S.O.S. dla tarczycy.Tekst

0
Recenzje
Przeczytaj fragment
Oznacz jako przeczytane
Jak czytać książkę po zakupie
Czcionka:Mniejsze АаWiększe Aa


Spis treści

Kilka słów od autorów

Część pierwsza. Choroba Hashimoto pod lupą

Niedoczynność tarczycy

O fizjologii słów kilka

Przyjrzyjmy się Hashimoto

Dieta w Hashimoto – leczenie poprzez żywienie

Zasady zdrowego żywienia w pigułce

Składniki istotne dla funkcjonowania gruczołu tarczowego

Aktywność fizyczna w chorobie Hashimoto. Dlaczego i co wybierać

Część druga. Przepisy

Jajecznica roll z awokado i wędzonym łososiem w szpinakowym naleśniku

Twarożek z nerkowców ze szczypiorkiem i rzodkiewką z chlebem bezglutenowym

Jajeczne muffiny z nasionami chia, szynką i jarmużem

Szparagi zapiekane w szynce Serrano, podane z jajkiem poche

Granola gryczano-kokosowa z musem truskawkowo-malinowym

Frittata z porem, pomidorkami i wędzonym pstrągiem

Słodki omlet jaglany z sezonowymi owocami

Omlet gryczany ze szpinakiem, cukinią i krewetkami koktajlowymi

Cykoria nadziewana pastą jajeczną z kaszą jaglaną i domowym majonezem

Bezglutenowe naleśniki z pesto z pomidorów suszonych i pieczonymi warzywami

Kanapki na chlebie bezglutenowym ze smalcem z fasoli ze skwarkami z gryki

Chipsy z batata, jarmużu, marchewki i pietruszki z prażonym sezamem, czarnuszką i suszoną kozieradką

Chrupiące paluszki z fasolki szparagowej z pesto pietruszkowym

Pieczona brukselka w glazurze z octu balsamicznego i syropu klonowego z posypką z orzechów brazylijskich i komosy ryżowej

Różyczki kalafiora pieczone z tahiną, garam masalą i czarnym sezamem

Marchewki pieczone z kozieradką i czarnuszką podane z pesto bazyliowym

Spring rolls z młodymi warzywami i pastą z czerwonej fasoli

Orientalny bulion z makaronem ryżowym, młodymi warzywami i wodorostami

Krem z dyni z imbirem, kurkumą i mleczkiem kokosowym

Koktajl z jagodami, bananem i siemieniem lnianym

Przeciwzapalny złoty koktajl

Antyoksydacyjne herbaciane smoothie

Zielone fit smoothie z nutą kokosa

Mus malinowy z awokado i migdałami

Sałatka z morelami, awokado i wodorostami

Sałatka z glonami i zielonym groszkiem

Sałatka z komosą ryżową i kalmarami

Łosoś z Pieczoną cykorią z buraczkowym gravlaxem

Sałatka z kaszą jaglaną, burakiem i jabłkiem

Kasza jaglana z pieczoną papryką, granatem i orzechami

Warstwowa sałatka z kaszą jaglaną, truskawkami, ananasem i prażoną cieciorką

Ceviche z dorsza z komosą ryżową

Sałatka owocowa low-IG z miodową posypką gryczaną

Sałatka owocowa z polskim akcentem

Zielona sałatka z gruszką, figą i orzechami

Kotlety jaglano-jajeczne z kolorową sałatką

Orientalny bulion z kimchi, daikonem, ogórkiem i wołowiną

Pieczony halibut z salsą z mango i awokado podany na dzikim ryżu

Grillowany łosoś polany sosem z kaparów podawany na czarnej soczewicy

Pulpeciki z dorsza z sosem chimichurri verde, podawane na purée z batata

Wątróbka drobiowa z balsamiczną konfiturą z czerwonej cebuli i żurawiną na tymiankowej polencie

Filet z kaczki na purée z czerwonej kapusty i wędzonej śliwki z czerwoną komosą ryżową

Policzek wołowy z pieczonymi warzywami korzeniowymi

Czerwone curry z ciecierzycą, dynią, jarmużem i komosą ryżową

Pieczony falafel z zielonego groszku i ciecierzycy na komosowym tabbouleh

Risotto z krewetkami, szparagami i szafranem

Irish stew z brązowym ryżem i cielęciną

Bataty zapiekane z hummusem i jarmużem

Bataty faszerowane kaszą jaglaną, soczewicą i groszkiem

Pad thai z kurczakiem

Zapiekany dorsz z pesto pietruszkowym

Tatar ze śledzia z musztardą francuską i pieczonym burakiem

Rosti ziemniaczane z komosową salsą pomidorową

Pomidory faszerowane soczewicą ze świeżymi ziołami

Placki z łososia, krewetek, cukinii i papryki

Grillowana polenta z fasolką szparagową w maśle orzechowym

„Pizza” ziemniaczana z twarożkiem z nerkowców i grillowanymi warzywami

Spaghetti cukiniowe z sosem bolognese z soczewicy

Pudding z tapioki z orzechami brazylijskimi

Jaglane praliny z orzechami

Deser z nasionami chia i komosą ryżową

5-minutowy mus czekoladowy czyli zdrowy odpowiednik nutelli

Bezglutenowe brownie

Kokosowo-dyniowy Crème brûlée

Gryczane ciasteczka korzenne

 

Placki bananowe z malinami

Jaglano-gryczane batoniki z jagodami goji

Jeżynowo-malinowy budyń jaglany z nutą świeżego rozmarynu

Bezglutenowe batoniki z ciecierzycy pełne energii

Słowniczek trudniejszych terminów, pojawiających się w Części pierwszej

O Autorach

Strona redakcyjna



Kilka słów od autorów

To już druga książka, którą wraz z Tomkiem oddajemy w Wasze ręce. Tym razem postanowiliśmy zainteresować Was niezwykle ciekawym i bardzo popularnym obecnie zagadnieniem, jakim jest choroba Hashimoto.

Tematyka tej jednostki chorobowej zainteresowała mnie już w czasach studenckich, kiedy z trwogą przeglądałam najnowsze statystyki dotyczące jej występowania w naszym społeczeństwie. Wzbudziło to moją ciekawość do tego stopnia, iż Hashimoto stało się również tematem mojej pracy dyplomowej, którą – nieskromnie mówiąc – obroniłam z dużym sukcesem. Na szczęście choroba ta nie dotknęła mnie osobiście, ale w kręgu mojej rodziny, przyjaciół i znajomych schorzenie to występuje nagminnie.

Dodatkowym impulsem do napisania tej książki stała się też zdecydowanie zwiększona liczba pacjentów, ostatnimi czasy zgłaszających się do mnie z prośbą o poradę żywieniową w tym zakresie. Skarżą się oni na rozbieżność, jaka obecnie istnieje w mediach, na forach internetowych czy w różnego rodzaju publikatorach, a nawet w zaleceniach lekarskich dotyczących postępowania w tej jednostce chorobowej. Zdałam sobie sprawę, że niewiele jest rzetelnych materiałów informacyjnych na ten temat, a edukacja żywieniowa i zdrowotna społeczeństwa jest zdecydowanie niewystarczająca.

Efektem tych doświadczeń jest książka, w której – mam nadzieję – znajdziecie szereg ciekawych i potrzebnych informacji dotyczących fizjologii gruczołu tarczowego, podstawowych zagadnień z dziedziny patofizjologii tego narządu, a także metod leczenia choroby Hashimoto. Postanowiłam także opracować dla Was zalecenia żywieniowe oraz holistyczny plan postępowania dietetycznego w chorobie Hashimoto. W oparciu o kompletny przegląd piśmiennictwa dostępnego na ten temat zamieściłam informacje dotyczące odpowiedniego zbilansowania diety pod względem zawartości zarówno makro-, jak i mikroelementów, a także składników, które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gruczołu tarczowego. Opisałam również diety eliminacyjne stosowane w chorobie Hashimoto, ich zasadność oraz bezpieczeństwo pod względem wartości odżywczej.

W części praktycznej znajdziecie opracowane przeze mnie i Tomka propozycje przepisów, na podstawie których można samodzielnie ułożyć kompletny jadłospis zalecany w chorobie Hashimoto. Mogę obiecać, że Tomek dołożył wszelkich starać, by nasze propozycje były nie tylko zdrowe, ale także zaspokoiły gusta nawet najbardziej wybrednych smakoszy. Możecie być pewni, że zupełnie nie odczujecie negatywnie kojarzącego się słowa „dieta”, gdyż spokojnie można zamienić je na „ekscytującą podróż po krainie smaków”.

Jeśli zastosujecie w praktyce wszystkie omówione tu zasady i rekomendacje, odczujecie znaczące przyspieszenie przemiany materii, natychmiastową poprawę samopoczucia, nastroju i koncentracji, a także – przy odrobinie cierpliwości – będziecie w stanie obniżyć stężenie przeciwciał skierowanych przeciwko gruczołowi tarczowemu i wprowadzić organizm w stan stabilizacji hormonalnej. Dodatkowo możecie potraktować tę książkę jako ogromną dawkę inspiracji, śmiało tworząc swoje własne kulinarne propozycje. Możliwości jest naprawdę wiele. Zapraszamy więc do lektury!

Ania Kowalczyk


Część pierwsza. Choroba Hashimoto pod lupą


Niedoczynność tarczycy

Chociaż wraz z postępem nauki zwiększa się wykrywalność i szanse wyleczenia szeregu chorób uważanych do tej pory za nieuleczalne, to jednak zapadalność na wszelakiego rodzaju schorzenia wzrasta z każdym rokiem. Jedną z dwóch plag, które od jakiegoś czasu pustoszą zdrowie i życie ludzi, są choroby nowotworowe oraz zaburzenia o podłożu autoimmunologicznym. O ile te pierwsze trapiły ludzkość nieprzerwanie już od dawna, to zalewająca świat fala schorzeń wynikających z autoagresji, w tym choroba Hashimoto, spowodowały, że naukowcy i badacze ze wszystkich krańców świata zainteresowali się tą tematyką bardzo poważnie.

Choroby gruczołu tarczowego są najczęściej występującymi zaburzeniami dotyczącymi gruczołów dokrewnych. Zgodnie z doniesieniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO – World Health Organization) ponad 200 mln ludzi na świecie cierpi na wole, czyli nadmierny rozrost gruczołu tarczowego. Według raportu Głównego Urzędu Statystycznego z 2009 roku u ponad 22% populacji Polski występowało jedno ze schorzeń tarczycy.

Niedoczynność tarczycy jest zespołem objawów chorobowych, które wywołane są przez niedobór, a także brak hormonów tarczycy. W wyniku tego dochodzi do zaburzenia wytwarzania i wydzielania trójjodotyroniny (T3) oraz znacznie częściej tyroksyny (T4). Do schorzeń, które mogą przyczyniać się do niewydolności gruczołu tarczowego należą na przykład: ostre zapalenie tarczycy, podostre zapalenie tarczycy (choroba Quervaina), a także autoimmunologiczne procesy zapalne tego gruczołu. Do tych ostatnich zaliczyć można chorobę Hashimoto, opisaną w 1912 roku i nazwaną tak od imienia swojego odkrywcy.

Warto zwrócić uwagę na fakt, iż we wszystkich grupach wiekowych kobiety cierpią na choroby niedoczynności tarczycy nawet 8-10-krotnie częściej niż mężczyźni. Jak podaje literatura, problem ten dotyczy głównie osób w wieku dojrzałym (40-50 lat), jednakże nierzadko diagnozowany jest także u młodszych osób. W Polsce obserwuje się ciągły i stale zwiększający się wzrost nowych zachorowań na tego typu schorzenia, dlatego też tak istotne jest odpowiednio szybkie ich diagnozowanie oraz wdrożenie stosownego leczenia, mającego na celu nie tylko doprowadzenie do równowagi hormonalnej chorego, ale także do poprawy jakości jego życia. W dokonaniu tego ogromną rolę odgrywa prawidłowo zbilansowana i ułożona pod kątem konkretnych składników dieta.

Dlaczego choroby z zakresu autoagresji występują coraz częściej w naszej populacji?

Przez wiele lat naukowcy oraz lekarze nie zdawali sobie sprawy z istnienia chorób autoimmunologicznych. Odpowiedzialność za ten stan rzeczy ciąży na uznanym niegdyś autorytecie naukowym Paulu Ehrlichu, który utrzymywał, że w ludzkim organizmie nie istnieje odpowiedź immunologiczna. To przeświadczenie zaczęło tracić na wartości dopiero w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia, kiedy to Polly Matzinger stwierdziła, że system odpornościowy nie kieruje się pochodzeniem antygenu, ale jego potencjalnym negatywnym wpływem na nasz organizm. Niegdyś twierdzono, że przypadku choroby z rodzaju autoagresji nasz układ immunologiczny traci zdolność rozróżniania swoich antygenów od obcych. Jednakże obecnie większe uznanie zyskuje twierdzenie, że organizm osób dotkniętych tego rodzaju schorzeniami wciąż pozostaje nieomylny w tej ocenie, problem tkwi jednak w dodatkowych czynnikach, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. I właśnie w tym aspekcie upatruje się obecnie przyczyny coraz częstszego występowania chorób autoimmunologicznych.

W świetle najnowszych badań i teorii dotyczących wpływu szeregu bakterii, wirusów i grzybów, coraz większe znaczenie nabiera tzw. hipoteza higieny. Można wywnioskować, iż na przestrzeni dziejów otoczenie człowieka zmieniło się szybciej, niż nasze organizmy zdołały się do niego przystosować. Niebagatelny wpływ na nasze zdrowie ma także obecny styl życia, siedzący tryb pracy, wszechobecny pęd, pośpiech, towarzyszący im stres oraz zmiana sposobu uprawy roślin i hodowli zwierząt. W przeszłości ludzie dużo więcej czasu spędzali na zewnątrz, mając stały kontakt z przyrodą, zwierzętami oraz słońcem. Teraz ten sposób spędzania czasu należy już do rzadkości. Wszechobecne środki czystości, dodatki do żywności i pestycydy stały się codziennością. Przy każdym, nawet błahym przeziębieniu od razu sięgamy po antybiotyki, zamiast stosować je w przypadku ostatecznej konieczności. Te wszystkie aspekty miały bardzo duży wpływ na zachwianie naszej tolerancji immunologicznej i znacząco zaburzyły funkcjonowanie tego skomplikowanego układu, jakim jest system odpornościowy. Z tego względu jesteśmy obecnie świadkami zwiększonej zapadalności na choroby autoimmunizacyjne, co śmiało można nazwać plagą naszych czasów.

O fizjologii słów kilka

Mówiąc o schorzeniu tarczycy, jaką jest choroba Hashimoto, nie można nie wspomnieć o budowie i fizjologii tego narządu. Pozwoli nam ona zrozumieć i rozpoznać pierwsze objawy choroby, a także ułatwi proces diagnostyki choroby Hashimoto.

Tarczyca to nieparzysty gruczoł znajdujący się w przednio-dolnej części szyi. Jest określana jako narząd wydzielania wewnętrznego ze względu na fakt, iż do krwioobiegu wydzielane są trzy główne hormony: trójjodotyronina (T3), tyroksyna (T4) oraz kalcytonina.

Zalążek gruczołu tarczowego wykształca się już około 3 tygodnia rozwoju zarodka, natomiast swoją pracę podejmuje w 12 tygodniu życia płodu. U noworodka masa gruczołu wynosi około 1,5 g, natomiast w wieku dorastania powiększa się ona aż 10-krotnie. Masa i objętość tarczycy różnią się w zależności od płci. U kobiet tarczyca jest zazwyczaj nieco cięższa niż u mężczyzn, a dodatkowo swe wymiary powiększa w trakcie ciąży i menstruacji. Pomimo tak skromnych wymiarów, tarczyca zaliczana jest do jednego z najważniejszych gruczołów dokrewnych w organizmie człowieka, a jego nieprawidłowe działanie może mieć negatywne konsekwencje dla całego ustroju.


Rys. 1 Umiejscowienie gruczołu tarczowego

Tarczyca zbudowana jest z dwóch, prawie identycznych ze względu na kształt, wielkość i objętość płatów bocznych, które połączone są ze sobą cieśniną (tzw. węziną lub przesmykiem). U około połowy populacji występuje także trzeci płat, tzw. piramidowy, a cieśnina może być zupełnie nieobecna.

Gruczoł tarczowy otoczony jest podwójną torebką łącznotkankową, którą od wewnątrz tworzy torebka włóknista, a od zewnątrz powięź tarczowa. W obrębie torebki włóknistej pasma łącznotkankowe wnikają do wnętrza gruczołu, dzieląc go na nieregularne fragmenty i tworząc zrąb. To właśnie w jego obrębie przebiegają liczne nerwy, pochodzące głównie z układu autonomicznego, oraz naczynia krwionośne. W komórkach samego zrębu znajdują się pęcherzyki pokryte jednowarstwowym nabłonkiem. Stanowią one aż 70% wszystkich komórek tarczycy. Pęcherzyki te wypełnione są koloidem zwanym tyreoglobuliną, która jest prekursorem zarówno trójjodotyroniny, jak i tyroksyny. Hormony te warunkują prawidłowy rozwój i funkcjonowanie wielu układów w naszym organizmie, jak również zapewniają zrównoważone tempo jego metabolizmu. Ich stężenie, a także wydajność procesu ich powstawania zależy od wielu czynników wewnętrznych i zewnętrznych, a także fizjologicznych i patologicznych. Poza komórkami pęcherzykowatymi, tarczyca zbudowana jest także z komórek C (tzw. jasnych lub przypęcherzykowych), które cechują się ziarnistościami w cytoplazmie i należą do systemu rozsianych komórek endokrynnych (układu APUD – Amine Precursor Uptake/Decarboxylation). Odpowiadają one za produkcję trzeciego hormonu tarczycy: kalcytoniny, która z kolei jest odpowiedzialna za utrzymanie równowagi wapniowo-fosforanowej i gospodarki wapniowej naszego organizmu.

 

Co się dzieje w tarczycy?

Proces syntezy hormonów tarczycy ma miejsce w komórkach pęcherzykowych gruczołu. Jest bezpośrednio zależny od obecności tyreoglobuliny (Tg – specyficzne białko wydzielane przez komórki tarczycy) i zachodzi w mechanizmie ujemnego sprzężenia zwrotnego pod wpływem działania TSH (hormon tyreotropowy – Thyreotropic Stimulating Hormone). Oznacza to, że spadek hormonów tarczycy w ustroju będzie sygnałem do wydzielania TSH przez przysadkę oraz produkcji aktywnych T3 i T4.


Rys. 2 Hormony tarczycy

Dla prawidłowego przebiegu biosyntezy hormonów tarczycy niezbędne są:

1 sprawny układ enzymatyczny,

2 obecność tyreoglobuliny,

3 odpowiednie stężenie jodu,

4 aktywny wychwyt jodu przez gruczoł tarczowy.

Biosynteza T3 i T4 podzielona jest na 5 (wg niektórych autorów na 6) głównych etapów, wśród których wyróżnić można:

1 transport jodków do tarczycy,

2 jodowanie tyrozyny w obrębie tyreoglobuliny,

3 łączenie się reszt jodotyrozylowych,

4 proteoliza (enzymatyczny rozkład) tyreoglobuliny i uwalnianie z niej jodotyronin i jodotyrozyn,

5 odjodowanie jodotyronin i ponowne wykorzystanie uwolnionych w ten sposób jodków do syntezy hormonów tarczycy.

Aby lepiej zrozumieć, na czym polega problem niedoczynności gruczołu tarczowego, musimy wiedzieć, jak działają wydzielane przez niego hormony. Dzięki temu łatwiej nam będzie zauważyć niepokojące objawy rozwijającej się choroby, a także szybko podjąć odpowiednie kroki medyczne.

Hormonem tarczycy, który w głównej mierze działa na tkanki docelowe i wywołuje większość efektów biologicznych poprzez oddziaływanie na swoiste receptory jest T3 (trójjodotyronina). T4 (tyroksyna) natomiast stanowi swego rodzaju prohormon do syntezy trójjodotyroniny. Odjodowanie T4 następuje już w tkankach obwodowych, głównie w nerkach, wątrobie, sercu, mięśniach i przysadce mózgowej. W tej reakcji powstaje znacząca większość T3 znajdującej się w naszym ustroju. Procesowi temu ulega prawie 80% całego zasobu T4 w organizmie, z czego 35% jest zamieniane do T3, a 45% do nieaktywnej biologicznie formy rT3 (Reverse Triiodothyronine – odwrotna trójjodotyronina).

Tarczyca obficie magazynuje produkowane przez siebie hormony, zanim zostaną one uwolnione do krwi. Są one przechowywane w postaci jodowanej tyreoglobuliny (Tg) w żelu wewnątrzpęcherzykowym. Ich uwolnienie do naszego organizmu możliwe jest w wyniku proteolizy, czyli enzymatycznego rozkładu tyreoglobuliny. Dzięki temu procesowi do krwi obwodowej zostają uwolnione aktywne biologicznie T3 oraz T4. W krwioobiegu są one transportowane w połączeniu z białkami osoczowymi. Dzięki nim hormony uwolnione z tarczycy są równomiernie dystrybuowane do narządów docelowych.


Rys. 3 Narządy docelowe działania hormonów tarczycy

Działanie hormonów tarczycy

Hormony tarczycy mają bardzo szerokie i wielokierunkowe działanie w naszym organizmie. Głównie stymulują one ustrój. Nasilają procesy metaboliczne, czego konsekwencją jest wzrost podstawowej przemiany materii średnio o 30%, do nawet 100% w szczególnych przypadkach. T3 i T4 biorą udział w zapotrzebowaniu energetycznym ustroju w 30%, dlatego też prawidłowa czynność tarczycy lub też jej niedomagania może determinować całkowitą ilość pożywienia, jakie możemy spożyć, by nie zmienić swojej masy ciała.

Odpowiedni poziom T3 i T4 ma szczególne znaczenie dla kobiet w ciąży, niemowląt i małych dzieci ze względu na fakt, iż zapewnia prawidłowy rozwój, czynność tkanek i narządów, a także proces dojrzewania i wzrostu. Ich działalność na rozwijający się płód widoczna jest już od momentu zapłodnienia, bowiem łożysko zawiera duże ilości enzymów, które mają za zadanie inaktywować matczyne T3 i T4. Nawet w takiej sytuacji niewielkie ich stężenia dostają się do krwioobiegu płodu i już na tym etapie mają niebagatelny wpływ na rozwój układu kostnego, a także mózgu dziecka.

Hormony tarczycy zwiększają zużycie tlenu przez nasz organizm, a także powodują wzrost produkcji energii w komórkach narządów docelowych. Mają także ogromny wpływ na układ sercowo-naczyniowy: zwiększają siłę skurczu serca, przyspieszają jego pracę oraz pojemność minutową.

Hormony gruczołu tarczowego oddziałują również na cały układ wewnątrzwydzielniczy organizmu. Modulują one działanie i metabolizm hormonów, a także wzmagają ich degradację. Największy wpływ wykazują na stężenie i działanie hormonu wzrostu, kortyzolu i aldosteronu. Nasilają wydzielanie i działanie adrenaliny i noradrenaliny, a także innych związków sterydowych. Hormony tarczycy nasilają produkcję białek ustrojowych, a u dzieci wpływają na intensyfikację procesów tworzenia kości i obrotu kostnego. Zbyt duże ich stężenie może spowodować zwiększenie resorpcji (niszczenia) kości w stosunku do osteogenezy (tworzenia kości), a także nadmiernego zużycia witamin, zwłaszcza z grupy B, oraz witamin C i D. Należy więc ściśle kontrolować ich stężenie we krwi.


Rys. 4 Hormony tarczycy regulują funkcje życiowe organizmu

Na koniec podkreślmy najważniejszą rolę, jaką z uwagi na treść tej książki pełnią hormony tarczycy. Pobudzają oner uchy perystaltyczne jelit, czego bezpośrednią konsekwencją jest przyspieszenie pasażu, a dzięki temu częste i regularne wypróżnienia. Mają także wpływ na profil metaboliczny organizmu, ponieważ wzmagają rozkład glikogenu wątrobowego, indukują wewnątrzustrojową syntezę glukozy i powodują zwiększenie wchłaniania w jelitach mikro- i makroskładników odżywczych. Jeśli mowa o profilu tłuszczowym, to zarówno T3, jak i T4 wpływają na biodegradację oraz syntezę cholesterolu, zmniejszają stężenie „złego” cholesterolu LDL dzięki zwiększeniu dedykowanych mu receptorów na powierzchni wątroby. Wpływają także na nasilenie procesu lipolizy, czyli rozkładu tłuszczu. Wynika z tego, iż każde zaburzenie wydzielniczej funkcji tarczycy będzie skutkować szeregiem objawów, głównie o podłożu metabolicznym, które będą wpływać na negatywne funkcjonowanie całego organizmu. Stąd też tak istotne jest poznanie schorzeń dotyczących tego narządu, a także szybkie ich diagnozowanie i leczenie.

Zakresy referencyjne hormonów tarczycy w badaniach laboratoryjnych


Zakres referencyjny
TSH (µIU/ml)0,27 – 4,20
fT3 (pg/ml)2,00 – 4,40
fT4(ng/dl)0,93 – 1,70