczyć z nim za burtę, prosto w objęcia pieśni morza.

Kiedy rzucił się przed siebie, żeby ją złapać, łódka o mało się nie przewróciła. Przeklął głośno, okropnie zły.

Przez krótką chwilę, kiedy nie trzymał wioseł, łódka zeszła z kursu. Ponowne złapanie wiatru w żagle zajęło całą wieczność.

– Jesteś brzydki, kiedy się złościsz – stwierdziła.

– Ty tak samo, kiedy chcesz skakać do morza.

A po chwili:

– Chodź tutaj i usiądź przy mnie!

Podpełzła tyłem i przytuliła się do niego. Wtedy to poczuła. Serce.

– Tatusiu, twoje serce chce wyjść.

– Przestraszyło się, że cię straci. Ale teraz żeglujemy znów razem.

Skinęła głową.

*

Wokół panowała osobliwa cisza. Nie słychać było nawet odgłosu jej siusiania.

Nie włożyła na nogi stojących pod łóżkiem filcowych kapci, chociaż podłoga była zimna. Wsunęła tylko nocnik na miejsce, nadsłuchując jakiegoś dźwięku w śpiącym domu. Okno w głębi izby jaśniało szarością. Nawet morza nie było słychać.

Inne książki tego autora